Sodyum azotür

kimyasal bileşik

Sodyum azotür NaN3 formüllü inorganik bileşik. Bu renksiz tuz çoğu araba hava yastığı sisteminde kullanılan gaz oluşturucusudur. Diğer azotür bileşiklerinin hazırlanabilmesi için de kullanılır. İyonik bir maddede olan sodyum azotür, suda oldukça iyi çözünür ve güçlü bir toksiktir.

Sodyum azotür
Sodium azide.svg
NaN3SmallSection.tif
Tanımlayıcılar
CAS numarası 26628-22-8
PubChem 33557
EC numarası 247-852-1
UN numarası 1687
ChEBI 278547
RTECS numarası VY8050000
SMILES
InChI
ChemSpider 30958
Özellikler
Molekül formülü NaN3
Molekül kütlesi 65.0099 g/mol
Görünüm Beyaza kaçan reksiz katı
Koku Kokusuz
Yoğunluk 1.846 g/cm3 (20 °C)
Erime noktası

275 °C (527 °F; 548 K) (Şiddetli bir biçimde bileşenlerine ayrışır.)

Çözünürlük (su içinde) 38.9 g/100 mL (0 °C)
40.8 g/100 mL (20 °C)
55.3 g/100 mL (100 °C)
Çözünürlük () Amonyakta çok iyi çözünür.
Benzende az çözünür.
Eter, aseton, hekzan ve kloroformda çözünmez.
Asitlik (pKa) 4.8
Termokimya
Standart formasyon entalpisifHo298)
21.3 kJ/mol
Gibbs serbest enerjisi (ΔfG˚)
99.4 kJ/mol
Tehlikeler
GHS piktogramları GHS01: Patlayıcı GHS06: Zehirli GHS08: Sağlığa zararlı GHS09: Çevreye zararlı
GHS İşaret sözcüğü TEHLİKE
NFPA 704
NFPA 704.svg
1
4
3
Parlama noktası 300 °C
ABD maruz
kalma limiti (PEL)
yok[2]
LD50 27 mg/kg (oral, sıçan/fareler)[3]
Benzeyen bileşikler
Diğer anyonlar
Sodyum siyanür
Diğer katyonlar
Potasyum azotür
Amonyum azotür
Belirtilmiş yerler dışında verilmiş olan veriler, Standart sıcaklık ve basınçtadır. (25 °C, 100 kPa)
Bilgi kutusu kaynakları

HazırlanışDüzenle

Sodyum azotür sentezi için yaygın bir metot olan "Wislicenus işlemi" amonyaktan başlayan 2 basamağı içerir.İlk basamakta, amonyak sodyum amide dönüştürülür:

2 Na + 2 NH3 → 2 NaNH2 + H2

Sonra sodyum amid, diazot monoksit ile birleştirilir: 

2 NaNH2 + N2O → NaN3 + NaOH + NH3

Kimyasal ReaksiyonlarDüzenle

Sodyum azotürün güçlü asitlerle işleme konulması oldukça toksik olan hidrazoik asitin oluşması ile sonuçlanır:

H+ + N3- → HN3

Sulu çözeltileri yok denecek kadar hidrojen azit içerir:

N3- + H
2O
  HN3 + OH- (K = 10−4.6
)

Sodyum azotür nitröz asit solusyonu ile işleme sokularak yok edilebilir.:[4]

2 NaN3 + 2 HNO2 → 3 N2 + 2 NO + 2 NaOH

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Sodium azide". 22 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2020. 
  2. ^ "NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards #0560". National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH). 
  3. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; stevens isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  4. ^ Committee on Prudent Practices for Handling, Storage, and Disposal of Chemicals in Laboratories, Board on Chemical Sciences and Technology, Commission on Physical Sciences, Mathematics, and Applications, National Research Council (1995). "Disposal of Waste". Prudent Practices in the Laboratory: Handling and Disposal of Chemicals. Washington, DC: National Academy Press. s. 165. ISBN 0-309-05229-7. 25 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2016. 


Dış bağlantılarDüzenle