Çinko bromür

}}

Çinko bromür (ZnBr2), ZnBr2 kimyasal formülüne sahip bir inorganik bileşiktir. Renksiz bir tuzdur ve çinko klorür (ZnCl2) ile pek çok ortak özellik taşır; organik çözücüler içinde çözünürler ve asiditesi yüksek çözeltiler oluşturmak üzere, su içinde yüksek çözünürlüğe sahiptirler. Higroskopiktir ve 2H2O·ZnBr2 dihidratını oluşturur.

Çinko bromür
Bromid zinečnatý.PNG
Zinc-bromide-xtal-3D-SF.png
Tanımlayıcılar
CAS numarası 7699-45-8
PubChem 24375
UN numarası OO7ZBU9703
RTECS numarası ZH1150000
SMILES
InChI
ChemSpider 22790
Özellikler
Molekül formülü ZnBr2
Molekül kütlesi 225.198 g/mol
Görünüm beyaz kristal toz higroskopik
Yoğunluk 4.20 g/cm3 (20 °C)
4.22 g/cm3 (25 °C)
Erime noktası

394

Kaynama noktası

697

Çözünürlük (su içinde) 311 g/100 mL (0 °C)
447 g/100 mL (20 °C) [1]
Patlayıcı veri
Tehlikeler
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
3
0
Parlama noktası Alev almaz
Benzeyen bileşikler
Diğer anyonlar
Çinko florür,
Çinko klorür,
Çinko iyodür
Diğer katyonlar
Kadmiyum bromür,
Cıva(II) bromür,
Kalsiyum bromür
Belirtilmiş yerler dışında verilmiş olan veriler, Standart sıcaklık ve basınçtadır. (25 °C, 100 kPa)
Bilgi kutusu kaynakları

ÜretimDüzenle

ZnBr2·2H2O çinko oksit veya çinko metalinin hidrobromik asit ile işlenmesiyle hazırlanır.

ZnO + 2 HBr + H2O → ZnBr2·H2O

Susuz malzeme, dihidratın sıcak CO2 ile dehidre edilmesiyle ya da çinko metali ve bromun reaksiyonu yoluyla üretilebilmektedir.[2]

YapıDüzenle

Kristal ZnBr2, Znl2 ile aynı yapıyı benimser: {Zn4Br10}2- “süper tetrahedral” norminal formunu oluşturmak üzere üç köşesini ortak kullanan dört dörtyüzlü Zn merkezi, üç boyutlu bir yapı oluşturacak şekilde köşelerinden bağlanır.[3] Dihidrat olan ZnBr2·2H2O de olağan bir yapıya sahiptir ve (H2O)6Zn2Br6 olarak tarif edilmelidir, Zn2Br62- iyonu çinko atomlarına bağlanan brom köprülerine sahiptir. Benzer bir yapı dimerik formda bulunan alüminyum bromür (Al2Br6) bileşiğinde de görülür.[4]

Gaz ZnBr2 VSEPR teorisine uygun olarak doğrusal doğrusaldır ve Zn-Br bağ uzunluğu 221 pm'dir.[5]

Kullanım AlanlarıDüzenle

Çinko bromür aşağıdaki uygulamalarda kullanılır:[4]

  • Bir Lewis asidi olarak organik kimyada.
  • Çinko bromür bataryadaki elektrolit olarak.
  • Petrol ve doğal gaz kuyularında, çinko bromür içeren çözeltiler, delme fazından bitirme aşamasına geçerken veya kuyu workover işlemlerinde sondaj çamurunun yerini almak için kullanılır. Son derece yoğun tuzlu su çözeltisi, sıvıya 20 kilo/galon ağırlığını verir, bu da özellikle yanıcı yağ ve gaz parçacıklarını yüksek basınçlı kuyularda tutmada faydalıdır. Bununla birlikte, yüksek asitlik ve ozmolarite, korozyon ve kullanım problemlerine neden olur. Mürettebata daha yumuşak kıyafetler ve lastik çizmeler verilmesi gerekir, çünkü akışkan çok dehidre olur.[6]
  • Çinko bromür çözeltileri radyasyona karşı şeffaf bir kalkan olarak kullanılabilir. İki cam bölme arasındaki boşluk, sıcak bir hücrede pencere olarak kullanılmak üzere çok yüksek yoğunluklu, güçlü bir sulu çinko bromür çözeltisi ile doldurulur. Bu pencere türü, radyasyona maruz kalmanın bir sonucu olarak kararmayacağı için kurşun cama göre avantajlıdır. Tüm cam radyasyon nedeniyle zamanla yavaşça kararır, ancak bu özellikle istisnai radyasyon seviyeleri bulunan sıcak bir hücrede geçerlidir. Sulu bir tuz çözeltisinin avantajı, radyasyon hasarının milisaniyeden daha az dayanması ve bu yüzden ekranın kendiliğinden onarılacağıdır.[7]

EmniyetDüzenle

Güvenlikle ilgili konular, insanlar için toksik dozun 3-5 g olduğu çinko klorür ile aynıdır.[4]

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Patnaik, P. (2003). Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill Professional. ISBN 0-07-049439-8. 
  2. ^ Patnaik, P. (2003). Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill Professional. ISBN 0-07-049439-8.
  3. ^ "Zinc Bromide". Chemicalland21.
  4. ^ a b c Rohe, D. M.; Wolf, H. U. (2005). "Zinc Compounds". Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a28 537
  5. ^ Chieh, C.; White, M. A. (1984). "Crystal structure of anhydrous zinc bromide". Zeitschrift für Kristallographie. 166 (3-4): 189-197. doi:10.1524/zkri.1984.166.3-4.189
  6. ^ "Zinc Bromide - drilling fluids". Oilfield Glossary. Schlumberger.
  7. ^ Blaylock, D. P.; Abu-Jawdeh, E. (January 1999). "The Georgia Institute of Technology High-Dose Gamma Irradiation Facility". 32nd Annual Midyear Meeting - Creation and Future Legacy of Stockpile Stewardship Isotope Production, Applications, and Consumption. Poster Session. Albuquerque, NM: Health Physics Society.