Kuzey Vietnam

Güneydoğu Asya'da eski devlet (1945-1976)

Kuzey Vietnam, resmî adıyla Vietnam Demokratik Cumhuriyeti (Vietnamca: Việt Nam Dân chủ Cộng hòa), 1945-1976 yılları arasında Güneydoğu Asya'da var olmuş komünist devlet.

Kuzey Vietnam
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Vietnam Demokratik Cumhuriyeti
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
North Vietnam in its region.svg
Başkent
ve en büyük şehir
Hanoi
21°01′42″K 105°51′15″D / 21.02833°K 105.85417°D / 21.02833; 105.85417
Yaygın diller Vietnamca
Resmî din
Devlet ateizmi
(1951'den itibaren)
Demonim Kuzey Vietnamlı
Hükûmet Tek partili sosyalist devlet
Başkan  
• 1945–1969
Hồ Chí Minh
• 1969–1976
Tôn Đức Thắng
Tarihçe  
14 Ağustos 1945
• Bağımsızlık ilanı
2 Eylül 1945
• Birinci Çinhindi Savaşı'nın başlangıcı
19 Aralık 1946
21 Temmuz 1954
• Vietnam Savaşı'nın başlangıcı
1 Kasım 1955
Yüzölçümü
• Toplam
157.880 km2 (60.960 sq mi)
Nüfus
• Sayılan
15916955
Para birimi đồng
Öncüller
Ardıllar
Fransız Çinhindi
Vietnam İmparatorluğu
Vietnam

II. Dünya Savaşı'nın arkasından gelen Ağustos Devrimi ile, Viet Minh'in komünist lideri Ho Chi Minh, Vietnam'ın Fransız Hindiçini'nden bağımsızlığını ve Vietnam Demokratik Cumhuriyeti'nin kuruluşunu ilan etmiştir. Bu durum üzerine, Vietnam üzerinde yeniden hakimiyet kurmak isteyen Fransa harekete geçmiş ve Aralık 1946'da Birinci Çinhindi Savaşı başlamıştır. Viet Minh'in Vietnam'ın kırsal bölgelerinin çoğunluğunu kontrol etmesi, 1954'te Fransız mağlubiyeti ile sonuçlanmıştır. Cenevre Konferansı'ndaki müzakereler savaşı sonlandırmış ve Vietnam'ın bağımsızlığı tanınmıştır. Cenevre Anlaşması ile geçici olarak Vietnam toprakları 17. kuzey enlemi boyunca ikiye bölünmüş, Temmuz 1956'da yapılması planlanan genel seçimler ile Vietnam'ın birleşmesi taahhüt edilmiştir.[1] Vietnam'ın kuzey bölümü Vietnam Demokratik Cumhuriyeti egemenliğinde kalmış ve yaygın olarak Kuzey Vietnam olarak adlandırılmış; güney bölümü Fransa'nın kurduğu Vietnam Devleti kontrolünde kalmış ve Güney Vietnam olarak adlandırılmıştır.

Temmuz 1955'te Vietnam Devleti Başbakanı Ngô Đình Diệm, Cenevre Anlaşması'nı imzalamadıklarından hükümleri uygulamakla yükümlü olmadıklarını gerekçe göstererek ülkeyi birleştirecek seçimlere Güney Vietnam'ın katılmayacağını açıklamıştır.[2] Ülkenin referandum ile birleştirilememesi 1955'te Vietnam Savaşı'na yol açmıştır. Vietnam Halk Ordusu ve Vietnam Ulusal Kurtuluş Cephesi, Vietnam Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri'ne karşı savaşmış; başta Sovyetler Birliği ve Çin olmak üzere komünist müttefiklerinden destek görmüştür. Komünizmin diğer ülkelere yayılmasını önlemek için Amerika Birleşik Devletleri; Güney Kore, Avustralya ve Tayland'dan anti-komünist güçler ile birlikte savaşa dahil olmuş ve Güney Vietnam'a askerî destek sağlamıştır. 1973'te ABD'nin Vietnam'dan çekilmesiyle Güney Vietnam zayıflamış ve 1975 bahar taarruzu sonucunda, 30 Nisan 1975'te Saygon'un Düşüşü ile savaş Kuzey Vietnam zaferiyle sona ermiştir. Güney Vietnam'da komünist Güney Vietnam Cumhuriyeti Geçici Devrimci Hükûmeti kurulmuş, 2 Temmuz 1976 günü Vietnam yeniden birleşmiş ve Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti kurulmuştur.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Indochina - Agreement on the Cessation of Hostilities in Viet-Nam, July 20, 1954, The Avalon Project, Lillian Goldman Law Library, Yale Law School, erişim tarihi: 5 Ekim 2021 
  2. ^ Ang Cheng Guan (1997). Vietnamese Communists' Relations with China and the Second Indochina War (1956–62). Jefferson, North Carolina: McFarland. s. 11. ISBN 978-0-7864-0404-9. 13 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2016.