Vikipedi:Seçkin madde adayları/Elspeth Reoch

Bu, bir seçkin madde adaylığının arşivlenmiş tartışmasıdır. Lütfen bu sayfa üzerinde değişiklik yapmayın. Konuyla ilgili yorumlarınızı maddenin tartışma sayfasına ekleyebilirsiniz. Bu sayfada herhangi bir değişiklik yapılmamalıdır.
Bu maddenin "seçkin madde" statüsüne alınması konusunda, Vikipedi topluluğunca fikir birliğine varılamamıştır. --LostMyMind (mesaj) 06.54, 9 Mart 2021 (UTC)

Elspeth ReochDüzenle

Daha önce KM adayı olan maddeyi o zamanlar fazla vakit bulamadığım için geliştirme fırsatı bulamamıştım. Dolayısıyla, o zamanki tartışmada gerekli görülen istekleri yerine getirememiştim ve bundan dolayı adaylık başarısızlıkla sonuçlanmıştı. Fırsat bulur bulmaz maddeyi düzenlemeye başladım. Maddeyi birkaç kez tekrar okudum. Her bir cümleyi teker teker kontrol ettim, çeviri hatalarına karşı her bir cümleyi titizlikle inceledim. Kullanılan özel terimleri teker teker araştırdım. Bunları notlar kısmında açıkladım (ilk metnin üzerine dört tane daha not ekledim). Maddeyi yeniden yazma sürecinde 22 yeni madde açtım. 2 tane şablon oluşturdum. Madde daha önce SM seçilmiş Si Ronda, 2005 Azorlar subtropikal fırtınası gibi SM'lerin ve SMA olan İttik Dede Türbesi ve Irene Kasırgası (2005) gibi maddelerin iki katı boyutta (21.761 bayt). Metnin 1a'ya göre iyi yazıldığını, 1b'ye göre kapsamlı olduğunu, 1c'ye göre yeterince kaynaklandırıldığını (46 kaynak, 18 ek kaynak var), 1d'ye göre tarafsız olduğunu, 1e'ye göre kalıcı olduğunu düşünüyorum. 2a'ya göre girişin maddeyi özetlediğini, 2b'ye göre alt başlıkların yerinde olduğunu düşünüyorum. 3. kritere göre metni özetleyen Civanperçemi'nin maddeye değer kattığını düşünüyorum. 4. kritere göre metnin haddinden fazla detaylandırılmadığını, maddenin olması gerektiği noktada bulunduğunu düşünüyorum. İşbu değerlendirmelerim sonucunda adaylığı topluluğa sunuyorum.-thecatcherintheryeileti💬 09.34, 9 Şubat 2021 (UTC)

  • Aday gösteren olarak adaylığı geri çekiyorum.-thecatcherintheryeileti💬 18.39, 6 Mart 2021 (UTC)
  • Emeği geçenlerin emeklerine sağlık öncelikle. Okumadım henüz, yalnızca gerekçede bir şeyin yanlış anlaşıldığı düşüncesine kapıldım. Seçkin maddelerde bir maddenin kısalığı uzunluğuna bakılmamakta, yalnızca "Maddenin konuyla ilgili herhangi bir önemli bilgiyi göz ardı etmeden detaylı bir biçimde hazırlanmalı [...] bu kriterin sağlanıp sağlanmadığı her madde için kendi potansiyeline göre değerlendirilmeli, asgari bir uzunluk aranmamalıdır". Elspeth Reoch konusu bu kadarsa görece uzun ya da kısa olması önemsiz. Onu incelemek lazım.--NanahuatlEfendim? 20.40, 11 Şubat 2021 (UTC)
  • Öncelikle emekleri geçenlerin emeklerine sağlık. Artık linç yiyeceğim sanırım şu "hatalı çeviri" vurgularımdan ötürü :) Ama var, ne yazık ki hatalı çeviriler var, hem de çok fazla var. Yalnızca giriş kısmında yaptığım düzenlemeler şurada görülebilir. Biçimsel düzenlemeleri bir kenara bırakıyorum, çeviri hatalarını ve düzenlemelerini hemen yazıyorum:
  1. En başta "İskoç" yerine "İskoçyalı" denilmiş ki (madde adı dahi İskoç zaten) olabilir, geçelim bunu.
  2. "legal jurisdiction" ifadesi "yasal yargı yetkisi" olarak çevrilmiş. Bunu anlayabilip de bana anlatabilecek olan var mıdır? Ben şahsen anlamlandıramadım. Doğru çevirisi bunun "yasal/hukuki yetki alanı/sınırları" olmalı ki ben şu an "yetki sınırları" diye bıraktım, yeterli olduğunu düşünerek (teknik bir eksiklik, yanlışlık varsa @Justinianus uyarabilirse sevinirim).
  3. Yasalar için "uygulanmak"tan ziyade "yürürlükte olan" demek çok daha doğru.
  4. Earl diye özgün bir unvan, kont olarak aktarılmıştı. Türkçe karşılığı yok, kont başka bu başka. Hatta bizde maddesi dahi var, bu şekilde bırakmak gerekiyor.
    Yorum Yorum: Maalesef birçok kavram Türkçede yok. Mesela en:Devil (bir başka madde yazarken ihtiyaç duydum, çeviremedim, Şeytan olarak bırakmak zorunda kaldım). Mecburen en yakın terimi kullanıyorum. Earl Türkçeye Earl diye aktarılmış ama bu Türkçe kaynaklarda hiç kullanılmış mı, bilemiyorum. Hatta, Earl maddesinde diyor ki, erkekse Earl, kadınsa kontes :)-thecatcherintheryeileti💬 09.24, 16 Şubat 2021 (UTC)
    Kadınlar için karşılığı yokmuş ve bunun yerine "kontes" kullanılıyormuş (İngilizce Vikipedi'nin yalancısıyım :)--NanahuatlEfendim? 09.59, 16 Şubat 2021 (UTC)
  5. "iktidar geçişi sırasında siyasi kargaşa yaşanmaktaydı" diye bir ifade yer almaktaydı. İngilizce ifade "...political turmoil on the islands as the transition of power..." şeklinde, tam çevirisi ise "...adalardaki, iktidar çekişmesinden ötürü siyasi karışıklık..." şeklinde. "...arasında bir siyasi iktidar mücadelesi yaşanmaktaydı." desek yeterli, önceki ifade anlaşılmaktan uzaktı açıkçası, doğru değildi.
  6. "...üzerinde akademisyenlerin etkisinin olduğu 1614'teki mahkeme reformlarının başlatılmasının..." şeklindeki kısım tamamıyla hatalı bir çeviri. Ne akademisyeni oralarda, o dönem? :) İngilizce cümlede, günümüzdeki akademisyenlerin bu olayı nasıl yorumladığından bahsedilmekte, maddeye tamamen hatalı aktarılmış.
  7. "Interrogator" için "tahkikat memuru" denilmiş ama yanlışım yoksa bu "investigator" için kullanılan bir tabir. Kaldı ki "memur"? Konuyla zaten uyumsuz bir tercih olacaktı (doğru bir tercih değil zaten, farklı bir kavram).
    Yorum Yorum: Bu ifadeyi ilk başta sorgulayıcılar olarak çevirmiştim. Daha sonra, günümüzde sorgulayıcılara tahkikat memuru denildiği için bu şekilde değiştirdim. Not düşmek istedim :)-thecatcherintheryeileti💬 09.24, 16 Şubat 2021 (UTC)
    İşte madde günümüzü anlatmıyor :)--NanahuatlEfendim? 09.59, 16 Şubat 2021 (UTC)
  8. "...her zaman şeytan veya demon olarak değiştirildi" ifadesi, akışkan olmayan bir ifade ve kip açısından bakılınca doğru değil. Bu ifadenin orijinalinde, o dönemde yapılan genel bir uygulamaya atıfta bulunulduğundan "değiştirilmekteydi" ya da "değiştiriliyordu" demek daha uygun. Ama ben kendimce en uygun şekli "...sürekli bir şekilde kayıtlara şeytan veya demon olarak geçirilmekteydi." olarak gördüm ve bu yönde değiştirdim.
  9. Son paragrafta en büyük çeviri hatası var belki de. "...Reoch confessed to charges of witchcraft and deceiving islanders by pretending she was mute." ifadesi, tamamen hatalı bir şekilde "...Reoch suskun kalarak adalılara büyücülük yaptığını ve adalıları kandırdığını itiraf etmiş oldu" olarak çevrilmiş. Suskun kalmak diye bir şey yok, "dilsiz taklidi yapmış" kendisi. Ve bunu mahkemede yapmamış. Mahkemede suskun kalarak nasıl itiraf edebilir? Tamamen hatalı, tamamen...
    Yorum Yorum: Muteness kelimesi mutizm olarak Türkçede yer edinmiş. Seçici konuşmazlık, suskunluk vs. anlamlara geliyor. o mahkeme için en azından susma hakkını kullanmak suçu kabul etmek, iddiaları kabul etmek anlamına geliyormuş. Dilsiz taklidi yapmıyordu kendisi, yani numara yapmıyordu, kesinlikle konuşamıyordu. Belki de bir çeşit hastalıktan muzdaripti. Bu yüzden sürekli dayak yedi, kiliseye götürüldü ama konuşamadı. İngilizler de yalandan diye not eklemiş ama, metnin ilerleyen kısımlarında bunun ciddi bir sorun olduğunu düşünmemi gerektirecek görüşler vardı.-thecatcherintheryeileti💬 09.24, 16 Şubat 2021 (UTC)
    Sanırım ben anlatamadım. Madde, "confessed to charges of witchcraft and deceiving islanders by pretending she was mute" diyor, bunun çevirisi de tam olarak "cadılık ve dilsiz taklidi yaparak adalıları kandırdığı yönündeki suçlamaları kabul etti" şeklinde. Mahkemede sessiz kaldığına dair bir şey demiyor :) en:Muteness da zaten, maddesinden görülebileceği üzere hukuki bir hakkı değil, bir sağlık sorununu anlatıyor. Susma hakkı ise İngilizce Vikipedi'de en:Right to silence olarak anlatılan bambaşka bir kavram, dilsizlik (muteness) ile alakası olmayan bir kavram. Öte yandan bu konu, metnin kalanında es geçilmiş.--NanahuatlEfendim? 09.59, 16 Şubat 2021 (UTC)
  10. Devamındaki cümlede başka bir hata söz konusu. Kendisi, teyzesinin bir yeteneğinden de bahsederek büyücülükle alakalı ondan bir şeyler öğrendiğini söylüyor. Ancak bu durum, maddeye "...iddia ederek, herkesin göremeyeceği, gözle görülemeyen şeyleri görebilme yeteneğine sahip olduğunu iddia etti." (çift "iddia etti" de keza göz tırmalıyor) olarak aktarılmakta. Çeviri hatası tamamıyla.
    Yorum Yorum: Burada öğrendiği şeyleri teyzesinden öğrenmiyor, göl kıyısında karşılaştığı bir kişiden öğrenecek.-thecatcherintheryeileti💬 09.24, 16 Şubat 2021 (UTC)
    Hmmm, galiba öyle demek istiyor. Dediğim gibi girişteki o cümlenin anlaşılması gerçekten zor, en azından benim açımdan. Aslında yine @Seksen iki yüz kırk beş düzeltsin yanlışsam, İngilizce cümle her iki anlama da geliyor galiba :)--NanahuatlEfendim? 09.59, 16 Şubat 2021 (UTC)
    Burada teyzesinin (veya halasının da olabilir aslında, net bilmiyoruz) yanında kalırken öğrendiği ifade edilmiş. Kimden öğrendiğini bu cümleden anlamak mümkün değil, Thecatherintherye'ın da dediği üzere ilerleyen bölümlerde başkasından olduğunu anlıyoruz. Tabii İngilizcesine sadık kalma zorunluluğumuz yok, kimden öğrendiğini giriş bölümünde belirtebiliriz. --Seksen iki yüz kırk beş / GGT (mesaj) 22.39, 16 Şubat 2021 (UTC)
  11. Son olarak, "wanderer or vagabond" ifadeleri maddeye "gezgin ya da serseri" olarak aktarılmış. "Wanderer" dediğimiz kavram, gezgin değil, boş boş gezen kimse anlamında, biz "aylak" diyoruz buna. İkincisi de şurada anlatıldığı gibi sürekli olarak evsiz olan, fakir, çalışmayan vs kimse, yani "berduş". Evliya Çelebi bir gezgin, ama bir "wanderer" değil mesela :)

Ben mi yanlış değerlendiriyorum diye @Seksen iki yüz kırk beş ile @Dakmor Tojira'yı da haberdar etmek isterim. Benim İngilizcem çok iyi diyemem, kendilerinin daha iyi. Kaldı ki maddenin İngilizcesi gerçekten zor geldi bana, kolay değil bu maddeyi hakkını vererek çevirmek.--NanahuatlEfendim? 08.56, 16 Şubat 2021 (UTC)

  • Madde sanırım İskoç asıllı kullanıcılar tarafından oluşturulmuş. Diğer maddelerde de bunun zorluğunu yaşadım. Gerçekten zor maddeler.-thecatcherintheryeileti💬 09.24, 16 Şubat 2021 (UTC)
  • Yorum Yorum Kaliteli madde adaylığındaki yorumumla birlikte tekrar değerlendirdiğimde, maddenin o dönemden bugüne önemli bir aşama kaydettiği aşikar, fakat Nanahuatl'in de belirttiği üzere çeviriden kaynaklı birtakım göze batan noktalar olduğunu düşünüyorum. İngilizce dil yapısı Türkçe'den oldukça farklı olduğu için, özellikle de noktalı virgül ve virgülün sık kullanıldığı uzun cümleleri çevirmek çok zor olabiliyor. Bu yapıya sadık kalarak cümleleri çevirsek bile ortaya garip bir sonuç çıkıyor, zira İngilizce'de noktalama işaretlerinin kullanımı ile Türkçe'deki kullanım birebir aynı olmayabiliyor. Gözüme çarpan iki örneği şöyle paylaşmak istiyorum.
"İskoçya'da cadı avları yaklaşık olarak 1550 yılında başladı; İskoç Kraliçesi Mary'nin parlamentosu, 1563 yılında İskoç Büyücülük Yasası'nı kabul etti, bu yasaya göre cadılık suçunun cezası ölüm cezası olarak belirlendi." cümlesini örnek göstermek istiyorum. Bana kalırsa buradaki noktalı virgül gereksiz. Hatta aradaki virgül de gereksiz. Bu cümleler birbirini takip eden bir süreci anlatmak ile birlikte, bu sürecin ayrı kısımlarını anlatıyor. Bu yüzden bence bu cümle, uzun ve tek bir cümle olmak yerine üç cümleye bölünebilir.
Benze bir örnek de şu: "Daha sonra Claverhouse'lu Graham'ın kullandığına benzer bir işkence biçimini kullanarak başının etrafına bir kiriş ile sıktı; ayrıca bir demir iğneli bir gem kullanarak onu dövdü." Noktalı virgül yerine şahsen nokta kullanılmasını tercih ederdim. Bunun kulağa daha uygun geleceğini de düşünüyorum.
Yukarıda Nanahuatl ayrıntılı bir şekilde çeviride dikkatini çeken kavram kullanımlarına değinmiş, o yüzden onları tekrarlamak istemiyorum ama yine de dikkatimi çeken bazı noktaları paylaşmak istiyorum. Mesele girişte son cümle "Bedeni, aynı gün öğleden sonra yakıldı." yazmakta. Gramer olarak doğru desek de burada ceset kullanımı bence daha uygun olurdu. Bununla birlikte, "Sorgulama altında Reoch..." ile başlayan cümle de kulağa tuhaf geliyor. İngilizce'de aynı kısım "Under interrogation..." diye başlıyor. Burayı da "Sorgu sırasında..." şeklinde değiştirmek mümkün. Oradaki "under" kelimesi yanına geldiği şeyin gerçekleştiği anı tabir ediyor. Başka kullanıcılar da incelerse bu tip ifadeleri yakalayacaklardır diye düşünüyorum.
Yine kaliteli madde adaylığında değindiğim bazı subjektif algılanabilecek ifadeler de bulunuyor. "Dayaklar bir işe yaramadı, bu yüzden ona yardım edebileceğine inandığı için dua etmesi için kiliseye gitmesini sağladı, ama Reoch uzun bir süre suskun kalmaya devam etti." cümlesi ilk adaylıkta da dikkatimi çekmiş ve yorumuma dahil etmişim. Buna ek olarak "Orkney adalıları, büyücülüğün, afsunculuğun ve doğaüstü yaratıkların geniş bir yelpazede yorumlandığı eski bir geleneğe sahiptiler. Büyülü güçler genel yaşam tarzının bir parçası olarak kabul ediliyordu ve sorgulanmıyordu." ifadesini de örnek gösterebilirim. İlk adaylıkta da ifade ettiğim gibi, kaynaklarda yapılan bu tip yorumları kendi cümlelerimize esas almamalıyız, onun da bir yorum olduğunu belirtmeliyiz. Böylece tarafsız bakış açısına uygun bir içerik ortaya çıkarabiliriz diye düşünüyorum.
Emeği geçen herkesin eline emeğine sağlık. --justinianus | mesaj 11.25, 16 Şubat 2021 (UTC)
Bu, bir seçkin madde adaylığının arşivlenmiş tartışmasıdır. Lütfen bu sayfa üzerinde değişiklik yapmayın. Konuyla ilgili yorumlarınızı maddenin tartışma sayfasına ekleyebilirsiniz. Bu sayfada herhangi bir değişiklik yapılmamalıdır.