Ana menüyü aç

Şalgam (Brassica napobrassica syn. Brassica napus var. napobrassica).

Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Şalgam
Rutabaga, variety nadmorska.JPG
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Bölüm: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida
(İki çenekliler)
Takım: Brassicales
Familya: Brassicaceae (Turpgiller)
Cins: Brassica
Tür: B. napobrassica
İkili adı
Brassica napobrassica
(L.) Mill.
Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Şalgam ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Şalgam ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.
Şalgam

Yaprakları da yenebilen geniş köklü bir bitki.

Besin değerleriDüzenle

Şalgam kökleri sebze olarak yenilen turpgillerden bir bitkidir.

Şalgam, günümüzde hem insanlar hem de hayvanlar için üretilmektedir. İnsan yiyeceği olarak yetiştirilenleri yumuşak etli, hayvan yemi olanları ise sert etlidir. Bu bitki kullanılarak Adana, Osmaniye, Mersin yöresine ait bir içecek (Şalgam suyu) de üretilir.

Şalgam, bazı çorba ve soslara katılır, yemeklerde garnitür olarak kullanılır. Bazı yörelerimizde suyu sevilerek içilir.

100 g taze şalgamın içerdiği önemli besin değerleri şunlardır:

23 kalori;
0,8 g protein;
4,9 g karbonhidrat;
0 kolesterol;
0,2 g yağ;
0,9 g lif;
24 mg fosfor;
35 mg kalsiyum;
0,4 mg demir;
34 mg sodyum;
188 mg potasyum;
20 mg magnezyum;
eser miktarda A vitamini;
0,04 mg tiyamin (B1 vitamini);
0,05 mg riboflavin (B2 vitamini);
0,3 mg niyasin (B3 vitamini) ve
22 mg C vitamini.

Sağlığımıza yararlarıDüzenle

Şalgam, patates yaygınlaşana değin, büyük önem verilerek tüketilen bir sebzeydi. Günümüzde geri plana itilmiş olan şalgama, içerdiği yüksek besin değerleri nedeniyle layık olduğu önem verilmelidir. Şalgam, söz konusu besin değerlerinin yanı sıra;

  • Zengin potasyum içeriğiyle yüksek tansiyonu düşürmektedir.
  • Ayrıca şalgam, halk hekimliğinde bedene dinçlik sağlayan, mide ve siyatik ağrılarına iyi gelen bir besin olarak bilinmektedir.

Bitkisinin üretilmesiDüzenle

Şalgam bitkisi tohumlarıyla çoğaltılır. Tohumlar, doğrudan doğruya bitkinin yetiştirileceği yere ekilir. Ekim zamanı, ilkbaharda mart-nisan; sonbaharda ağustos sonları ile eylül aylarıdır. Tohumlar ya serpme yoluyla ekilir ve sonra fidelerde seyreltme yapılır. Ya da sıralar üzerinde tohumlar, 15–25 cm aralıkla ve 1–2 cm derinliğe ekilir.

İklim isteğiDüzenle

Şalgam, ılık ve serin mevsimlerin bitkisidir. Ancak, soğuklara karşı diğer sebzelerden daha dayanıklı olduğu için, Türkiye'de soğukça bölgelerde de rahatlıkla yetiştirilebilir. Bitki, sıcaktan ve kuraklıktan hiç hoşlanmaz.

Toprak isteğiDüzenle

Toprak bakımından pek seçici olmayan şalgam bitkisi, çok hafif ve çok ağır topraklar dışında, her tip toprakta yetiştirilebilir. Ama, bitkiden en iyi sonuç derin, geçirgen, organik madde yönünden zengin kumlu-tınlı ya da killi-tınlı topraklarda alınır. Şalgam bitkisinin toprak hazırlığı ve toprak işlemesi aynen havuçunki gibidir.

SulamaDüzenle

Şalgam, suyu çok seven bir bitkidir. Yaz mevsiminde havalar sıcak ve kurak gittiği zamanlarda, düzenli olarak sulanması gerekir.

GübrelemeDüzenle

Şalgam bitkisinin, iyi gelişmesi ve bitkiden yüksek ürün verimi sağlanması için iyi yanmış çiftlik gübresi ile azot ve fosfat içeren kompoze fenni gübrelere gereksinimi vardır. Şalgamın potas gereksinimi, diğer kök sebzelerinkinden daha azdır.

Hasat (derim)Düzenle

Şalgam bitkisi, tohumlarının ekiminden yaklaşık 3-4 ay sonra hasat edilecek duruma gelir. Bitkinin kökleri, elle çekilerek ya da çapayla kazılarak hasat edilir.

Hastalık ve zararlılarıyla mücadeleDüzenle

Şalgam bitkisine dadanacak zararlı ve hastalıklarla, uzmanlara danışılarak ve uygun tarım koruma ilaçları kullanılarak eksiksiz, zamanında ve aksatılmadan mücadele sürdürülmelidir.

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle