Australopithecus

hominid cinsi

Australopithecus, Australopitekus veya Australopitek (Yunanca: "Güney maymunu"), yaklaşık 4.2 milyon yıl öncesinden 1.2 milyon yıl öncesine kadar (Paranthropus dahil) Afrika'da yaşamış, insan benzeri bipedal insansı (hominin-australopitesin) cinsi. Australopitekus, kesin olarak hominin kabul edilen bilinen en eski cinstir. Homo cinsini oluşturan insanlara göre; daha kısa bacaklar, dolayısıyla daha kısa bir boy, daha uzun kollar, el ve ayaklardaki ağaçsıl adaptasyonlar ve alet kullanımı yeteneğine sahip olmamasıyla ayrılır.

Australopithecus
Yaşadığı dönem aralığı: 4,2-1,2 Ma
Blancan-Orta pleyistosen 
Australopithecus africanus - Cast of taung child Face.jpg
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Mammalia
Takım: Primates
Alt takım: Haplorhini
İnfra takım: Simiiformes
Familya: Hominidae
Alt familya: Homininae
Oymak: Hominini
Alt oymak: Australopithecina
Cins: Australopithecus
R.A. Dart, 1925
Tip tür
Australopithecus africanus
R. A. Dart, 1925
Türler

Geleneksel olarak dahil değil, fakat kladistik olarak dahil:

Map of the fossil sites of the early hominids (4.4-1M BP).svg
Australopitekus türlerine ait örneklerin bulunduğu fosil alanları

Keşif tarihiDüzenle

 
Lucy, Australopithecus afarensis holotipinin montelenmiş iskeleti, Frankfurt

Australopitekus fosilleri ilk olarak 1924'te, Güney Afrika'da antropolog Raymond Dart tarafından bulunmuştur. Dart, bir çocuk kafatasını, Güney Afrika'nın Vryburg kenti yakınlarındaki Taung'da bulmuştur – Taung Çocuğu. Dart, Australopithecus africanus diye adlandırdığı bu türün bir hominid olduğuna inanmıştır ancak bilim adamlarının büyük çoğunluğu o dönemde, bu fosilin nesli tükenmiş bir maymuna ait olduğu kanısındaydılar. Geçen 35 sene içinde ise elde edilen kanıtlar bu fosilin gerçekten de bir hominide ait olduğunu göstermektedir.

1974'te araştırmacılar, Hadar, Etiyopya'ya bir başka australopitekin bir kısım iskeletine rastlamışlardır. 3.2 milyon yıllık olan bu fosile Lucy adı verilmiştir. Lucy, ayakta yürüyebiliyordu ve bedenine orantılı ancak normal insaninkinden daha uzun kollara sahipti. 1978'de Laetoli, Tanzanya'da, 3.6 milyon yıl önce yaşayan bir hominidin ayak izlerinin yanında kemikleri de bulunmuştur. Bilim insanları, Lucy ve Laetoli fosillerini Australopithecus afarensis diye adlandırmışlardır. 1998'de ise Johannesburg, Güney Afrika yakınlarındaki Sterkfontein´de, bütün bir Australopithecus africanus iskeleti keşfedilmiştir.

AçıklamaDüzenle

Australopithecus cinsi, 4.18 ile yaklaşık 2 milyon yıl öncesi arasındaki zaman dilimini kapsayan hominin türlerinin bir koleksiyonudur. Australopitekler, kalın emaye kapaklı büyük çiğneme dişleri olan, ancak beyinleri büyük insansı maymunlarınkinden çok az daha büyük olan, karada yaşayan, iki ayaklı, –insan olmayan– kuyruksuz maymun benzeri hayvanlardı. Onlar insanların dahil olduğu Homo cinsinin bilinen en yakın akrabalarıdır ve büyük olasılıkla bu uyarlanabilir radyasyonun parçası olan bir türden insanlar türemiştir.[1]

TaksonomiDüzenle

Paleoantropologlar, genel olarak 8 Australopithecus türü tespit etmişlerdir. En yaşlısından en gencine doğru bunlar:

Australopiteklerin büyük yüz ve azıları olmasına rağmen, A. aethiopicus, A. boisei ve A. robustus; diğerlerinden daha büyük çene ve dişlere sahiptir. Bazı paleoantropologlar bu geniş australopitekleri Paranthropus olarak adlandırılan bir cins içine yerleştirirler.

AnatomiDüzenle

 
Australopithecus afarensis'in kafatası rekonstrüksiyonu

Australopithecus türleri, ortalama 466 cc'lik bir kafatası hacmine sahipti ve bu modern bir insan beyninin boyutunun yaklaşık % 35'i idi.[2][3] Australopithecus türlerinin çoğu, genellikle 1,2 ila 1,4 m boyundaydı. Erkeklerin kadınlardan daha büyük olması, yani önemli derecede cinsel dimorfizm sergilemeleri mümkündür.[4] A. Zihlman'a göre, Australopithecus vücut oranları bonoboların (Pan paniscus) vücut oranlarına çok benzemektedir.[5] Orrorin tugenensis gibi daha eski fosiller, yaklaşık altı milyon yıl önce, genetik çalışmaların gösterdiği insanlarla şempanzeler arasındaki bölünme zamanına yakın bir dönemde, iki ayaklılığa işaret ediyor. Bu, dik, düz bacaklı yürüyüşün ağaçta yaşamaya bir adaptasyon olarak ortaya çıktığını göstermektedir.[6]

TeknolojiDüzenle

Bir zamanlar Australopithecus'un Homo gibi aletler üretemeyeceği düşünülüyordu, ancak A. garhi'nin taş aletlerle geliştirdiğine dair kanıtlar taşıyan büyük memeli kemikleriyle ilişkili keşfi, durumun böyle olmadığını gösterdi.[7][8] 1994 yılında keşfedilen bu kanıtlar, A. afarensis'e atfedilen 3.4 myö'ye tarihlenen kesik işaretlerinin 2010 yılında keşfine[9] ve muhtemelen Kenyanthropus'a atfedilen Turkana Gölü'nden 3.3 myö'ye tarihlenen Lomekwi kültürünün 2015'te keşfine kadar,[10] o zamanki üretimin en eski kanıtıydı.[11][12] 2019'da Afar Bölgesi'ndeki Ledi-Geraru'da yaklaşık 2,6 milyon yıl öncesine tarihlenen daha fazla taş alet bulundu, ancak bunlar Homo'ya atfedilebilir.[13]

Ayrıca bakınızDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Australopithecus and Kin | Learn Science at Scitable". www.nature.com. 13 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2021. 
  2. ^ Kimbel, William H.; Villmoare, Brian (5 Temmuz 2016). "From Australopithecus to Homo: the transition that wasn't†". Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences. 371 (1698). doi:10.1098/rstb.2015.0248. ISSN 0962-8436. PMC 4920303 $2. PMID 27298460. 
  3. ^ "Human evolution - Increasing brain size". Encyclopedia Britannica (İngilizce). 14 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2021. 
  4. ^ Beck, Roger B. (1999). McDougal Littell world history : patterns of interaction. Internet Archive. Evanston, Ill. : McDougal Littell. ISBN 978-0-395-87274-1. 
  5. ^ Zihlman, Adrienne L.; Cronin, John E.; Cramer, Douglas L.; Sarich, Vincent M. (Ekim 1978). "Pygmy chimpanzee as a possible prototype for the common ancestor of humans, chimpanzees and gorillas". Nature (İngilizce). 275 (5682): 744-746. doi:10.1038/275744a0. ISSN 1476-4687. 8 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2021. 
  6. ^ Thorpe, S. K. S.; Holder, R. L.; Crompton, R. H. (1 Haziran 2007). "Origin of Human Bipedalism As an Adaptation for Locomotion on Flexible Branches". Science (İngilizce). 316 (5829): 1328-1331. doi:10.1126/science.1140799. ISSN 0036-8075. PMID 17540902. 9 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2021. 
  7. ^ Asfaw, Berhane; White, Tim; Lovejoy, Owen; Latimer, Bruce; Simpson, Scott; Suwa, Gen (23 Nisan 1999). "Australopithecus garhi: A New Species of Early Hominid from Ethiopia". Science (İngilizce). doi:10.1126/science.284.5414.629. 3 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2022. 
  8. ^ Heinzelin, Jean de; Clark, J. Desmond; White, Tim; Hart, William; Renne, Paul; WoldeGabriel, Giday; Beyene, Yonas; Vrba, Elisabeth (23 Nisan 1999). "Environment and Behavior of 2.5-Million-Year-Old Bouri Hominids". Science (İngilizce). doi:10.1126/science.284.5414.625. 1 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2022. 
  9. ^ McPherron, Shannon P.; Alemseged, Zeresenay; Marean, Curtis W.; Wynn, Jonathan G.; Reed, Denné; Geraads, Denis; Bobe, René; Béarat, Hamdallah A. (Ağustos 2010). "Evidence for stone-tool-assisted consumption of animal tissues before 3.39 million years ago at Dikika, Ethiopia". Nature (İngilizce). 466 (7308): 857-860. doi:10.1038/nature09248. ISSN 1476-4687. 20 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2021. 
  10. ^ Harmand, Sonia; Lewis, Jason E.; Feibel, Craig S.; Lepre, Christopher J.; Prat, Sandrine; Lenoble, Arnaud; Boës, Xavier; Quinn, Rhonda L.; Brenet, Michel; Arroyo, Adrian; Taylor, Nicholas (Mayıs 2015). "3.3-million-year-old stone tools from Lomekwi 3, West Turkana, Kenya". Nature (İngilizce). 521 (7552): 310-315. doi:10.1038/nature14464. ISSN 1476-4687. 3 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2022. 
  11. ^ Semaw, S.; Renne, P.; Harris, J. W. K.; Feibel, C. S.; Bernor, R. L.; Fesseha, N.; Mowbray, K. (Ocak 1997). "2.5-million-year-old stone tools from Gona, Ethiopia". Nature (İngilizce). 385 (6614): 333-336. doi:10.1038/385333a0. ISSN 1476-4687. 21 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2022. 
  12. ^ Semaw, Sileshi; Rogers, Michael J; Quade, Jay; Renne, Paul R; Butler, Robert F; Dominguez-Rodrigo, Manuel; Stout, Dietrich; Hart, William S; Pickering, Travis; Simpson, Scott W (1 Ağustos 2003). "2.6-Million-year-old stone tools and associated bones from OGS-6 and OGS-7, Gona, Afar, Ethiopia". Journal of Human Evolution (İngilizce). 45 (2): 169-177. doi:10.1016/S0047-2484(03)00093-9. ISSN 0047-2484. 30 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2022. 
  13. ^ Braun, David R.; Aldeias, Vera; Archer, Will; Arrowsmith, J. Ramon; Baraki, Niguss; Campisano, Christopher J.; Deino, Alan L.; DiMaggio, Erin N.; Dupont-Nivet, Guillaume; Engda, Blade; Feary, David A. (11 Haziran 2019). "Earliest known Oldowan artifacts at >2.58 Ma from Ledi-Geraru, Ethiopia, highlight early technological diversity". Proceedings of the National Academy of Sciences (İngilizce). 116 (24): 11712-11717. doi:10.1073/pnas.1820177116. ISSN 0027-8424. PMC 6575601 $2. PMID 31160451. 1 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2022.