Reşit Baran

Reşit Baran (19 Aralık 1910, İstanbul - 17 Temmuz 1963, İstanbul) Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, oyun yazarı, çevirmen.

Reşit Baran
Doğum Reşid Baran
19 Aralık 1910(1910-12-19)
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 17 Temmuz 1963 (52 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Meslek Aktör

HayatıDüzenle

Reşid (Reşit) Baran İstanbul Sultanahmet'te doğdu.[1] Çocukluğu, bankacı babasıyla birlikte Anadolu’nun çeşitli yerlerinde geçti. İlkokul üçüncü sınıfı Konya, Afyon ve Ankara'da okudu. Dördüncü sınıfı Samsun'da okurken tiyatro sahnesine çıktı. İstanbul’a döndükten sonra Fevziye (Işık) Lisesi, Saint-Joseph Lisesi ve Galatasaray Lisesi’nde eğitim gördü. 1933 yılında Galatasaray Lisesi'nden mezun olduktan sonra İktisat Fakültesi’ne başladı. Okurken Milli Reasürans'ta da memur olarak çalıştı. 1935 yılında fakülteden ayrılarak İstanbul Şehir Tiyatrosu'na girdi. Onun sahne hayatını Vasfi Rıza Zobu şöyle anlatır: "Reşid okulu bitirir bitirmez amatör olarak tiyatroya geldi. Kısa zamanda kendisinde görülen istidatın teşvikiyle, Şehir Tiyatrosunun başında bulunanlar, onu ileri sürdüler ve büyük rollerle sahneye çıkmasını uygun buldular ve o da onları mahcup etmedi: Reşid insanlık ahlakına sahip olduğu kadar sanat ahlakına da sahipti. Uzun yıllar aktör, piyes ve çeviri yazarı, idareci olarak Türk Tiyatrosuna hizmet verdi."

Eugène Labiche, Jean Guitton ve Louis Verneuil gibi yazarların pek çok oyununu Türkçeye çevirdi. Daha sonra bu oyunlarından bazılarını sahneye de uyarladı. 250'in üzerinde piyeste oynadı.[1]

1937 yılında Nâzım Hikmet'in yazıp yönettiği Güneşe Doğru filminde rol alarak sinema oyunculuğuna da başladı. Ardından Muhsin Ertuğrul'un Nasreddin Hoca Düğünde, Duvaksız Gelin, Hürriyet Apartmanı, Yaşlı Gözler, Ayşecik Şeytan Çekici, Gönül Ferman Dinlemez, Aman Kimse Duymasın gibi filmlerde rol aldı.[2]

Reşid Baran uzun süredir hazırlanan jübilesini göremeden vefat etti. Ölümünden iki hafta sonra yapılabilen jübilesi ancak Baran'ı anmaya vesile oldu.[3]

Oynadığı oyunlardan bazıları[1]Düzenle

  • Beyaz Gömlekliler, 1935-36
  • Ayak Takımı Arasında, 1935-36
  • Büyük Hala, 1935-36
  • Aşk Mektebi, 1937
  • Dostum Harvey, 1950
  • İki Efendinin Uşağı, 1950
  • Allahın Cezası, 1950
  • Üvey Kardeşler, 1954

Filmografi[2][4]Düzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c Olcayto (1960). "Değerli San'atkâr, Büyük Komedyen Reşit Baran" (PDF). Artist dergisi. 
  2. ^ a b "Reşit Baran". TSA. 17 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Reşit Baran". Oktay Aras. 12 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "Resit Baran". imdb. 16 Mart 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi.