Vermont

ABD'nin eyaleti

Vermont, ABD'nin eyaletlerinden birisidir. Ülkenin kuzeydoğu kesiminde, New England bölgesinde yer alır. Güneyde Massachusetts, doğuda New Hampshire, batıda New York ve kuzeyde de Québec'le çevrilidir.

Vermont
Vermont bayrağı
Bayrak
Vermont mührü
Mühür
Vermont in United States (zoom).svg
Ülke Amerika Birleşik Devletleri Amerika Birleşik Devletleri
Başkent Montpelier
En büyük şehir Burlington
İdare
 • Vali Phil Scott (R)
 • Vali vekili Molly Gray (D)
 • Üst meclis Vermont Senatosu
 • Alt meclis Vermont Temsilciler Meclisi
 • Senatörler Patrick Leahy (D)
Bernie Sanders (D)
Yüzölçümü
 • Toplam 24,923 km² (9,622 mil²)
 • Kara
23,957 km² (9,249 mil²)
 • Su
989 km² (381 mil²)
Rakım 300 m (900 ft)
En yüksek nokta 1,340 m (4,396 ft)
En alçak nokta 29 m (95 ft)
Nüfus
 (2020)[1]
 • Toplam 643,503
 • Yoğunluk 26,1/km² (67/mil²)
Zaman dilimi UTC-05.00
 • Yaz (YSU) UTC-04.00
ISO 3166 kodu US-VT
Resmî site
vermont.gov

TarihDüzenle

Vermont yöresinde önceleri avcılık ve balıkçılıkla geçinen Amerika Yerlileri yaşıyordu. Fransız kâşif Samuel de Champlain, 1609'da eyaletin kuzeybatı sınırındaki Champlain Gölünü buldu. Fransızlar 1666'da Isle La Motte'ta ilk sürekli Avrupalı yerleşimini kurdular. Hollandalı ve İngilizlerin de 18. yüzyılda yerleşimler kurdukları yöre 1763'te bütünüyle İngilizlerin denetimine girdi. New York ve New Hampshire'ın hak iddialarına karşın Vermontlular 1777'de bağımsız bir cumhuriyet kurdular. Vermont 1791'de 14. eyalet olarak ABD'ye katıldı. Daha sonra hızlı bir gelişme gösterdi, ama 1830'lardan sonra birçok kişi eyaletten ayrılarak ülkenin başka yerlerine göç etti. Amerikan İç Savaşı'nda (1861-1865) Vermont Pensilvanya'nın kuzeyinde çarpışmaya sahne olan tek eyaletti.

Coğrafya & iklimDüzenle

Apalaş dağ sisteminin bir parçası olan Green Dağları, eyaletin neredeyse tamamını kaplar. Eyaletin en yüksek noktası olan Mansfield Dağının denizden yüksekliği 1.339 m'dir. Eyaletin yalnızca %15'i verimli, düz araziden oluşur. Irmakların çoğu Champlain Gölüne dökülür; bütünüyle eyalet içinde yer alan yaklaşık 400 göl vardır.

İklim genelde soğuktur, daha sıcak olan güneyiyle, kuzey bölgeleri arasında bariz sıcaklık farklılıkları vardır. Kış aylarında sıcaklık -37 °C ya da altına düşebilir (en düşük sıcaklık -46 °C (1933) olarak saptanmıştır), yazın da sıcaklık 30 °C'nin üstüne çıkmaz.

Demografi & kültürDüzenle

2005 tahmini nüfusu 623.050 olan Vermont'ta, Beyazların toplam nüfus içindeki payı %98'dir. 50 ABD eyaleti arasında beyaz nüfusun en yoğun olduğu ikinci eyalettir. New England'ın İngiliz ve Protestan Yankee kültürünün uzantısı olmakla beraber, eyaletin kültür yaşamında zamanla öbür etnik gruplar; Fransızlar ya da Fransız kökenli Kanadalılar, İtalyanlar ve Polonyalılar da önem kazanmıştır.

EkonomiDüzenle

Mandıracılığın temel tarımsal etkinlik olduğu Vermont'ta, turizm en önemli ekonomik faaliyettir. Yazın orman ve dağları, kışın da çok sayıda kayak merkezi birçok ziyeretçiyi eyalete çeker. Turizmin ekonomik üretim içindeki payı %27'dir. Mermer, granit, asbest, akçaağaç şurubu üreticiliği ve arduvaz madenciliği de önem taşır.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "2020 Census Apportionment Results". census.gov. Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu. 26 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2021. 

Dış bağlantılarDüzenle

Genel

Devlet

Harita ve demografik bilgiler

Turizm ve eğlence

Ticaret

Kültür & tarih

Online medya