Ana menüyü aç

Fatiha Suresi, (Arapça:سورة الفاتحة) Kur'an'ın ilk suresidir.[1] Sure 7 ayetten oluşur.[2]

Fatiha Suresi
FirstSurahKoran.jpg
Sınıfı Mekki
İsmin anlamı Açan şey/Anahtar/Açılış
Başka isimleri Umm al-Kitab
Umm al-Qur'an
es-Seb’ul-Mesânî
es-Salât
Geliş zamanı 5
Sayısal bilgiler
Sure numarası 1
Ayet sayısı 7
Kelime sayısı 29
Harf sayısı 139


Kur’anı öğretinin bir özeti olarak anlamı ve özellikleriDüzenle

Mekke döneminde 5. sure olarak indirildiğine inanılmaktadır. Kur'an'ın ilk suresi olduğu için başlangıç anlamına gelen fatiha kelimesinden ismini almıştır.[3] Önemine ithafen Fatihayı Şerife olarak da hitap edilir. Fatiha Suresi ayrıca ikinci ayetinin başlangıcına binaen Elham olarak da anılır. Sûrenin ayrıca, “Ümmü’l-Kitab” “es-Seb’ul-Mesânî” (övülen yedi ayet), “el-Esâs”, “el-Vâfiye”, “el-Kâfiye”, “el-Kenz”, “eş-Şifâ”, “eş-Şükr” ve “es-Salât" gibi adları da vardır.[4]

Fatiha Suresi'nin ilk sure olarak Kuran 'ın başında yer alması; Sure’nin içeriğinde, Kur'an öğretisinin bir özetinin yer alması olarak açıklanmıştır. Surede övgü ve yüceltilmeye layık tek Allah’ın varlığı, hâkimiyeti, tek ilah oluşu, tapınmanın ancak ona yapılıp ondan yardım isteneceği özet olarak ifade edilir. Fatiha suresi aynı zamanda bir dua ve yakarıştır. Övgü'nün Allah'a ait olduğunun söylenmesi, 34. Sure olan Sebe Suresinde de tekrarlanır.[5]

Besmele ve Amin konusuDüzenle

Ana madde: Besmele
Ana madde: Âmin

Besmelenin okunuşu: “Bismillahirrahmanirrahim.”
Anlamı: "Rahmân (ve) rahîm (olan) Allah'ın adıyla."

Fatiha Suresi'nin başında bulunan Besmele'nin İslam'da özel bir yeri vardır. Tevbe suresi hariç bütün surelerin başlangıcında bulunmaktadır. Ayrıca Neml suresinin 30. ayetinde de zikredilir. Ancak besmelenin her surenin bağımsız bir ayeti mi yoksa tüm surelerin başında okunan tek bir ayet mi olduğu tartışmalı bir meseledir. Geçerli görüşe göre besmele sadece Fatiha suresi ve dolayısıyla da Kuran’ın ilk ayetidir. Bu sayede surenin ayet sayısı yediye tamamlanır ve Hicr suresi 87. ayetteki ifadeye uygun hale gelir: "Andolsun ki, biz sana tekrarlanan yedi âyeti ve yüce Kur'an'ı verdik" (Hicr, 87). Fatiha her namaz rekatında tekrarlanır ve ikişerli bir zincir oluşur.[6]

Fatiha Suresi'ni 7 ayet olduğunda görüş birliği bulunmaktadır. Surenin başındaki besmele konusunda mezheplerin görüşü farklıdır. Şâfiîler’e göre Fâtiha suresininn birinci âyeti besmeledir. Hanefîler’e göre besmele Fâtiha’ya dahil değildir. namaz kılınırken Fatiha suresinden önce besmele çekmek sünnettir.[7]

Cemaat ile kılınan namazlarda Fatiha Suresi okunduktan sonra, Kuran’da bulunmayan ve Yahudilikten (İbranice) Hristiyanlığa da geçmiş olan [8] Âmin sözü gelenek olarak cemaatçe söylenmektedir. İbranice'den Arapça'ya geçen Amin kelimesi kabul buyur anlamına gelir.[9] Bir rivayete göre Muhammed âmin konusunda şunu söylemiştir:

"İmam 'âmin' deyince, sizde 'âmin' deyin. Zira her kimin âmini meleklerin âminine denk gelirse, o kişinin geçmiş günahları affedilir."[10]

(bkn. Âmin)

Üç İhlas bir FatihaDüzenle

Fatiha Suresi namaz haricinde okunduğunda genellikle İhlas Suresi de üç defa tekrarlanır. Bu dörtlemeye halk arasında genellikle "üç Kulhü bir Elham" denir. Fatiha ve İhlâs surelerinin beraber okunması suretiyle İslam'daki Allah kavramı ana hatlarıyla özetlenmiş olur.

Kaynakça ve dipnotlarDüzenle