Zemzem

Zemzem (Zemzem kuyusu, Arapça:زمزم), Suudi Arabistan'da Mekke'de Kabe'nin 20 m doğusundaki su kaynağı ve kuyusu. Hac ve Umre ziyaretleri sırasında milyonlarca Müslüman tarafından içilmekte ve hediye edilmek üzere memleketlerine götürülmektedir.

EtimolojiDüzenle

Zemzem, Arapça; belirsiz ses, yüksek olamayan ses, titreme, vızıltı gibi anlamlara gelir. Ayrıca bol, bereketli doyurucu su anlamına da gelir. Güvenilir olmayan bir görüşe göre de Kiptice veya Yunanca bir kelimedir ve yavaş ak ve dur manasına gelir[1].

İslam tarihi araştırmacısı ve belgesel yapımcısı Dan Gibson erken dönem islam tarihi ve islamın çıkış yeri üzerine yaptığı arkeolojik araştırmalarda ilk mescitlerin ve mezar yönlerinin Petraya baktıklarını tespit ederek, islam kaynaklarında geçen birçok yer ismi yanında zemzemin de bu çevrede aranmasının doğru olacağını düşünmüştür. Ona göre zemzem bir kuyunun adı değil, "dım dım" veya "dımma dımma" gibi suyun akışını tarif eden bir kelimedir ve bu tanıma uygun kayalıklardan kanallara alınan akarsu Petrada bulunmaktadır. (İlgili video:https://www.youtube.com/watch?v=Xa7Co7GupfA)

İnançDüzenle

Zemzem Müslümanlar tarafından kutsal kabul edilmektedir. İslami inanca göre; Peygamber İbrahim, eşi Hacer ve küçük oğlu İsmail'i çöle bırakmıştır. Yiyecekleri ve suları bittiğinde Hacer, Sefa ve Merve tepeleri arasında koşarak su arar. Bu sırada toprağı eşeleyen İsmail bir su kaynağı bulur. Bunun üzerine çıkan suyun yitip gideceğinden endişe eden Hacer “Zem-Zem!” (Dur-Dur!) diye bağırmıştır.[2] Hacer, çıkan suyun etrafını çevirip biriktirmiş, bu sudan kırbasını doldurmuş, kendisi de içmiştir[1]. Hac ve umre yapan Müslümanlar Hacer'in anısına Safâ ve Merve tepeleri arasında yedi defa hızlı adımlarla yürürler, buna say denir.

Zemzem'in adı Kuran'da geçmez, fakat hadislerde sıkça geçer. İslami ritüele göre; diğer içeceklerin tersine Zemzem ayakta[3] ve Kabe'ye dönerek içilir.

Kaynağı ve bileşimiDüzenle

Çevresi oldukça kurak olan Mekke'de bu suyun kaynağının 2000 m yüksekliğindeki Taif Dağı çevresindeki yağışlar olduğu kabul edilir[1].

Zemzem suyunun değişik kaynakların bileşimi olduğu görüşü kabul edilir. Yakın çevresindeki kaynak sularının mineral oranı, dengesi gibi özellikleri Zemzem'e benzemez. Suyun yıllara göre tadı değişir. Bu fark Zemzem'i besleyen üç kaynaktan hangisinden daha fazla su geldiği ile ilgilidir[3]. Yapılan bir araştırmada saniyede 18,5 litre çekildiğinde kendini yenileyebilmektedir. İçeriğinde tuz olmasına rağmen içilirken tatlıdır.

Zemzem kuyusu, birinci bölümü 12.80 m olan, kayaların içine doğru 17.20 m'lik iki bölümden, toplam 30 metredir. Günümüzde su modern yöntemlerle çıkarılıp, ultraviyole ışınlar ile dezenfekte edilip, kullanıma sunulmaktadır[4]. Yakın zamana kadar Zemzem kuyusuna ulaşılıyordu. Tavaf alanının ortasında kalan Zemzem kuyusu, Tavaf'ı engellediği gerekçesiyle üzeri kapatılmıştır. Bu yerdeki Zemzem yazısı da bazı hacıların burayı fazla ilgi göstermesi üzerine kaldırılmıştır[5].

Mineral konsantrasyonu
as reported by researchers at King Saud University[6]
mineral konsantrasyon
mg/L oz/cu in
Sodyum 133 7,7×10-5
Kalsiyum 96 5,5×10-5
Magnezyum 3.888 0,002247
Potasyum 433 0,000250
Bikarbonat 1.954 0,001129
Klorür 1.633 0,000944
Florür 072 4,2×10-5
Nitrat 1.248 0,000721
Sülfat 1.240 0,00072
Toplam çözünmüş katılar 835 0,000483
 
Modern pompa kullanılmadan önce
 
Hacılar Zemzem içerken

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c ATA, Dr. Mehmet Mahfuz. "ekevakademi.org" (PDF). 2 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2018. 
  2. ^ İ. Atasoy, Peygamberler Tarihi, Nesil Yayınları, 2006
  3. ^ a b "Zemzem suyu mayalanır mı?". gunes.com/. 2 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2018. 
  4. ^ "Zemzem" (PDF). islamansiklopedisi.info. 2 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2018. 
  5. ^ "Zemzem suyu mucizesi". yeniakit.com.tr. 16 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2018. 
  6. ^ Nour Al Zuhair, et al. A comparative study between the chemical composition of potable water and Zamzam water in Saudi Arabia 24 Aralık 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. KSU Faculty Sites, Retrieved 15 Ağustos 2010