Ana menüyü aç

Çing Hanedanı

(Qing hanedanı sayfasından yönlendirildi)

Çing Hanedanı (Çince: 清朝; pinyin: Qīng Cháo; Mançu: daicing gurun; anlamı: Büyük Sing Devleti), 1644-1911 yılları arasında Çin'de hüküm sürmüş hanedandır. Kurucusu, Çin'in kuzeydoğusunda yaşayan Mançuların Aisin Gioro klanıdır; bu nedenle Mançu Hanedanı olarak da adlandırılır. Çin'in son imparatorluk hanedanıdır.

大清
Büyük Çing
1644-1912
bayrağı
Bayrak (1890–1912)
1820'de Qing Hanedanı toprakları
1820'de Qing Hanedanı toprakları
Başkent Shenyang
(1636–1644)
Pekin
(1644–1912)
Yaygın diller Çince,
Mançuca,
Moğolca
Hükûmet Monarşi
İmparator  
• 1626-1643
Hong Taiji (ilk)
• 1908-1912
Puyi (son)
Başbakan  
• 1911
Yikuang
• 1911-1912
Yuan Shikai
Tarihçe  
• Kuruluşu
1644
• Dağılışı
1912
Nüfus
• Sayılan
140.000.000
Para birimi Yuan, Cash
Öncüller
Ardıllar
Ming Hanedanı
Çin Cumhuriyeti (1912-1949)
Çin'de çeşitli hanedanlıkların günümüze kadar yönettiği toprakların yaklaşık sınırları

19. yüzyıl; ipek ve çay gibi ürünler satın almak isteyen Batılı ülkelerin etki alanlarına giren Çin'in imparatorluk otoritesinin zayıflamaya başladığı dönemdir. Qing Hanedanı; Batı'ya açılmayı önce reddetmiş, ancak teknolojik açıdan zayıf olduğu bir dizi savaşı kaybettikten sonra uluslararası ticarete kapılarını açmak zorunda kalmıştır. Hanedanlığa olan güven sarsılınca, 1850'de hem Hristiyanlıktan hem de Konfüçyüsçülükten öğeler taşıyan Taiping Ayaklanması başlamıştır. Sosyal bir devrim niteliği taşıyan hareket; toprak ağalığını kaldırmış ve eşitlikçi bir çizgi takip etmeye çalışmıştır. Ama liderleri kendi aralarında anlaşamayınca hareket zayıflamış ve 1864'te Mançular tarafından bastırılmıştır.[1]

Zamanla artan yabancı karşıtlığı, 1900'da Boxer Ayaklanması'na önayak olmuştur. Gizlice Mançular tarafından da desteklenen ayaklanmaya yapılan uluslararası müdâhale; atmosferi iyice germiştir. Mançuların kendi çıkarları için kullandıkları milliyetçi hareket; hanedanlığın Batı'ya karşı etkisiz kalması nedeniyle halk gözünde kendilerinin de zor duruma düşmesine neden olmuş ve nitekim 1911'de sona ermiştir.[1]

1 Ocak 1912'de Çin Cumhuriyeti'nin kurulduğu resmî olarak ilân edilmiştir. Sun Yat-sen'in liderliğinde Nanking'de geçici hükümet kurulmuştur.[1]

EtimolojiDüzenle

Büyük Qing adı ilk olarak 1636'da meydana gelmiştir. Qing kelimesinin anlamı "saf, temiz" olmaktadır. Çin Zodiak sistemine göre Qing "su" anlamına gelip , aynı şekilde "ateş" anlamına gelen ve Ming Hanedanı'na adını veren Ming sözcüğüne karşı üretilmiş olabilir. Mançuca adının (Daicing Gurun) da Moğolca "savaşçı" anlamına gelen Дайчин (Dayçin) kelimesinden gelmiş olacağı varsayılabilir.

Ayrıca bakınızDüzenle

  Wikimedia Commons'ta Çing Hanedanı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c Almond, Mark (1996). Revolution: 500 Years of Struggle for Change (İngilizce). Londra: De Agostini ed. ss. 146-147.