Ana menüyü aç

2014 İsrail-Gazze çatışması

2014 İsrail-Gazze çatışması ya da İsrail hükümetinin ifade ettiği adla Koruyucu Hat Operasyonu (İbraniceמִבְצָע צוּק אֵיתָן, Mivtza' Tzuk Eitan) İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF)'nin 8 Temmuz 2014'te Gazze Şeridi'ne yönelik başlattığı kara, hava ve deniz operasyonlarını içeren askeri harekat.

2014 İsrail–Gazze Savaşı
Arap-İsrail Savaşları
Iron Dome in Operation Protective Edge.jpgThe home of the Kware' family, after it was bombed by the military.jpg
Demir Kubbe tarafından düşürülen bir roket (sol)
İsrail bombardımanı sonucu yıkılmış, Filistinlilere ait bir ev (sağ)
Tarih8 Temmuz 2014 (2014-07-08) – 26 Ağustos 2014
BölgeFilistin Devleti Gazze Şeridi, Filistin Devleti Gazze Şeridi
İsrail İsrail
SonuçFilistin (Hamas) ve İsrail savaşı aynı anda kazandıklarını söyledi.
Taraflar

 İsrail

Destekleyenler:

Filistin DevletiFilistin Devleti
HamasLogo.jpg Hamas
Hamas flag2.png İslami Cihad
FKÖ-amblem.pngFKÖ
Democratic Front for the Liberation of Palestine - Flag.svgFDHKC
FetihLogo.jpg El Fetih
Flag of Jihad.svgEl-Kaide

  • Demokratik Filistin Kurtuluş Cephesi
  • Popüler Direniş Komiteleri
  • El Aksa Şehitleri Tugayları
  • Abdullah Azzam Tugayları

Destekleyenler:

  •  Katar (finansal,politik)
  •  İran (finansal,politik)
Komutanlar ve liderler
İsrailBenjamin Netanyahu
İsrailMoşe Ya'alon
İsrailBenny Gantz
İsrailAmir Eshel
İsrailSami Turgeman
İsrailYoram Cohen
HamasLogo.jpg İsmail Haniye
HamasLogo.jpg Halid Meşal
HamasLogo.jpgMuhammed Deif
Hamas flag2.pngRamazan Şallah
Filistin DevletiMahmud Abbas
Filistin DevletiRami Hamdallah
Democratic Front for the Liberation of Palestine - Flag.svgNaif Havatme
Hamas flag2.pngFethi Şikaki
Çatışan birlikler
Flag of the Israeli Army (Land Arm).svg İsrail Kara Kuvvetleri176,500 aktif asker
Flag of the Israeli Army (Land Arm).svg İsrail Kara Kuvvetleri445,000 yedek asker
Air Force Ensign of Israel.svgİsrail Hava Kuvvetleri
Naval Ensign of Israel.svg İsrail Deniz Kuvvetleri
Şin Bet

Filistin DevletiFilistin Devleti
HamasLogo.jpg Hamas
Hamas flag2.png İslami Cihad
FKÖ-amblem.pngFKÖ
Democratic Front for the Liberation of Palestine - Flag.svgFDHKC
FetihLogo.jpg El Fetih
Flag of Jihad.svgEl-Kaide
El Aksa Şehitleri Tugayı
Ebu Ali Mustafa Tugayları
Al-Nasır Salah al Deen Tugayları
Kudüs Tugayları

  • Demokratik Filistin Kurtuluş Cephesi
  • Popüler Direniş Komiteleri
  • El Aksa Şehitleri Tugayları
  • Abdullah Azzam Tugayları
Güçler
Flag of the Israeli Army (Land Arm).svg İsrail Kara Kuvvetleri176,500 aktif asker
Flag of the Israeli Army (Land Arm).svg İsrail Kara Kuvvetleri445,000 yedek asker
Air Force Ensign of Israel.svgİsrail Hava Kuvvetleri
Naval Ensign of Israel.svg İsrail Deniz Kuvvetleri
Şin Bet

Hamas flag2.pngİzzeddin el Kassam Tugayları
10.000 - 40.000
Hamas flag2.pngKudüs Tugayları
~10,000
Filistin DevletiFilistin Devleti
HamasLogo.jpg Hamas
Hamas flag2.png İslami Cihad
FKÖ-amblem.pngFKÖ
Democratic Front for the Liberation of Palestine - Flag.svgFDHKC
FetihLogo.jpg El Fetih
Flag of Jihad.svgEl-Kaide
El Aksa Şehitleri Tugayı
Ebu Ali Mustafa Tugayları
Al-Nasır Salah al Deen Tugayları
Kudüs Tugayları

  • Demokratik Filistin Kurtuluş Cephesi
  • Popüler Direniş Komiteleri
  • El Aksa Şehitleri Tugayları
  • Abdullah Azzam Tugayları
Kayıplar
75 asker ve 8 sivil ve 1 yabancı çalışan öldü 1.000 asker[2] ve 32 sivil yaralı[3] 2 asker Kayıp[2] (İsrail İddiası) 180 asker ve 15 sivil öldü 590 asker ve 1.090 sivil yaralı 3 asker esir 2 Esir Asker Öldü (Hamas İddiası)

2.110 ölü ve 10.750 yaralı[4] (%80'i siviller)

1.437 ölü 8.300 yaralı (Gazze Sağlık Bakanlığı)[5]

528 ölü (200'i sivil, 156 militan, 172 bilinmeyen) (ITIC)

857 ölü (649 sivil, 122 militan, 86 bilinmeyen) (OCHA)

330 militan öldürüldü[6] 178'i yakalandı[2] (İsrail Savunma Kuvvetleri)

Arka planDüzenle

Hamas militanları tarafından 3 İsrailli gencin kaçırılıp öldürülmesi sonucu İsrail Savunma Kuvvetleri militanların liderlerini tutuklamak için kardeş koruyucusu opreasyonunu yürüttü. Hamas, İsrail'e roketler atmasıyla 7 haftalık çatışma başlamış oldu. İsrail darbeleri, Filistin'in roket saldırılarıyla ve kara harekatıyla 1000'lerce insanın ölümüne sebep oldu ve bunların büyük bir kısmı Gaza'da yaşayan Filistinliler oldu.[7][8]

GelişmelerDüzenle

Çocuk ve sivillere yönelik saldırılarDüzenle

Şucaiye'de yirmi sivil, Hamas'a karşı protesto yaparken öldürüldü.[9] Birkaç gün sonra, Hamas yemek dağıtımı sırasında çıkan çatışmada iki Gazzeliyi öldürdüğünü ve on sivilide yaraladığını rapor etti.[10]

IDF'in 31Temmuz'da verdiği raporlara göre, 280'den fazla Hamas roketi[11] arızalı olduğundan Gazze sınırları içine düşmüştür. Bu roketlerin düştüğü yerlerin içinde Al-Shifa Hastanesi ve Al-Shati göçmen kampı bulunmaktadır.[12] En az 11 kişi ölmüş ve düzinelerce kişiyi yaralamıştır. Hamas bu haberleri yalanladı[11][13][14] fakat Filistin kaynaklarına göre çok sayıda Hamas roketi sonunda Gazze sınırları içine düşmüş ve çok sayıda sivil bu sebepten öldürüldü ya da yaralandı. Amnesty International'ın verdiği rapora göre, 28 Temmuz'da Shati göçmen kampına düşen füze 13 sivilin ölümüne sebep olmuştu. Bu füzenin sorumlusu Filistin füzesi olmasına rağmen Filistin, İsrail roketlerinin vurduğunu ilan etti.[15]

Canlı kalkanDüzenle

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Navi Pillay, Hamas militanlarının "okullarda ve hastanelerde ya da nüfusu yüksek bölgelerde roket bulundurmaktan" dolayı uluslararası insan haklarının suistimalinden suçladı.[16] Birleşmiş Milletler, Hamas'ın Gazze'deki sivil toplumu canlı kalkan olarak kullanmasını kınadı.[17]

28 Temmuz tarihinde Fransız Haber Ajansı bir İsrail tankının bir çocuğu hedef aldığını[18] açıklamış, saldırılarda havadan ve karadan İsrail saldırılarının hedefi olan Filistinli yaralı sivillerin tedavi gördüğü Şifa Hastanesi İsrail Savunma Kuvvetleri tarafından 29 Temmuz tarihinde bombalanmış, 10'dan fazla çocuk hayatını kaybetmişti.[19]

İsrail saldırıları sonucunda Gazze'de sağlık hizmetleri durma noktasına gelmiş, hastanelerde ilaç ve tıbbi malzeme eksikliği giderek artmakta, saldırılarda yaralanan ancak hastaneye getirilen yaralılar yaşamanı kaybetmektedir.[20]

Elektrik santralinin bombalanmasıDüzenle

İsrail Hava Kuvvetleri tarafından düzenlenen, Gazze'deki hükümet ve camileri de hedef alan saldırılardan birinde de Gazze'deki hayati önem arz eden tek elektrik santrali 19 Temmuz tarihinde bombalanmıştır.[21]

Şucaiyye katliamıDüzenle

Gazze'nin Şucaiyye mahallesine rastgele açılan ateş sonucu 72 Filistinli sivil[22] hayatını kaybetti. 420 kişinin yaralandığı katliamda, Uluslararası Kızılhaç Örgütü'nün ölü ve yaralıların çıkarılması için İsrail ordusu'nun onayı ile saat 13.30'da başlayan 2 saatlik ateşkes, 15.30 sona erdi.[23]

Zaman çizelgesiDüzenle

20 Temmuz tarihinde Gazze'ye yönelik süren İsrail saldırılarında 378 Filistin'li yaşamını yitirirken 2 bin 685 yaralı olduğu bildirildi.[24] Eski Filistin hükümeti sağlık bakanlığı sözcüsü Eşref el Kudra, İsrail Hava Kuvvetleri tarafından 21 Temmuz tarihinde hedef alınan bir hastanede en az dört Filistinli'nin hayatını kaybettiğini söyledi.[25] El Kudra, olayda 16 kişinin de yaralandığını belirtti.

27 Temmuz tarihinde iki taraf için geçerli 12 saatlik ateşkes ilan edildi. Fakat İsrail ateşkesin üzerinden 2 saat geçtikten sonra ateşkesi ihlal edip kara saldırısına devam etti. İsrail'in attığı füzelerden 40 kişi daha hayatını kaybetti.

TepkilerDüzenle

ProtestolarDüzenle

İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarını kınamak ve Filistinliler'e İsrail'in düzenlediği saldırılara karşılık destek vermek için birçok ülkenin başkentinde protestolar düzenlendi.[26]

 
Uluslararası Tepkiler:
  İsrail'in duruşunu destekleyen ve/veya Hamas'ın roket saldırılarını kınayan ülkeler.
  İsrail'in eylemlerini eleştiren ve/veya eylemlerinden endişe duyan ülkeler.
  Her iki tarafın eylemlerini eleştiren ve/veya eylemlerinden endişe duyan ülkeler.
  Resmi tepkilere karışık yaklaşımı olan ülkeler.

Kuruluşlar:

Ülkeler:

  •   Katar - Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Hamad bin Casim el Sani, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarının cezasız kalmamasını istedi.[28]
  •   Mısır - Mısır Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Yasir Ali, Arap Birliği'ne İsrail'in saldırılarına yönelik caydırıcı karar alınması çağrısında bulunmuş, Mısır Cumhurbaşkanının siyasi danışmanı Muhammed Seyfüddevle de İsrail'in Gazze saldırısının, "Gazze'den önce Mısır'a yöneltilmiş bir darbe" olduğunu belirterek, saldırıların kabul edilemez olduğunu belirtmiş, "İsrail'in saldırısı Mısır devrimini ve Mısır Cumhurbaşkanı Mursi'nin popülaritesini zedelemek istiyor. İsrail, fiziki olarak Ahmed el-Caberi'ye, manevi olarak Mursi'ye suikast düzenlemiştir" dedi.[28]
  •   Pakistan - Pakistan'da, İsrail'in Gazze saldırılarında hayatını kaybeden Filistinliler için 1 günlük yas ilan edildi.[29]
  •   Tunus - Tunus Cumhurbaşkanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada İsrail'in Gazze'de sivil halka ve Filistin direniş gruplarına karşı düzenlediği saldırıları kınandı.[28]
  •   Türkiye - Türkiye'de saldırılardan dolayı yurt genelinde 3 günlük ulusal yas ilan edildi.[30] Türkiye Başbakanı Yardımcısı Bülent Arınç saldırılarla ilgili olarak "İsrail'in Filistin halkına karşı uyguladığı bu acımasız ve topluca cezalandırmanın ulaştığı noktada katliamı lanetliyoruz." dedi. Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu İsrail'in kara harekatı öncesi yaptığı açıklamada "İsrail'in hava saldırılarıyla işlediği insanlık dışı cinayetlerin ardından şimdi de Gazze'ye kara harekatı başlatmış olmasını lanetliyoruz" demiş,[31] Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan İsrail tarafından gerçekleştirilen saldırıları Nazi Almanyası'na benzetmiş, İsrail'i "devlet terörü" yapmakla suçlamıştır.[32] Eski Türkiye Cumhurbaşkanı Abdullah Gül İsrail'in Filistinliler'e yönelik saldırılarına ilişkin "İsrail'i bir kez daha ikaz ediyorum. Bu saldırganlığı ve bu tırmanmayı durdurmazsa çok daha büyük olaylar doğuracaktır" demiştir.[33][34] Ayrıca İsrail'in Filistinliler'e yönelik saldırıları TBMM'de kınanmıştır.[35]

DestekleyenlerDüzenle

  •   Almanya - Almanya Başbakanı Angela Merkel İsraili desteklediklerini belirtmiş ve Hamas'ın bu teröre son vermesi gerektiğini dile getirmiştir.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "US condemns shelling of UN school in Gaza but restocks Israeli ammunition" (İngilizce). The Guardian. 31 Temmuz 2014. 10 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ a b c LiveBlog: Two more Israeli soldiers killed in Gaza fighting overnight
  3. ^ "Operation Protective Edge – Update No. 5" (PDF). 2 Eylül 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  4. ^ Gaza death toll hits over 1,820 on day 28 of Israeli offensive Erişim tarihi: 4 Ağustos 2014 (İngilizce)
  5. ^ "Live Updates: Two Israeli officers killed in Gaza Tuesday evening". Haaretz. 23 Temmuz 2014. 29 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2014. 
  6. ^ Two more soldiers killed in Gaza, bringing IDF fatalities up to 27
  7. ^ "Occupied Palestinian Territory: Gaza Emergency" (PDF). 4 Eylül 2014.
  8. ^ Ministry of Health: “2145 Palestinians, Including 578 Children, Killed In Israel’s Aggression”/ 30 Eylül 2014'te alınmış.
  9. ^ Solomon, Ariel Ben (29 Eylül 2014).REPORT: HAMAS EXECUTES ALLEGED SPIES, SHOOTS PROTESTERS IN The Jerusalem Post. 30 Eylül 2014'te alınmıştır.
  10. ^ Hamas Police Shoot, Kill Starving Gazans a Day After Executing Protesters. Algemeiner.com. 29 Eylül 2014.
  11. ^ a b Hamas Launches Rockets on Civilians in Gaza/ idfblog.com. 31 Temmuz 2014.
  12. ^ Mohyeldin, Ayman; Nassar, Paul Ziad; Smith, Alexander (28 July 2014).Strikes Near Gaza’s Shifa Hospital, Refugee Camp Kill at Least 10 NBC News.
  13. ^ Israel: 10 percent of Hamas rockets misfired, landed in Gaza Strip  World Tribune. 30 July 2014. Archived from the original on 1 August 2014. Retrieved 3 August 2014. But Palestinian sources said numerous rocket launches ended up falling in Gaza communities and that scores of people have been killed or injured.
  14. ^ 10 PALESTINIANS KILLED IN FAILED GAZAN ROCKET ATTACK ON ISRAEL, IDF SAYS JPost. 28 July 2014. Retrieved 22 August 2014.
  15. ^ Amnesty International Sees Evidence of Palestinian War Crimes in 2014 Gaza Conflict  New York Times (March 25, 2015)
  16. ^ ANNE BAYEFSKY. Undermining Israel's right to self-defense: The UN pathology 15 temmuz 2014.
  17. ^ Barak Ravid. European Union: Hamas, Other Gaza Terror Groups Must Disarm. 22 Temmuz 2014.
  18. ^ "İsrail tankı Gazze'yi vurdu: Bir çocuk hayatını kaybetti". BBC Türkçe. 28 Temmuz 2014. 24 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2014. 
  19. ^ "İsrail hastane bombaladı: En az 10 çocuk şehit". Haber 7. 29 Temmuz 2014. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2014. 
  20. ^ İsrail Filistin Gazze'yi Vurmaya Devam Ediyor (Gazze'de Son Durum), NTVMSNBC, Yayım tarihi: 19 Temmuz 2014
  21. ^ "İsrail, Gazze'nin tek elektrik santralini vurdu". Cihan Haber Ajansı. 29 Temmuz 2014. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2014. 
  22. ^ "Sınırda katliam dansı". Sabah. 20 Temmuz 2014. 27 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2014. 
  23. ^ Metin Yüksel Kaya (20 Temmuz 2014). "İsrail'in Şucaiyye katliamı". Anadolu Ajansı. 21 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2014. 
  24. ^ "Gazze'de Son Durum Nedir?". Star. 20 Temmuz 2014. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2014. 
  25. ^ "İsrail, Gazze'de hastane vurdu". Hürriyet. 21 Temmuz 2014. 11 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2014. 
  26. ^ "İsrail'e tepki büyüyor". TRT Haber. 26 Temmuz 2014. 9 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2014. 
  27. ^ "BM Gazze'yi özel oturumda görüşecek". Sabah. 21 Temmuz 2014. 21 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2014. 
  28. ^ a b c "Dünya'dan İsrail'e sert tepkiler". Time Türk. 18 Temmuz 2014. 29 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2014. 
  29. ^ "Pakistan'da bir günlük Filistin yası". Anadolu Ajansı. HABERTÜRK. 24 Temmuz 2014. 29 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2014. 
  30. ^ "Filistin için 3 günlük yas ilan edildi". Sabah. 21 Temmuz 2014. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2014. 
  31. ^ "Ahmet Davutoğlu'ndan İsrail'in kara harekatı açıklaması". Hürriyet. 18 Temmuz 2014. 8 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2014. 
  32. ^ "'İsrail terör devleti'". Sabah. 21 Temmuz 2014. 17 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2014. 
  33. ^ "Abdullah Gül'den İsrail'e sert uyarı". Bugün. 18 Temmuz 2014. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2014. 
  34. ^ "Abdullah Gül'den sert açıklama: İkaz ediyorum!". Cumhuriyet. 11 Temmuz 2014. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2014. 
  35. ^ Derya Yetim, Musa Erdoğan, Onur Emre Budak (18 Temmuz 2014). "TBMM'den İsrail'in Filistin'e saldırısına sert tepki". İHA. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2014. 

Dış bağlantılarDüzenle