Pelayu

Pelayu (Asturyasça: Pelayu, İspanyolca: Pelayo, Galiçyaca: Paio, Portekizce: Pelágio) (yaklaşık 684 - 737) 718 yılında Asturias Krallığının kurucusu ve ilk kralı olan Hispania-Vizigot asilzade. Endülüs Emevî Devleti'ne karşı kazandığı Covadonga Muharebesiyle bilinir. İber Yarımadasının yeniden Hristiyanların eline geçmesini anlatan Reconquista'nın ilk adımını atmıştır.

Pelayu
Asturias Kralı
Pelayo en la batalla de Covadonga BNE Mss 2805 f 23r.jpg
12. yüzyıl tarihçilerinin kaleme aldığı Liber testametorum içinde Pelayo'nun tasviri
Asturias Kralı
Hüküm süresi 718-737
Önce gelen Hanedan kurucusu
Sonra gelen Favila
Doğum yaklaşık 685
Ölüm 737
Defin Santa Cueva de Covadonga
Eş(ler)i Gaudiosa
Çocuk(lar)ı Favila
Ermesinda
Hanedan Asturias-León Hanedanı
Babası Cantabriyalı Favila
Dini Katolik

GençliğiDüzenle

Pelayu, Vizigot asilzade Favila'nın oğluydu. 9 ve 10. yüzyılda döneminin kültürel bir merkezi halinde olan San Martín de Albelda Manastırındaki[a] rahipler tarafından kaleme alınan Codex Vigilanus resimli tarihçesine göre Favila, Galiçya'da validir. O dönemde tahta yeni çıkan Vizigot kralı Wittiza tarafından öldürüldüğü yazar. Kral ayrıca öldürdüğü Favila'nın küçük yaştaki oğlunu da geleneklerde olduğu gibi başkent Toledo'dan sürgüne gönderir. Dolayısıyla Pelayu'nun Vizigot bir asilzade olduğu, sürgüne kuzeye gönderildiği tarihçiler tarafından büyük ölçüde kabul edilmektedir.

HükümdarlığıDüzenle

Pelayu'nun Endülüs Emevî Devletine karşı ayaklanmasından önce kuzeydeki varlığına dair çeşitli iddialar bulunmaktadır. Bunlardan birisi, kendisinin buraya Emeviler tarafından vali olarak atandığı şeklindedir. Bu dönemde Arap yöneticilerin eski Vizigot idareci sınıfa böylesi görevler verdiği örneklere rastlanmakla beraber buna dair kesin kanıt mevcut değildir. Bilinen, Pelayu'nun kuzeydeki yerel Vizigot önderlerin desteğini alarak Emevilere karşı ayaklandığıdır. İlk başlarda önemsenmeyen bu direniş, sonrasında Emevi komutanlar tarafından bastırılmaya çalışılmış, ancak Covadonga Muharebesi'nde Asturiaslılar galip gelmiştir.[1] Pelayu'nun ilan ettiği Asturias Krallığı coğrafi koşulların ve yerel nüfusun da yardımıyla bir direniş noktası olarak varlığını sürdürebilmiştir. Bu muharebe tarihçiler tarafından aynı zamanda Reconquista'nın ilk adımı olarak değerlendirilmektedir.

Pelayu ilk başlarda Asturias'ın doğusunda egemenliğini sürdürmüş, sonrasında topraklarını genişletmiştir. Kızı Ermesinda'yı doğudaki komşusu Cantabriya Dükü Pedro'nun oğlu ve aynı zamanda gelecekte Asturias kralı olacak I.Alfonso ile evlendirir. 737 yılındaki ölümüne kadar yaklaşık 18-19 yıl hüküm sürmüş olan Pelayu'nun yerine tahta oğlu Favila geçmiştir.

Anısının yaşatılmasıDüzenle

 
Günümüzde İspanya'nın başkenti Madrid'deki Plaza de Oriente'deki Pelayo heykeli[b]

Pelayo, modern dönemlerde çok zorlu çağlarda işgalcilere karşı İspanyol egemenliğini korumuş bir kral olarak görülmekte ve İspanyol İmparatorluğu hükümdarlarından sayılmaktadır. Anısına dikilmiş çok çeşitli heykel, büst bulunmaktadır.

NotlarDüzenle

  1. ^ Günümüzde İspanya'nın La Rioja bölgesindedir
  2. ^ Pelayo İspanyol İmparatorluğu'nun 6. hükümdarı sayılmaktadır

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Roger Collins, Visigothic Spain 409-711, Blackwell Publishing, 2004, s.137