Allosaurus

Allosaurus theropod bir dinozor cinsidir. Geç Jura devrinde 150-144 milyon yıl önce aralığında Kuzey Amerika'nın bilinen en büyük etobur dinozoruydu. Yeni araştırmalarla Avustralya ve Afrika'da da yaşadığı tahmin ediliyor.[1]

Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Allosaurus
Allosaurus SDNHM.jpg
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Animalia (Hayvanlar)
Şube: Chordata (Kordalılar)
Sınıf: Sauropsida (Sürüngenler)
Üst takım: Dinosauria
Takım: Saurischia
Alt takım: Theropoda
İnfra takım: Carnosauria
Familya: Allosauridae
Cins: Allosaurus
Marsh, 1877
Türler
  • A. fragilis Marsh, 1877
  • A. europaeus Mateus et al., 2006
  • A. "jimmadseni" Chure, 2000 vide Glut, 2003 (nomen nudum)
  • A. tendagurensis Janensch, 1925
Sinonimler

* Creosaurus Marsh, 1878

Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Allosaurus ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Allosaurus ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.
Allosaurus scale.jpg

Bulunuşu ve adlandırılmasıDüzenle

Allosaurus, ilk olarak Kolorado'da 1877 yılında paleontolog Othniel Charles Marsh tarafından bulunmuş ve adlandırılmıştır. Hemen hemen tam olan ilk fosili, 1883'te Kolorado'da (ABD), M.P. Felch tarafından bulunmuştur. Utah'taki Cleveland-Lloyd ocağında 46 numuneye ait 10.000 fosil parçası keşfedilmiş ve bu bölge Allosaurusa ait en yoğun buluntulara sahip bölgedir. [2]

ÖzellikleriDüzenle

Allosaurus klasik theropod görünümünde yani bipedal vücut yapısına sahipti(iki ayağı üzerinde yürürdü). S şeklinde boynu ve diğer dinozorlardan farklı olan bir omurgası vardı. Farklı omurga yapısı ona bu ismi kazandırmıştır; "Allosaurus = farklı kertenkele". Güçlü bir kuyruğa ve iri bir gövdeye sahipti. Ön ayakları kısa ve üç parmaklıydı. Pençeleri 15 cm kadardı. Bu türün üyeleri 9–12 m uzunluğa ve 2-2.5 ton ağırlığa erişebilirlerdi. Allosaurus 'un çene ve kafatası yapısı bilim adamları tarafından incelendiğinde alt ve üst çenesiyle ısırdığı zaman uyguladığı basıncın bir aslanınkinden zayıf olduğu saptandı. Ancak Allosaurus, bu dezavantajını jilet keskinliğindeki tırtıklı dişleri ve güçlü boynunun da yardımıyla uyguladığı kendine has balta vuruşu şeklindeki üst çenesiyle yaptığı ilginç ısırığıyla kapatıyordu. Tam vücut büyüklüğüne yaklaşık 15 yılda ulaşabiliyordu ve anatomisi incelendiğinde 20 km bir ortalama hıza ulaşabildiği anlaşılıyor.[3]

 
Allosaurus ve Stegosaurus iskeletleri, Denver Bilim ve Doğa Müzesi

BeslenmeDüzenle

Jura aslanı olarak bilinen ve döneminin en büyük etçili olan Allosaurus'un güçlü çenesi, keskin dişleri ve pençeleri en büyük silahlarıydı. Muhtemelen Stegosaurus benzeri büyük otobur dinozorlar ile beslenirdi. Orta boy sauropodları da öldürebileceği tahmin ediliyor. Allosaurus 'un diş izleri bir Apatosaurus 'un omurgasında bulunmuştur. Leş ile de beslenmesi muhtemeldir. Hatta bir stegosaurusun kuyruk dikeni Allosaurus'un kuyruk omurunda ve bir başka numunenin pelvis kemiğinde bulunmuştur. Grup halinde avlandıkları sanılıyor. Bu şekilde büyük sauropodlara karşı da etkili olabilirlerdi.[3]

Yaşadığı devirDüzenle

Allosaurus'un 154-144 milyon yıl önce Geç Jura devrinde yaşadığı sanılmaktadır. fosilleri Kuzey Amerika, Avrupa kıtalarında bulunmuştur. Laurasia üzerinde yaşadığı yorumu yapılabilir.[1]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b The Editors of Encyclopaedia Britannica, The Editors of Encyclopaedia Britannica. "Allosaurus". Encyclopedia Britannica. Encyclopedia Britannica. 13 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2020. 
  2. ^ Hamilton, Jason. "Allosaurus". ScienceViews. ScienceViews. 31 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2020. 
  3. ^ a b Castro, Joseph. "Allosaurus: Facts About the 'Different Lizard". Livescience. Livescience. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2020. 

Dış bağlantılarDüzenle