İspanya'daki özerk topluluklar

İspanya'nın özerk toplulukları (İspanyolcacomunidad autónoma), İspanya'nın birinci düzey idari bölümleridir. Özerk topluluklar, İspanya'yı oluşturan ulusların ve bölgelerin sınırlı özerkliğini garanti altına almak amacıyla 1978 İspanya Anayasası'na uygun olarak kurulmuşlardır.[1][2][3]

İspanya bir federasyon olmayıp merkezi olmayan üniter bir devlettir.[1][4] Egemenlik bir bütün olarak ulusa verilmiş ve merkezi hükûmetin kurumlarında temsil edilmişken, ulus, gücü çeşitli derecelerde topluluklara devretmiştir ve anayasa ve özerk tüzükler içerisinde belirlenen sınırlar içinde kendi kendini yönetme hakkını kullanmaktadır. Her topluluğun kendi devredilmiş yetkileri bulunmaktadır. Genel olarak daha güçlü yerel milliyetçiliğe sahip toplulukların daha fazla yetkisi vardır ve bu tür yetkilendirme asimetrik olarak adlandırılır. Bazı akademisyenler, ortaya çıkan sistemden adı dışında bir federal sistem veya "federalizm olmayan bir federasyon" olarak bahsetmektedirler.[5] Toplu olarak özerklikler (autonomías) olarak bilinen 17 özerk topluluk ve iki özerk şehir (ciudad autónoma) bulunmaktadır. İki özerk şehir özerk topluluk olma hakkına sahip olsalar da ikisi de bunu henüz kullanmadı. Bu benzersiz bölgesel yönetim çerçevesi, "Özerklik Devleti" olarak bilinir.[5]

Özerk topluluklar, anayasaya ve üstlendikleri yeterlilikleri tanımlayan Özerklik Statüsü (Estatutos de Autonomía) olarak bilinen kendi organik yasalarına göre yönetilirler. Yetkilendirmenin doğası gereği asimetrik olması amaçlandığından, yetki kapsamı her topluluk için farklılık gösterir, ancak hepsi aynı parlamento yapısına sahiptirler.[1][6]

Özerk topluluklar, ek olarak illere veya doğrudan ilçelere veya belediyelere ayrılmaktadır.

ListeDüzenle

Adı Başkent Türü Yüzölçümü (km²) Nüfus (2009) Yoğunluk (/km²) ISO
  Aragon Zaragoza Ulus 47,719.0 1,319,291 28 ES-AR
  Asturias[DN 1] Oviedo Tarihi bölge 10,604.0 1,022,800 96 ES-AS
  Balear Adaları[DN 1] Palma Ulus 4,992.0 1,149,460 230 ES-IB
  Bask Ülkesi Vitoria-Gasteiz Ulus 7,234.0 2,207,776 305 ES-PV
  Endülüs Sevilla Ulus 87,268.0 8,414,240 96 ES-AN
  Ekstremadura Mérida Bölge 41,634.0 1,067,710 26 ES-EX
  Galiçya Santiago de Compostela Ulus 29,574.0 2,699,499 91 ES-GA
  Kanarya Adaları Las Palmas de Gran Canaria ve Santa Cruz de Tenerife Ulus 7,447.0 2,153,389 289 ES-CN
  Kantabria[DN 1] Santander Tarihi bölge 5,321.0 581,078 109 ES-CB
  Kastilya-La Mancha Toledo Bölge 79,463.0 2,032,863 26 ES-CM
  Kastilya Leon Valladolid Tarihi bölge 94,223.0 2,399,548 25 ES-CL
  Katalonya Barselona Ulus 32,114.0 7,675,217 239 ES-CT
  Ceuta Özerk şehir 18.5 84,777 4,583 ES-CE
  La Rioja[DN 1] Logroño Bölge 5,045.0 316,798 63 ES-RI
  Madrid[DN 1] Madrid Bölge 8,028.0 6,663,394 830 ES-MD
  Melilla Özerk şehir 12.3 86,487 7,031 ES-ML
  Murcia[DN 1] Murcia Bölge 11,313.0 1,493,898 132 ES-MC
  Navarra[DN 1] Pamplona Ulus 10,391.0 654,214 63 ES-NC
  Valensiya Valensiya Ulus 23,255.0 5,003,769 215 ES-VC
Bayrak Isim Baskent(ler) Il(ler) Il basakenti veya baskentleri Haritada konumu
  Endülüs   Sevilla   Almería   Almería  
  Cádiz ili   Cadiz
  Córdoba ili   Córdoba
  Granada ili   Granada
  Huelva ili   Huelva
  Jaén ili   Jaén
  Málaga ili   Málaga
  Sevilla ili   Sevilla
  Aragon   Zaragoza   Huesca ili   Huesca  
  Teruel ili   Teruel
  Zaragoza ili   Zaragoza
  Asturias Prensligi   Oviedo   Asturias   Oviedo  
  Balear Adaları Palma de Mayorka   Balear Adaları   Palma  
  Bask Otonom Bölgesi   Vitoria-Gasteiz   Álava ili   Vitoria-Gasteiz  
  Guipúzcoa ili   San Sebastián
  Biskay ili   Bilbao
  Kanarya Adaları   Las Palmas de Gran Canaria
  Santa Cruz de Tenerife
  Las Palmas ili   Las Palmas de Gran Canaria  
  Santa Cruz de Tenerife ili   Santa Cruz de Tenerife
  Kantabria   Santander   Kantabria   Santander  
  Kastilya-La Mancha   Toledo   Albacete ili   Albacete  
  Ciudad Real ili   Ciudad Real
  Cuenca ili   Cuenca
  Guadalajara ili Guadalajara
  Toledo ili   Toledo
  Kastilya Leon   Valladolid   Ávila ili   Ávila  
  Burgos ili   Burgos
  León ili   León
  Palencia ili   Palencia
  Salamanca ili   Salamanca
  Segovia ili   Segovia
  Soria ili   Soria
  Valladolid ili   Valladolid
  Zamora ili   Zamora
  Katalonya   Barselona   Barselona   Barselona  
  Gerona ili   Gerona
  Lérida ili   Lérida
  Tarragona ili   Tarragona
  Ekstremadura   Mérida   Badajoz ili   Badajoz  
  Cáceres ili   Cáceres
  Galiçya (özerk topluluk)  

Santiago de Compostela

La Coruña ili   La Coruña  
  Lugo ili   Lugo
  Orense ili   Orense
  Pontevedra ili   Pontevedra
  Madrid (özerk topluluk)   Madrid   Madrid (özerk topluluk)   Madrid  
  Murcia (özerk topluluk)   Murcia   Murcia (özerk topluluk)   Murcia  
  Navarra (özerk topluluk)   Pamplona   Navarra (özerk topluluk)   Pamplona  
  La Rioja (özerk topluluk)   Logroño   La Rioja   Logroño  
  Valensiya (özerk topluluk)   Valensiya   Alicante ili   Alicante  
  Castellón ili   Castellón de la Plana
  Valensiya   Valensiya

Ayrıca bakınızDüzenle

DipnotlarDüzenle

  1. ^ a b c d e f g Aynı zamanda ildir.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c "Organización territorial. El Estado de las Autonomías" (PDF). Recursos Educativos (İspanyolca). Instituto Nacional de Tecnologías Educativas y de Formación del Profesorado. Ministerio de Eduación, Cultura y Deporte. 4 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 9 Kasım 2020. 
  2. ^ 2. madde Cortes Generales (1978). "Título Preliminar". 1978 İspanya Anayasası (İspanyolca). 12 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2020. 
  3. ^ 143. madde Cortes Generales (1978). "Título VIII. De la Organización Territorial del Estado". 1978 İspanya Anayasası (İspanyolca). Erişim tarihi: 9 Kasım 2020. 
  4. ^ Bacigalupo Sagesse, Mariano (Haziran 2005). "Sinópsis artículo 145". Constitución española (con sinópsis). Temsilciler Kongresi. 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2020. 
  5. ^ a b The Federal Option and Constitutional Management of Diversity in Spain Xavier Arbós Marín, page 375; included in 'The Ways of Federalism in Western Countries and the Horizons of Territorial Autonomy in Spain' (volume 2), edited by Alberto López-Eguren and Leire Escajedo San Epifanio; edited by Springer 978-3-642-27716-0, 978-3-642-27717-7(eBook)
  6. ^ Börzel, Tanja A (2002). States and Regions in the European Union. University Press, Cambridge. ss. 93-151. ISBN 978-0521008600. Erişim tarihi: 9 Kasım 2020. 

Dış bağlantılarDüzenle