Ana menüyü aç

İslam İşbirliği Teşkilatı

İslam İşbirliği Teşkilatı ya da kısaca İİT (Arapça: منظمة المؤتمر الإسلامي, İngilizce: The Organisation of Islamic Cooperation, Fransızca: Organisation de la Coopération Islamique), Eylül 1969 tarihinde Fas'ın başkenti Rabat'ta toplanıp İslam ülkelerini çatısı altında toplamak üzere kurulan 57 üyeye sahip, uluslararası hukuk tüzel kişiliğini haiz bir uluslararası teşkilattır. 2011 yılında Kazakistan'ın başkenti Nur-Sultan'da düzenlenen İslam Konferansı Teşkilatı'nın 38. Dışişleri Bakanları toplantısında alınan karar gereğince örgütün ismi İslam İşbirliği Teşkilatı olarak değiştirildi.

İslam İşbirliği Teşkilatı
  • منظمة التعاون الإسلامي (Arapça)
  • Organisation of Islamic Cooperation (İngilizce)
  • Organisation de la coopération Islamique (Fransızca)
Flag of Organisation of Islamic Cooperation.svg

  Üye ülkeler
  Reddedilen ülkeler
  Gözlemci ülkeler
Kuruluş 21 Ağustos 1969 (50 yıl önce) (1969-08-21)
Merkez Suudi Arabistan Cidde, Suudi Arabistan
Üyeler Birliğe üye devletler
Resmî diller Arapça, İngilizce, Fransızca
Genel sekreter Yusuf Bin Ahmed El Useymim
Resmî site oic-oci.org

TarihçeDüzenle

Church of God adlı tarikata bağlı Denis Michael Rohan adında Avustralyalı bir Hristiyan'ın 21 Ağustos 1969 tarihinde Mescid-i Aksa'yı kundaklamayı denemesinden sonra İslam ülkeleri başkanları BM'de daimi olarak temsil de edilen İslam Konferansı Teşkilatını kurdular. Pakistan'daki ikinci toplantılarında İslam Kalkınma Bankası'nın kuruluş planı gündeme getirildi. Bunun ardından İKÖ maliye ve ekonomik işleri bakanları 1973 yılında katıldıkları Cidde toplantısında mali ve parasal bir müessesenin kuruluşunun önemini vurguladılar. Nihayet İslam Konferansı Teşkilatı'nın 20 Ekim 1975 tarihli zirve toplantısında İslam Kalkınma Bankası'nın kuruluş planı onaylandı. Bugün İslam ülkelerinin tek çatı altında toplandığı tek kuruluş sıfatına sahiptir.

OrganizasyonDüzenle

Siyaset yapan en yüksek organı olan, üye devletlerin devlet başkanları ve hükümet yetkililerinin katıldığı ve her üç yılda bir yapılan İslam Zirvesi'nde alınan kararların işleyişini incelemek için üye ülkelerin dışişleri bakanları her yıl toplanır. Organizasyonun yönetici organı ise daimi sekreterya, iki organın kararlarının uygulanması ile görevlendirilmiştir ve merkezi Suudi Arabistan'ın Cidde şehrinde yer alır. Şu anki Genel Sekreter 2016'dan beri Yusuf Bin Ahmed El Useymim'dir.[1]

Genel sekreterlerDüzenle

İslam İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterleri[2]
Sıra İsim Ülke Görev başlangıcı Görev bitişi
1 Ahmed Seku Ture   Gine 1969 1971
2 Tunku Abdül Rahman   Malezya 1971 1974
3 Hasan El-Tuhami   Mısır 1974 1975
4 Amadou Karim Gaye   Senegal 1975 1979
5 Habib Chatty   Tunus 1979 1984
6 Seyid Şerifüddin Pirzade   Pakistan 1984 1988
7 Hamid Algabid   Nijer 1988 1996
8 Azeddine Laraki   Fas 1996 2000
9 Abdulvahed Belkeziz   Fas 2000 2004
10 Ekmeleddin İhsanoğlu   Türkiye 2004 2014
11 İyad bin Emin Medeni   Suudi Arabistan 2014 2016
12 Yusuf Bin Ahmed El Useymim   Suudi Arabistan 2016 Görevde

İslam Zirvesi KonferanslarıDüzenle

Numara Tarih Ülke Şehir Referans
1. 22-25 Eylül 1969   Fas Rabat
2. 22-24 Şubat 1974   Pakistan Lahor [3]
3. 25-29 Ocak 1981   Suudi Arabistan Mekke ve Taif [4]
4. 16-19 Ocak 1984   Fas Kazablanka
5. 26-29 Ocak 1987   Kuveyt Kuveyt Şehri [5]
6. 9-11 Aralık 1991   Senegal Dakar [6]
7. 13-15 Aralık 1994   Fas Kazablanka
8. (Olağanüstü) 23-24 Mart 1997   Pakistan İslamabad
9. 9-11 Aralık 1997   İran Tahran
10. 12-13 Kasım 2000   Katar Doha
11. (Olağanüstü) 4-5 Mart 2003   Katar Doha [7]
12. 16-17 Ekim 2003   Malezya Putrajaya
13. (Olağanüstü) 7-8 Aralık 2005   Suudi Arabistan Mekke
14. 13-14 Mart 2008   Senegal Dakar [8]
15. (Olağanüstü) 14-15 Ağustos 2012   Suudi Arabistan Mekke [9]
16. 6-7 Şubat 2013   Mısır Kahire [10]
17. (Olağanüstü) 6-7 Mart 2016   Endonezya Cakarta [11]
18. 14-15 Nisan 2016   Türkiye İstanbul [12]
19. (Olağanüstü) 13 Aralık 2017   Türkiye İstanbul [13]
20. (Olağanüstü) 18 Mayıs 2018   Türkiye İstanbul [14]
21. 31 Mayıs 2019   Suudi Arabistan Mekke [15]

KomitelerDüzenle

İslam İşbirliği Teşkilatı'nın başlıca organları şunlardır;

  • Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (COMCEC-İSEDAK)
  • Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Daimi Komitesi (COMSTECH)
  • Enformasyon ve Kültürel İşler Daimi Komitesi (COMIAC)
  • Daimi Mali Komite
  • Kudüs Komitesi
  • Ekonomik, Kültürel ve Sosyal Sorunlar İslami Komitesi

Destekleyici kurumlarDüzenle

Uzmanlaşmış kurumlarDüzenle

Bağlı enstitülerDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "İİT Genel Sekreteri istifa etti". 1 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2016. 
  2. ^ Former Secretaries-General–OIC.
  3. ^ "Second Islamic summit conference" (PDF). Formun. 26 Haziran 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 1 April 2013. 
  4. ^ "Mecca Declaration". JANG. 16 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 March 2013. 
  5. ^ "Resolution of the Fifth Islamic Summit Conference". IRCICA. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 April 2013. 
  6. ^ "Dakar Declaration" (PDF). IFRC. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 February 2013. 
  7. ^ Darwish, Adel (1 April 2003). "OIC meet in Doha: mudslinging dominated the OIC conference in Qatar". Erişim tarihi: 1 April 2013. 
  8. ^ Shah, S. Mudassir Ali (12 March 2008). "Karzai flies to Senegal for 11th OIC summit". Pajhwok Afghan News. Kabul. Erişim tarihi: 1 April 2013. 
  9. ^ Knipp, Kersten (15 August 2012). "Islamic group hopes to limit Syrian conflict". Deutsche Welle. Erişim tarihi: 15 August 2012. 
  10. ^ Arrott, Elizabeth (6 February 2013). "Islamic Summit Leaders Urge Action on Mali, Syria". Voice of America. Erişim tarihi: 6 February 2013. 
  11. ^ Karensa, Edo (6 March 2016). "OIC Extraordinary Summit on Palestine Kicks Off in Jakarta". The Jakarta Globe. Erişim tarihi: 6 March 2016. 
  12. ^ "13. İslam Zirvesi". SESRIC. 23 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  13. ^ Taşkıran, İzzet (12 Kasım 2017). "Liderler İslam İşbirliği Teşkilatı Zirvesi için İstanbul'da". Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 12 Aralık 2017. 
  14. ^ 7th Extraordinary Summit | Turkish Ministry of Foreign Affairs
  15. ^ "The Custodian of the Two Holy Mosques chairs the 14th ordinary Islamic Summit". Organization of Islamic Cooperation. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2019. 

Dış bağlantılarDüzenle