Nevşehir

Türkiye'de şehir

Nevşehir, Nevşehir ilinin merkezi olan şehirdir. Antik İsmi Nissa'dır. Selçuklu döneminde fethedilip ismi Muşkara Olmuştur. Lale Devri'nin ünlü sadrazamı Damat İbrahim Paşa burada doğmuş ve döneminde şehri imar edip hanlar, camiler, hamamlar gibi yapıların inşasına öncülük ederek bölgenin kalkınmasında önemli bir etkide bulunmuştur. Adını değiştirerek Farsçada "Yeni Şehir" anlamına gelen Nevşehir adını vermiştir.

Nevşehir
Nevşehir Kalesi
Nevşehir Kalesi
Nevsehir province map.svg
Ülke Türkiye
İl Nevşehir
Coğrafi bölge İç Anadolu Bölgesi
İdare
 • Belediye başkanı Mehmet Savran (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam 535 km² (206 mil²)
Rakım 1.150 m (3.770 ft)
Nüfus
 (2018)
 • Toplam 143,194
 • Kır
-
 • Şehir
-
Zaman dilimi UTC+03.00 (TRS)
Posta kodu 50300
İl alan kodu 384
İl plaka kodu 50

TarihçeDüzenle

Kent, Orta Çağ ve Yeni Çağ'da, Seandos; Nissa ve Muşkara adıyla anılıyordu. Anadolu, Büyük Selçuklu Devleti'nin elindeyken eski adı Nissa'nın yerinde Muşkara adında bir köy vardı. Muşkara sağlam yapılı anlamındadır. 18 evlik küçük bir köy olan Muşkara, Ürgüp'e bağlıydı.

Tarihçi Charles Texier'e göre; 12. yüzyıl sonlarına doğru, yani Selçuklular zamanında, Nissa şehri halkı yavaş yavaş şehirden ayrılarak, başka bir yere göç etmişlerdir. Çevre ile ilgili bilgi veren tarihçiler, bu yeni göç yerinin Muşkara olduğunu yazarlar.

Osmanlılar döneminde ise Muşkara yerine Nevşehir kullanılmaya başlandı. IV. Mehmet'in oğlu Şehzade III. Ahmet'in sır katibi, Muşkaralı İbrahim, Nevşehirli Damat İbrahim Paşa olarak sadrazamlığa getirildiğinde doğduğu kent olan Muşkara'da büyük bayındırlık hareketine girişti. İmaretler, camiler, medreseler, hamam ve çeşmeler yaptırdı. Muşkara adını değiştirerek, kente Yenişehir anlamına gelen Nevşehir adını verdi.

NüfusDüzenle

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[2] 64.420 21.121 43.299
1970[3] 75.019 25.685 49.334
1975[4] 79.452 30.203 49.249
1980[5] 90.345 37.161 53.184
1985[6] 106.522 50.204 56.318
1990[7] 86.800 52.719 34.081
2000[8] 105.078 67.864 37.214
2007[9] 113.192 81.688 31.504
2008[10] 114.691 81.899 32.792
2009[11] 117.327 84.631 32.696
2010[12] 117.890 85.634 32.256
2011[13] 120.605 88.170 32.435
2012[14] 123.976 92.068 31.908
2013[15] 126.327 94.189 32.138
2014[16] 127.891 95.476 32.415
2015[17] 130.998 98.713 32.285
2016[18] 135.917 102.997 32.920
2017[19] 138.989 106.738 32.251
2018[20] 143.194 110.098 33.096
2019[21] 148.160 115.461 32.699
2020[22] 150.267 117.598 32.699

İklimDüzenle

  Nevşehir iklimi  
Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl
En yüksek sıcaklık (°C) 18,6 19,6 28,0 31,6 32,6 35,0 39,5 38,2 35,7 32,0 27,6 23,0 39,5
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) 3,8 5,4 10,2 15,8 20,5 24,8 28,4 28,4 24,4 18,2 11,7 5,9 16,5
Ortalama sıcaklık (°C) −0,2 0,8 4,9 10,0 14,4 18,2 21,2 21,1 17,1 11,9 6,5 1,9 10,7
Ortalama en düşük sıcaklık (°C) −3,7 −2,6 0,5 5,0 8,7 11,5 13,4 13,3 10,2 6,6 2,3 −1,5 5,3
En düşük sıcaklık (°C) −21,2 −23,6 −18 −12,5 −2,3 1,3 3,8 3,1 −1,2 −7,6 −14 −19,5 −23,6
Ortalama yağış (mm) 44,9 40,7 46,2 50,1 57,1 35,8 9,8 7,5 13,3 29,6 34,8 49,8 419,6
Kaynak: Türkiye Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü

TurizmDüzenle

KayaşehirDüzenle

Kayaşehir, toplamda yaklaşık 437.400 metrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Bu devasa yerleşimin yalnızca kale etrafında bulunan 123.000 metrekarelik kaya oyma yamaç yerleşiminde geçmişi 6. Yüzyıla uzanan manastırı, 13. Yüzyılın ilk çeyreğine (1215-1217) tarihlenen bir Bizans dönemi kaya kilisesini, çok katlı mezarları, kamusal alanı, dini ritüel ve tören/toplantı alanını, günlük yaşam mekanlarını, iş atölyelerini, kilit taşları ile desteklenmiş geçitleri, su tünellerini, bezirhanelerini, at ahırlarını ve daha fazlasını keşfetmek mümkündür. Ayrıca, adını alt kısmındaki Kaya Mescitten alan Kaya Cami, Kara Cami Ve Damat İbrahim Paşa Külliyesi de yamaç yerleşiminde karşımıza çıkan önemli yapılardır.

 
Kayaşehir
 
Nevşehir Kalesi
 
Kayaşehir
 
Meryem Ana Kilisesi
 
Eski Rum Hamamı

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b http://www.nevsehirozelidare.gov.tr/yoremizi-taniyalim
  2. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  15. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  16. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 1 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2015. 
  17. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  18. ^ "2016 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 7 Mart 2017. 
  19. ^ "2017 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 4 Şubat 2021. 
  20. ^ "2018 Adrese dayalı nüfus sayımı verileri" (xls) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 25 Ocak 2020. 
  21. ^ "2019 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 4 Şubat 2020. 
  22. ^ "2020 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 4 Şubat 2021. 

Dış bağlantılarDüzenle