Sohoista Muharebesi

Sohoista Muharebesi (Gürcüce: სოხოისტის ბრძოლა) 1545'te Osmanlı ve Gürcü orduları arasında gerçekleşen bir muharebedir. Günümüzde Türkiye'nin kuzeydoğusunda bulunan Sohoista bölgesinde gerçekleşmiştir. Sohoista Muharebesi, Gürcü hanedanlarının Osmanlı'nın büyümesini durdurmaya yönelik son girişimiydi ama kesin Osmanlı zaferiyle sonuçlandı.[1] Rüstem Paşa'nın Zivin'de yönettiği muharebenin bu muharebe olduğu düşünülmektedir.[2]

Sohoista Muharebesi
Tarih1545
Bölge
Sohoista (günümüzde Pasinler, Türkiye)
Sonuç Kesin Osmanlı zaferi
Komutanlar ve liderler
Kartli Kralı I. Luarsab
İmereti Kralı III. Bagrat
Çatışan birlikler
Osmanlı İmparatorluğu İmereti Krallığı
Kartli Krallığı
Guria Prensliği
Güçler
Bilinmiyor Bilinmiyor
Kayıplar
Bilinmiyor Ağır

Arka planıDüzenle

Muharebeden önce Gürcü garnizonları tarafından korunan Oltisi Kalesi'ni (günümüzde Oltu, Türkiye) Kızıl Ahmet olarak da bilinen Erzurumlu Musa Paşa kuşatmayı denemiş ama başarısız olmuştur. Musa Paşa, 1543'te Karagak'ta da Gürcülere kaybetmiş ve savaşta öldürülmüştür. Osmanlılar iki yıl sonra bölgeye tekrar gelmiş ve Samtshe Atabeyliği'ni işgal etmiştir. İmereti Kralı Bagrat, diğer Gürcü hanedanları yardım etmeleri için çağırmıştır. Kartli Kralı Luarsab ve Guria Prensi Rostom Gurieli İmereti kralına destek verirken, Megrelya prensi I. Levan Dadiani ittifaka katılmayı reddetmiştir.

MuharebeDüzenle

İki muhalif ordu, Basean bölgesinin (günümüzde Pasinler, Türkiye) sınırlarında bulunan Sohoista bölgesinde karşı karşıya gelmiştir. Tarihçi Vahuşti'nin günlüklerinde muharebenin bazı detayları yazmaktadır. Bu kaynağa göre, Gürcü kralları Samtshe Atabeyleri'nin öncü birlik olarak savaşmalarına izin vermemişti. Bu yüzden Samste Atabeyleri sinirliydi ve muharebeye katılmayı reddetmişlerdi. Çatışma şafaktan akşama kadar sürdü ve kesin Osmanlı zaferiyle sona erdi.[3]

Sohoista'daki zafer, Osmanlıların Güneybatı Kafkasya'nın kontrolünü elde etmelerini sağladı. Ayrıca Samtshe Atabeyliği'ni yağmalayan Osmanlı birlikleri, atabeyliğe kendi himayelerindeki III. Kaikhosro'yu prens olarak atadılar. Tortum, İspir ve Pasinler Samstshe atabeyliğinden alındı ve Osmanlı İmparatorluğu'na bağlandı.[2] Muharebe, ayrıca 1555'te Amasya'da imzalanan Osmanlı-Safevi barış anlaşması öncesinde uygun bir ortam yarattı.[1][4]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b C. Max Kortepeter (1991), The Ottoman Turks: Nomad Kingdom to World Empire, p. 76. Isis Press, 975-428-030-4. Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Kortepeter" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  2. ^ a b Pitcher, Donald Edgar (1972), An Historical Geography of the Ottoman Empire from Earliest Times to the End of the Sixteenth Century, p. 139. Brill
  3. ^ (Rusça) Вахушти Багратиони (Vakhushti Bagrationi) (1745). История Царства Грузинского: Жизнь Имерети 10 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Russian translation of Prince Vakhushti’s chronicle). Accessed on December 13, 2007.
  4. ^ (Türkçe) Dündar Aydın. Erzurum beylerbeyliği ve teşkilatı: kuruluş ve genişleme devri (1535-1566), Ankara 1988, s. 66, 99.