Ana menüyü aç

Wielkopolska Ayaklanması (Lehçe: Powstanie Wielkopolskie) veya 1918-1919 Büyük Polonya Ayaklanması (AlmancaGroßpolnischer Aufstand 1918-1919), Alman hakimiyetinde bulunan Poznan'daki Polonyalıların Weimar Cumhuriyeti'ne karşı ayaklanmasıdır.

Wielkopolska Ayaklanması
Powstanie wielkopolskie 1919.jpg
Direnişçiler
Tarih27 Aralık 1918 – 16 Şubat 1919
BölgePoznan,, Weimar Cumhuriyeti
SebepPolonyalıların bağımsızlık istemi
SonuçDirenişçilerin zaferi
Coğrafi
Değişiklikler
Poznan Polonya'ya katıldı
Taraflar
Polonya Polonyalı direnişçiler Weimar Cumhuriyeti Weimar Cumhuriyeti
Komutanlar ve liderler
Stanislaw Taczak
Józef Dowbor-Muśnicki

Arka planıDüzenle

1795 yılında Polonya'nın üçüncü kez bölünmesiyle bağımsız Lehistan-Litvanya Birliği ortadan kalktı. 1795 yılından Birinci Dünya Savaşına kadar olan dönemde Polonyalılar birçok başarısız ayaklanma gerçekleştirdi. Ancak 1806 gerçekleşen ayaklanma Fransızların desteği ile başarıya ulaştı ve bunun sonucunda Varşova Dükalığı kuruldu. Ancak sekiz yıl yaşayabilen devlet, Napolyon Savaşlarının sonucunda Prusya ve Rusya arasında tekrar bölündü. Alman baskısı altında Polonyalılar sistematik ayrımcılık ve ırkçılığa maruz kaldı.

Birinci Dünya Savaşı sonucunda Rusların hakimiyetinde yaşayan Polonyalılar onlardan ayrılarak İkinci Polonya Cumhuriyeti'ni kurdu. Bunun üzerine Almanların hakimiyetinde yaşayan Polonyalılar da kurulan cumhuriyete katılmak istediler.

Bu istek Polonyalıların yoğun yaşadığı bölgelerde daha yoğundu. Bunların arasında önemli sanayi kenti olan ve %60'ı Polonyalı olan Poznan kentinde vardı.

AyaklanmaDüzenle

27 Aralık 1918 yılında piyanist ve gelecekte Polonya başbakanı olacak olan Ignacy Paderewski'nin Poznan'da milliyetçiliği artıran konuşmasının ardından ayaklanma başladı. Ayaklanmaya katılanlar Polonya Askeri Örgütüne mensuptu.

Almanya'da durum karışıktı. İmparator II. Wilhelm tahtını bırakmak zorunda kalmıştı. İmparatorluğun yerine Weimar Cumhuriyeti kuruldu. Ancak sıkıntılar hala devam ediyordu. Ülkede Alman Devrimi yaşanıyordu. Bu yüzden ordu ayaklanmayı bastırarak kuvvet yollayamadı. Bu durum ayaklanmanın başarı ile sonuçlanmasında önemli faktördü.

Ayaklanmaya katılan direnişçilerin çoğu 1919-1921 yılları arasında Silezya'da meydana gelen ayaklanmalarda yer aldı.