Ana menüyü aç

DilDüzenle

Günümüzdeki her üç Doğu Slav dili konuşan ülke de Eski Doğu Slavca dilini kendi dilinin atası kabul eder, dolayısıyla Eski Doğu Slavca dili, Rusya'da Eski Rusça, Beyaz Rusya'da Eski Beyaz Rusça, Ukrayna'da ise Eski Ukraynaca olarak tanımlanır.

TarihiDüzenle

İlk Vakayiname ya da Nestor Kroniği olarak da adlandırılan Geçmiş Yılların Vakayinamesi (Eski Doğu SlavcasıПовѣсть времѧньныхъ лѣтъ, Pověstĭ vremęnĭnyhŭ lětŭ, RusçaПовесть временных лет, Povest’ vremennyh let, İngilizce Tale of Bygone Years) adlı belge, yaklaşık 850 ile 1110 yılları arasında Kiev Knezliği'nin tarihinden söz eder ve Doğu Slavları'nın tarihinin yorumlanmasında ilk kaynak olma önemine sahiptir.[1] Ancak yazılışından 150 yıl önceki olayları aktardığından tam güvenilir bulunmaz. Başlangıçta 1113 yılında Kiev'de bir araya getirilmiştir. Kronikte 9. yüzyılın ikinci çeyreğinde Novgorod şehrinin, -Batılı kaynaklar tarafından da teyit edildiği üzere- Danimarkalı bir Lord olan Rurik isimli bir hükümdarın yönetimi altında bir knezliğin merkezi olduğu ve bu knezin oradaki Slav kabileleri tarafından hükümdarlık için davet edildiği efsanesi anlatılmaktadır.[2]

Eski Slav yurdunun doğusunda bulunan Doğu Slavlarının yaşadıkları alanlar, Pripet havzası (Polesie), Berezina nehrinin aşağı kısmı, veya Desna ve Teterev boyları ile Volinya çevresini içeriyordu. Milattan önceki devir Slavlarına ait her hangi bir kayıt yoktur. Slavlara milat sıralarında "Vened" denilirdi, daha sonraları, 6. yüzyılda Slavların bir kısmına "Ant" denilmeye başlandı. Antlar Dinyester ve Dinyeper boylarında yaşıyorlardı. Slavların bu kısmı diğerlerine oranla daha savaşçıydılar.[3]

İnançDüzenle

Geçmiş Yılların Vakayinamesi (Tale of Bygone Years), adlı derleme Doğu Slavlarının pagan inanışlarıyla ilgili de değerli bilgiler içeren başlıca kaynaktır. Eser 12. yüzyılın başında derlense de Kiev Knezliği'nin Hristiyanlığı kabul etmesinden önce yazılmış daha eski belgelerin kopyalarını ve referanslarını içerir. Slav tanrıları olan Perun ve Veles'ten, 10. yüzyılda Doğu Slavlarının pagan yöneticileri ve Bizans İmparatorları arasında yapılan barış anlaşmalarından söz edilmektedir. Daha sonra vakayinameci Nestor, İ.S’dan sonra 980 yılında Prens Vladimir tarafından oluşturulan panteon hakkında bilgi verir. Panteon’da, Hors, Dajdbog, Stribog, Simargl ve Mokoş adlı tanrılar vardır. Vakayinamenin, İpatiyev bölümünde Yunan tanrısı Hephaistos’la özdeşleştirilen Svarog'dan da bahsedilir. Bir Doğu Slav destanı olan İgor Destanı’nın Veles, Dajdbog ve Hors'tan söz ettiği bölümler bulunur. Destanın yazıya geçirilmesi 12. yüzyılın sonlarına rastlar, ama eserin gerçekliği üzerine bazı tartışmalar vardır.

Doğu Slav kavimleriDüzenle

Modern Doğu SlavlarDüzenle

 
Eski Sovyetler Birliği'ndeki etnik Ruslar. (Son nüfus sayımına göre)

Modern Doğu Slav halklar ve etnik/alt etnik gruplar:

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Hazzard Cross, Samuel; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. (1953). The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text (PDF) (İngilizce). Cambridge, MA: The Mediaeval Academy of America. Erişim tarihi: 29 Haziran 2019. 
  2. ^ Kurat, Prof. Dr. Akdes Nimet (1978). Rusya Tarihi. Türk Tarih Kurumu. s. 19-22. 
  3. ^ Kurat, Prof. Dr. Akdes Nimet (1948). Rusya Tarihi: Başlangıçtan 1917'ye Kadar (PDF). 1. Kitap Bas Devletinin kuruluğundan Moskova Büyük Knezllginin yükselişine kadar (862 — 1462). Ankara: Türk Tarih Kurumu. s. 4. Erişim tarihi: 29 Haziran 2019. 

İleri okumaDüzenle

  • Şir Muhammed Duvalı, Erken Dönem Rus Kroniğinde İslam Algısı, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2012, 21, 115-132.
  • Chadwick, Nora Kershaw (1946). The Beginnings of Russian History: An Enquiry into Sources. Cambridge University Press. ISBN 0-404-14651-1. 
  • Velychenko, Stephen (1992). National history as cultural process: A survey of the interpretations of Ukraine's past in Polish, Russian, and Ukrainian historical writing from the earliest times to 1914. Edmonton. ISBN 0-920862-75-6.
  • Velychenko, Stephen (2007). "Nationalizing and Denationalizing the Past. Ukraine and Russia in Comparative Context". Ab Imperio (1).