Ana menüyü aç

Yükseköğretim Kurumları Sınavı

yükseköğrenime giriş sınavı

Yükseköğretim Kurumları Sınavı ya da kısaca YKS, Türkiye'de 2017/2018 eğitim-öğretim yılı ile başlayan yükseköğretime geçiş sistemi sınavı.

ÖncesiDüzenle

YKS öncesi benzer adlı Yükseköğretime Geçiş Sınavı ve Lisans Yerleştirme Sınavı şeklinde çift aşamalı iki sınav vardı. Adaylar haziran ayındaki LYS'ye (alan sınavları) girebilmek için mart ayındaki YGS'de (baraj sınavı) herhangi bir puan türünde 180 ham puan almak zorundaydı. 150-179 puan arasındakiler önlisans programlarına başvurabilirken 150 puan altı ise tercih yapamazdı.[1] 7 yıllık sistemin değiştirilmesi 12. Türkiye Cumhurbaşakanı ve Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liseye geçiş sınavı olan TEOG'un kaldırılması gerektiğini söylemesi ve daha sonra kısa sürede kaldırılması sonrasında gündeme geldi.[2] YGS&LYS'yi kaldırarak YKS'yi getiren sistem 12 Ekim 2017'de açıklandı.[3]

Sınav sistemiDüzenle

I. oturum (TYT)Düzenle

Adaylar genel olarak bir yükseköğretim kurumuna yerleşmek için iki aşamalı sınava girmeleri gerekmektedir. Adaylar ilk olarak Temel Yeterlilik Testi (TYT) oturumuna girmelidir. Bir üniversiteye yerleşebilmek için zorunlu bir sınavdır ve ilk aşamayı temsil eder. Testin amacı mantıksal düşünme, akıl yürütme, değerlendirme ve düşünme temelli soru çözme becerilerini ölçmektir. Sorular lise müfredatından gelecektir ve bu oturuma girmek zorunludur. Bu oturum Haziran ayında herhangi bir cumartesi günü sabah 10.15'te yapılmaktadır. Adaylar tercih yapabilmek için bu oturumdan en az 150 puan almak zorundadır. 150 puanın altında kalanlar tercih yapamazken 180 puan ve üzeri alanlar ise lisans bölümlerini tercih edebilecektir. Baraj puan modülü eski sistemle güdümlüdür, değişmemiştir. Buna ek olarak 200 ve üstü bir puan alan öğrencilerin puanları tercih yapmadıkları takdirde iki yıl geçerlidir.[4]

Tablo 1A TYT’deki Testler ve Kapsamları
Testlerin Kapsamı Soru Sayısı
Türkçe Testi Doğru Türkçe kullanımını ölçme, temel dil bilgisi, cümle kurma,

paragraf, imla kuralları, yazım yanlışları, yorumlama, okuduğunu

anlama, kelime hazinesi vb.

40
Sosyal Bilimler Testi Tarih, Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe derslerinde

genel durumu ölçme, ilke ve kavramları bilme, yorumlama vb.

Tarih: 5

Coğrafya: 5

Felsefe: 5

D. K. Ahlak Bilgisi

(veya ilave Felsefe soruları): 5

Temel Matematik Testi Temel Matematik kurallarının ölçülmesi, temel işlemlerin yapılabilirliği, temel

matematik eksenli soyut işlemler yapabilme ve gündelik hayatta kullanımı vb.

40
Fen Bilimleri Testi Fizik, Kimya ve Biyoloji'de temel kavramları ve ilkeleri ölçme, kullanabilme vb. Fizik: 7

Kimya:7

Biyoloji: 6

Toplam soru sayısı: 120

II. oturum (AYT)Düzenle

Sorular dört yıllık lise müfredatından gelmektedir.[4] Adaylar TYT sonrasında AYT'ye girmek zorunda değildir. Fakat genel olarak 4 yıllık üniversiteler TYT+AYT ile aldığı için bu sınava girilmesi gerekmektedir. DYT ise tamamen farklı bir durumda olup TYT sonrasında DİL puanı ile öğrenci alan bölümlere girmek isteyen adaylara yöneliktir.

AYT'deki soru dağılımı
Testler Soru Sayısı
Alan Yeterlilik Testleri (AYT) Türk Dili ve Edebiyatı- Sosyal Bilimler-1 Testi Türk Dili ve Edebiyatı: 24

Tarih-1: 10

Coğrafya-1*: 6

Sosyal Bilimler-2 Testi Tarih-2: 11

Coğrafya-2: 11

Felsefe Grubu (Felsefe, Psikoloji, Sosyoloji, Mantık): 12

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (veya ilave Felsefe Grubu soruları): 6

Matematik Testi 40
Fen Bilimleri Testi Fizik : 14

Kimya: 13

Biyoloji: 13

Yabancı Dil Testi (YDT) Yabancı Dil Testi 80
* "Coğrafya-1 soruları, 2011 yılı Coğrafya Dersi Öğretim Programı’nda belirtilen ve haftada 2 saat olarak okutulan ortak coğrafya dersi kazanımlarıyla sınırlı olacaktır."

Başvuru süreciDüzenle

ÖSYM AİSDüzenle

ÖSYM AİS, aday öğrencilerin bilgilerinin yer aldığı sistemdir. Adaylar ÖSYM'nin hazırladığı tüm sınavlara buradan başvurabilmekte, sınav sonuçlarını görebilmekte ve tercihlerini yapabilmektedirler. Ayrıca sınav öğrencilerin girdikleri diğer ÖSYM sınavlarına dair arşivlerde bu sistemde bulunmaktadır. AİS şifresi ÖSYM merkezleri ile ortaöğretim kurumlarının müdür yardımcıları tarafından verilmektedir. Aday öğrenci sistemde bulunan fotoğrafını değiştirmek isterse ÖSYM merkezlerine başvurup belirli bir ücret karşılığında bu işlemi yaptırabilmektedir. Ayrıca AİS'te bulunan aday öğrenci fotoğrafı, öğrencilere üniversitelerde verilen öğrenci kimlik kartlarına da basılmaktadır.

BaşvurularDüzenle

2018 YKS aday kılavuzuna göre bir ortaöğretim kurumunun son sınıfında olan öğrenciler (lise veya dengi okullar, açık öğretim liseleri), daha önce mezun olmuş olanlar, mezun olması bekletmeli olanlar (mezun olmasını engelleyecek kadar başarısız dersi bulunanlar) ve yurt dışında ortaöğretim kurumlarına denk bir okuldan mezun olanlar sınava başvurabilir. Merkezi yerleştirme (TÜBİTAK yarışmalarıyla sınavsız geçiş hakkı edinenler dâhil) ve özel yetenek sınavı ile öğrenci alan kurumlara yerleşebilmek için YKS'ye başvurmak zorunludur.

Adaylar eğitim gördükleri okulda başvurularını yapabilmektedir. Açık liseden okuyanlar ise belirli okullar veya kurumlardan başvuru yapabilirler. Ayrıca ÖSYM başvuru merkezlerinden de başvuru yapılabilmektedir. Bir ortaöğretim kurumunun son sınıfında olan öğrenciler, kendi okullarında başvurularını yapmak isterlerse okul müdür yardımcılarının belirlediği tarihlerde başvurularını yapabilecektir. Bu başvuruda öğrenciye doldurması için bir form verilir, öğrencinin fotoğrafı çekilir ve ÖSYM'nin belirlediği bir ücret öğrenciden tahsis edilerek, adaya şifre verilir. Bu sistem ÖSYM başvuru merkezlerinde de geçerlidir. Aday öğrenci dilerse okuldan aldığı şifreyi ve sınav yeri tercihini (Örn. İstanbul 1,2,3 ve 4. Bölge gibi) ÖSYM AİS'ten değiştirebilir. ÖSYM, öğrencilerin şifrelerini bu sistemden değiştirmeleri ile üçüncü kimselerle paylaşmamaları konusunda uyarı ve tavsiyelerde bulunmaktadır.

Daha önceden sınava girmiş adaylar tekrar bu sınava girmek isterlerse ÖSYM AİS'ten başvurularını bireysel olarak yapabilmektedir. Bunun için ilk şart sistemde geçerli bir fotoğrafının bulunmasıdır. Sistemde son 50 ay içerisinde herhangi bir başvuru merkezinde çekilmiş fotoğrafın bulunması mecburidir. Aynı zamanda sistem içinde eğitim bilgilerinin de otomatik olarak yansımış olması gerekir. Sistemde geçerli bir fotoğrafı olmayanlar ile var olan fotoğrafını değiştirmek isteyenler ÖSYM başvuru merkezlerinden bu işlemi yaptırabilecekken, eğitim bilgileri olmayanlar ise ilgili ÖSYM kurumlarına başvurmalıdır.

ÜcretlerDüzenle

Adaylar ÖSYM AİS veya diğer başvuru merkezlerinde başvuru sürecini tamamladıktan sonra ÖSYM'nin belirlediği kurumlarda sınav ücretini yatırmak zorundadırlar. Başvurusunu yapıp fakat sınav ücretini ödemeyen adaylar sınava giremezler. Sınav ücretleri yıllara göre farklılık göstermektedir. ÖSYM'nin ücretlerinin ödenmesi için belirlediği kurumlar her yıl yayınlanan aday kılavuzlarında yazmaktadır. Öğrenciler bu kılavuza ÖSYM'nin resmi sitesinden ulaşabilmektedir. 2018 yılında bu ücretler YKS ve AYT'nin her bir oturumu için de 50 Türk Lirası olarak belirlenmiştir.

YerleştirmeDüzenle

YÖK Program AtlasıDüzenle

Yükseköğretim Kurumu tarafından 2016 yılında hazırlanan uygulamadır. Öğrenciler YÖK Atlas uygulaması ile, YÖK'e bağlı bulunan üniversitelerin ilgili tüm bölümlerine yerleşen öğrencilerin istatistik verilerine ulaşabilmektedir. 3 farklı türde sistemi olan Atlas uygulaması ile, herhangi bir bölüme yerleşmek isteyen adayların kaç net yapmaları, kaç puan almaları, sıralamalarının nasıl olması gerektiği gibi soruların cevapları ortalama değerlerle bulunabilmektedir. Aynı zamanda istenen bölümün demografik yapısı, bölümdeki öğrencilerin geldikleri bölge ve iller (isimsiz, grafik olarak), mezun oldukları okul türleri, bölümüm akademik sayısal verileri ve adayların benzer tercihleri paylaşılmaktadır. Atlas uygulaması ilgili sınav yılından 2-3 yıl önceki sınav yıllarına dair istatistiki veriler yansıtılmaktadır.[5]

TercihlerDüzenle

Aday öğrenciler sınav yerlerini ve sonuçlarını ÖSYM AİS'ten görebilmekte ve tercihlerini yine burada yapabilmektedir. Adaylar 24 ile 30 bölüm arasında tercih yapma hakkına sahiptirler. Bu sayılar yıllara göre değişmektedir.

YerleştirmeDüzenle

OBP hesaplaması

SonrasıDüzenle

EleştirilerDüzenle

Genel olarak Türkiye’deki eğitim sistemi kısa süre aralıklarla değişmektedir. Bu yaygın bir yakınma haline gelmiştir. NTV yazarı eğitim uzmanı Sadık Gültekin YKS’yi ve sistemi açıklayan YÖK Başkanı Yekta Saraç’ı eleştirmiştir. Gültekin genel olarak yeni sistemi YGS&LYS’nin kırpılmış hali olarak yorumladı. YGS’deki 160 sorunun TYT ile 80’e indirilmesi aday niteliklerin belirlenmesine yapacağı etkiyi “Milyonlarca aday, dar alanda kısa paslaşma yapacak!” şeklinde yorumladı. I. Oturum sonrasında adayların barajı geçip geçmediklerinin belirsiz olmaasını, yani öğrencinin inisiyatifine bırakılmasını kötü bir düzenleme olarak gördü ve öğrencileri II. Oturum sırasında olumsuz etkileyeceğine dikkat çekti. Kilit noktalardan birini de 18 olan puan türünün 5’e düşürülmesi olarak ele aldı. Gültekin tıp ve mühendislik örneklerini vererek birbirinden farklı olan bu bölümlerin tek bir sayısal puan türünden alınacak olmasına tepki gösterdi. (Önceden Say 1-2-3 gibi farklı puan türleri vardı ve her puan türünde ağırlıklı testler farklıydı.) Bunun sonraki yıllarda ‘adaylar bu programlara uygun değil’ şikâyetlerine neden olacağını belirtti. Olumlu olarak da sadece tercih yapılmaması durumunda sınavın 2 yıl geçerli olacak olmasını saydı.[6]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "2017 Aday Kılavuzu" (PDF). ÖSYM. 9 Ocak 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2017. 
  2. ^ "Erdoğan: TEOG kaldırıldı, üniversiteye giriş sistemi ile ilgili de çalışma var". CNN Türk. 12 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2017. 
  3. ^ "YÖK Başkanı Saraç, yeni üniversiteye giriş sistemini açıkladı". Milliyet. 15 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2017. 
  4. ^ a b "Yükseköğretim Kurumları Sınavı Hakkında Genel Bilgilendirme" (PDF). YÖK. Erişim tarihi: 12 Ekim 2017. 
  5. ^ "Üniversiteler YÖK Atlas'ta". Milliyet. 12 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2017. 
  6. ^ Sadık Gültekin. "YKS ne getiriyor?... Yeni üniversite giriş sisteminde açık uçlu sorulara ne oldu?". NTV. Erişim tarihi: 12 Ekim 2017.