Almanca Vikipedi

Vikipedi'nin Almanca sürümü

Almanca Vikipedi (Deutschsprachige Wikipedia), Vikipedi'nin Almanca sürümüdür. Dördüncü en büyük Vikipedi sürümüdür ve ilk yaratılan Vikipedi sürümlerinden biridir. 31 Temmuz 2021 tarihi itibarıyla, Almanca Vikipedi'nin 2.600.921 maddesi, 3.747.308 kullanıcısı ve 190 hizmetlisi bulunmaktadır. Açıldığı günden beri 212.912.078 kez katkıda bulunulmuştur.

Favicon of Wikipedia Almanca Vikipedi
Wikipedia-logo-v2-de.svg
German Wikipedia screenshot.png
URL de.wikipedia.org
Ticari? Hayır
Site türü İnternet ansiklopedisi
Kayıt İsteğe bağlı
Kullanılabilir dil(ler) Almanca
Sahip Wikimedia Foundation

TarihDüzenle

Vikipedi'nin ilk İngilizce olmayan subdomain'i Almanca subdomaini idi. Bu haber 16 Mart 2001'de Jimmy Wales tarafından ilan edildi. Mayıs 2001'de Almanca Vikipedi'de madde oluşturulmaya başlandı.

Büyüklük, kapsam ve popülerlikDüzenle

24 Ekim 2019'dan itibaren 2.357.083 maddesi vardır. Böylece en büyük dördüncü Vikipedi sürümüdür. Maddelerin %98'i 200'den daha çok harfe sahiptir, %89'u 512'den daha çok bayta sahiptir ve %44'ü 2'den daha çok kilobayta sahiptir. Maddelerin ortalama büyüklüğü 3153 bayt veya 430 kelimedir.

 
2001 ve Haziran 2007 arası madde çoğalması

İngilizce Vikipedi ile karşılaştırıp Almanca Vikipedi sürümünün daha seçici olduğu görülebiliyor: çoğunlukla küçük taslakları, gerçek olmayan karakterlerin hakkında maddeleri vb. reddediyor ancak bu her zaman böyle olmuyor. Örnek olarak Yıldız Savaşları'nın her karakter maddesi ana maddeye eklenmiş. Fakat gerçek olmayan şeylerin hakkında maddelerin reddedillmesine karşın, Almanca Vikipedi bazı hatalı maddelere sahiptir.

Almanca Vikipedi'nin İngilizce Vikipedi'ye göre bir konuda daha büyük ve tamamlanmış bir kapsama sahip olduğu maddelere bazı örnekler Çek Cumhuriyeti'nde, Slovakya'da, Polonya'da ve diğer Avrupa'nın merkezinde ve Doğu Avrupa'da bulunan şehirler ve köyler hakkındaki maddelerdir. II. Dünya Savaşı'nın sonuçlanmasından önce bu yerlerde büyük Alman azınlıkları (veya bazen çoğunlukları) yaşıyorlardı.

Ocak 2005'te Google Zeitgeist Google.de'de "tsunami" (2004 Hint Okyanus depremi nedeniyle), "George Bush", "firefox", "Schnappi", "Rudolph Moshamer", "Saturn" ve "Angelina Jolie"'den sonra "Wikipedia"nın en çok aranan 8. en çok aranan kelime olduğunu ilan etti. Şubat 2005'te "Firefox" ve "Sevgililer Günü"nden sonra "Wikipedia" üçüncü oldu ve Haziran 2005'te birinci oldu.

Diller ve lehçelerDüzenle

 
Almanca Vikipedi'nin kullanıcı sayısının çoğalmasını anlatan bir grafik

Almanca Vikipedi sadece standart Almanca dili ile yazılıyor. İsviçre veya Avusturya Almancası gibi lehçeler bir tek bölgesel maddelerde kabul ediliyor ama lehçeler arasındaki değişiklikler çok büyük değildir. Örneğin İsviçreliler ß harfi kullanmıyorlar ve bunun yerine ss yazıyorlar.

İsviçre Almancası gibi Almanca lehçeleri Almanca Vikipedi'de kullanılmıyor. Alemanik Almanca (als:), Alçak Almanca (nds:), Pennsylvania Almanca (pdc:), Ripuarca (ksh:) ve Bavyeraca (bar:) gibi birçok Almanca lehçelere ait ayrı Vikipedi sürümleri oluşturuldu.

ÖzelliklerDüzenle

Almanca Vikipedi, İngilizce Vikipedi sürümüyle birçok konuda farklılıklar göstermektedir.

  • Uygunluk hakkındaki kurallar çok sıkı. Çağdaş insanların hakkında maddelerin yazılmasına izin olmadığından dolayı önce bu insanların yüksek bir seviyede ünlü olmaları gerekiyor. Bunun yanında imgesel karakterlerin ve yaratıkların (özellikle çağdaş olanların) hakkındaki kurallar aşırı serttir. Örnek olarak Uzay Yolu, Yıldız Savaşları, Harry Potter, Yüzüklerin Efendisi gibi filmlerin ve kitapların karakterlerinin hakkında ayrı maddeler çoğunlukla istenmiyor ve çoğu zaman bu maddeler siliniyor veya ana maddeye ekleniyor. örneğin, İngilizce Vikipedisi'nde en:Gandalf ve en:Frodo Baggins gibi karakterlerin hakkında ayrı maddeler var, ama Almanca Vikipedisi'nde sadece Tolkien'in imgesel dünyadaki her karakteri anlatan bir tane madde (de:Figuren in Tolkiens Welt) kabul ediliyor. Gelecekteki hadiselerin veya yayınların hakkındaki maddeler "bildur kürelik" olduklarına rağmen çoğunlukla siliniyorlar. Örnek olarak, 2007'nin ortasından itibaren diğer Vikipedi sürümlere karşı olarak Crysis adlı video oyunu hakkında bir madde yoktu; Almanca maddesi birkaç tane tartışmadan sonra silindi ve blok edildi, ve oyunun piyasa çıkma tarihinden sadece bir ay önce oyunun hakkındaki madde restore edildi ve bloku çıkarıldı.
  • Adil kullanım provizyonları yoktur. İngilizce Vikipedi'de adil kullanım olarak kabul edilen resimler ve diğer medyalar Almanca Vikipedi'de büyük bir ihtimalle uygun olmaz.
  • Birçok ihtilaflı madde aylarca koruma altında kalıyor. Bu maddeler oturum açmamış veya yeni kullanıcılar tarafından değiştirilemiyorlar. 14 Eylül 2005'ten itibaren 253 madde koruma altında idi (İngilizce Vikipedisi'nde nazaran 138 madde koruma altında idi, ve Türkçe Vikipedi'de iki haftadan daha uzun bir süre koruma altında kalan hiçbir madde yoktu). Tüm Vikipediler arasında Almanca Vikipedi en yüksek koruma altında madde sayısına sahipti.
  • Önemliliği tartışılmayan konuların hakkında maddeler çok kısalar ise silinebiliyorlar.
  • Fransızca, Lehçe ve İtalyanca Vikipediler'den farklı olarak Almanca Vikipedi botlar tarafından oluşturulmuş birçok maddeye sahip değildir.
  • Türkçe Vikipedi'deki seçkin maddelerin ve kaliteli maddelerin Almanca Vikipedi'deki eşdeğerleri exzellente Artikel (mükemmel maddeler) ve lesenswerte artikel (okuma kıymeti olan maddeler).