Kartal Tibet

Türk oyuncu, yönetmen ve senarist

Kartal Tibet (27 Mart 1939, Ankara - 1 Temmuz 2021, İstanbul), Türk oyuncu, yönetmen, senarist ve yapımcı.

Kartal Tibet
Kartal Tibet (cropped).jpg
Kartal Tibet, 2008
Doğum 27 Mart 1939(1939-03-27)[1]
Ankara, Türkiye
Ölüm 1 Temmuz 2021 (82 yaşında)[1]
İstanbul, Türkiye
Defin yeri Zincirlikuyu Mezarlığı
Milliyet Türk
Eğitim Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı
Meslek Oyuncu, yönetmen, senarist, prodüktör
Etkin yıllar 1959-2008
Boy 1,85 m (6 ft 1 in)
Evlilik
Gündüz Tibet
(e. 1963; ö. 2021)
Çocuk(lar) Kanat Tibet
Kumru Tibet
Akraba(lar) Civan Canova (üvey oğlu)[2]
Ödüller Altın Portakal Film Festivali
2002 – Yaşam Boyu Onur Ödülü
Altın Portakal Film Festivali
2006 – Yıldırım Önal Anı Ödülü

Yaklaşık iki yüz Yeşilçam filminde ve dizide, oyuncu, yönetmen ve senarist olarak yer aldı. Sinemada önce çizgi-roman uyarlamaları olan Karaoğlan ve Tarkan macera filmlerinde başrol oynadı. 1970'li yıllarda aralarında Hülya Koçyiğit, Türkan Şoray, Fatma Girik, Hale Soygazi ve Filiz Akın'ın da yer aldığı birçok oyuncu ile başrolü paylaştı. İlk kez 1977'de Tosun Paşa filmiyle yönetmenliğe başlayan Tibet, yirmiden fazlasında Kemal Sunal'ın başrolde yer aldığı 56 film çekti. Ayrıca Davaro, Şendul Şaban ve Şabaniye gibi filmlerin senaryosunu yazdı.

Türk sinemasına katkılarından ötürü 2002 yılında Altın Portakal Film Festivali Yaşam Boyu Onur Ödülü'ne, 2006'da ise Yıldırım Önal Anı Ödülü'ne layık görülen sanatçı, 1 Temmuz 2021'de İstanbul'da 82 yaşında hayatını kaybetti.

HayatıDüzenle

27 Mart 1939 tarihinde Ankara'da doğdu.[1] Öğretmen bir anne-babanın çocuğu idi.[3] Çocukluk döneminde Ankara Radyosu'nun Radyo Çocuk Kulübü'nde Ayşe Abla piyeslerinde rol aldı. Ardından Devlet Tiyatroları'ndaki yetişkin oyunlarında çocuk rollerinde sahneye çıktı.[4]

Ankara Koleji'ndeki öğrenimin ardından önce beden eğitimi öğretmenliği, ardından hukuk fakültesinde öğrenim gördü.[5] Her iki mesleği de yapmak istemedi ve tiyatroya yöneldi.[4]

Tiyatro eğitimini Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nde 1960 yılında tamamladı. Aynı yıl Ankara Devlet Tiyatrosu'nda Mahir Cahova'nın yönettiği Caligula oyununda başrolde oynadı. Bu oyundaki başarısının ardından Devlet Tiyatrosu'ndan ayrılıp 1961'de Mahir Canova, Adalet Ağaoğlu, Çetin Köroğlu, Üner İlsever ile birlikte Ankara'nın ilk özel tiyatrosu Meydan Sahnesi'nin kuruluşunda yer aldı. Meydan Sahnesi'nde dört piyes yönetti, 20 oyunda rol aldı ve çeşitli oyunlarda yönetmenlik yaptı.[3] 1963 yılında Gündüz Sencer ile evlenen Kartal Tibet'in bu evlilikten Kanat adında bir oğlu ve Kumru adında bir kızı vardır. Oyuncu Civan Canova'nın üvey babasıdır.[2]

1960 yılında yarattığı çizgi roman karakteri Karaoğlan 1965 yılında sinemaya uyarlanan Suat Yalaz, çizdiği Karaoğlan karakterine şaşırtıcı şekilde benzeyen Tibet'e, filmde rol almasını önerdi.[6] Kartal Tibet, teklifi kabul ederek Karaoğlan: Altay'dan Gelen Yiğit adlı filmde başrolü üstlendi. Ardından Karaoğlan: Baybora'nın Oğlu (1966) ve Karaoğlan: Camoka'nın İntikamı (1966), Karaoğlan: Bizanslı Zorba (1967) ve Karaoğlan: Yeşil Ejder (1967) ve Karaoğlan Geliyor (1972) adlı filmlerde Karaoğlan rolünü canlandırdı.

Tibet daha sonra Sezgin Burak'ın yarattığı Tarkan çizgi karakterini birbiri ardına çekilen Tarkan filmlerinde canlandırdı. 1969 yılında çekilen Tarkan adlı ilk filmi 1970'te Tarkan: Gümüş Eyer, 1971'de Tarkan: Viking Kanı, 1972'de Tarkan: Altın Madalyon ve 1973'te Tarkan: Güçlü Kahraman takip etti.

Sanatçı, çok popüler olan iki macera filmi dizisinin ardından Sarmaşık Gülleri, Boş Çerçeve, Çalıkuşu gibi melodramlarda rol aldı.

1976 yılında oyunculuğu bırakıp kamera arkasında çalışmaya başladı. Süt Kardeşler, Bizim Aile ve Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı gibi birçok kült yapımda yönetmen yardımcılığı görevini üstlendi. Yönetmenliğini yaptığı ilk film, 1976 yapımı Tosun Paşa filmi idi.[7] Yönetmenliğini yaptığı 56 filmin yirmiden fazlasında Kemal Sunal'ın başrolde yer almıştır. Sultan, Zübük, Gol Kralı ve Şalvar Davası yönetmenliğini yaptığı filmler arasında yer alır.

1993-1997 yılları arasında yayınlanan Süper Baba adlı dizinin ilk 13 bölümünün, 2007 yılında Kanal D'de yayınlanan Zoraki Koca adlı dizinin ve 2008 yılında Show TV'de yayınlanan Hayat Güzeldir adlı dizinin yönetmenliğini üstlendi.

Uzun yıllar ara verdikten sonra Devlet Tiyatrosu'nda tiyatro yönetmeye başlayan Tibet, İstanbul, Ankara, Trabzon, Adana, İzmir ve Bursa'da 10 oyun sahneye koydu.[4]

ÖlümüDüzenle

Kartal Tibet, ölümüne kadar son 3-4 yıl boyunca kronik obstrüktif akciğer hastalığı ile mücadele etti. 1 Temmuz 2021 tarihinde saat 23:10'da İstanbul'daki Acıbadem Hastanesinde 82 yaşında hayatını kaybetti.[1][8][9][10] Gerek COVID-19 pandemisi şartlarından ötürü, gerekse kendi arzusu nedeniyle özel bir tören yapılmadan 3 Temmuz 2021'de Zincirlikuyu Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.[11]

ÖdülleriDüzenle

Rol aldığı tiyatro oyunlarıDüzenle

Sahneye koyduğu oyunlarDüzenle

  • Yarın 2000 (1980-1981), Ankara DT
  • Sevgili  Soytarı (1989-1990), İstanbul DT
  • Ölüm Tuzağı (1991-1992), İstanbul DT
  • Silahşörün Gölgesi (1992-1993), Trabzon DT
  • Aşkımız Aksaray'ın En Büyük Yangını (1994-1995), Adana DT
  • Oyunun Oyunu (1997-1998), İzmir DT
  • Tütüncü Dükkanı (1998-1999), İzmir DT
  • Kırkından Sonra (1999-2000), İzmir DT
  • Dört Albayın Aşkı (2000-2001), İzmir DT
  • Kırkından Sonra (2001-2002), Bursa DT

Filmografi[12]Düzenle

OyuncuDüzenle

YönetmenDüzenle

SenaristDüzenle

YapımcıDüzenle

EditörDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c d @civancanova (3 Temmuz 2021). "Doğum tarihi 27 Mart 1939'dur. Yani dünya tiyatrolar gününde hayata gözlerini açmıştır. Çoğu kaynakta 1938 olarak geçer ama 39 doğumludur. Vefat tarihi de vikipedia'da yazdığı gibi 2 temmuz değildir. 1 Temmuz 2021 perşembe günü, saat 23.10'da aramızdan ayrılmıştır." Erişim tarihi: 5 Temmuz 2021Instagram vasıtasıyla. 
  2. ^ a b "Civan Canova, Kartal Tibet'in son anlarını CNN TÜRK'e anlattı". CNN Türk. 2 Temmuz 2021. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2021. 
  3. ^ a b "Yeşilçam'ın unutulmaz jönü Kartal Tibet". www.aa.com.tr. 2 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2021. 
  4. ^ a b c "Gişelerin efendisi Kartal Tibet". Hurriyet.com.tr. 17 Ocak 2004. 10 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2021. 
  5. ^ "Yıllar sonra Kartal Tibet..." Turkiyegazetesi.com.tr. 21 Kasım 2014. 24 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2021. 
  6. ^ "Kartal Tibet....Çizgi kahramanlardan salon beyefendilerine: Gerçek adını hiç gizlemedi". Hurriyet.com.tr. 2 Temmuz 2021. 10 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2021. 
  7. ^ "Kartal Tibet". Beyazperde. 15 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ "Yeşilçam'ın usta ismi Kartal Tibet yaşamını yitirdi". Tele1. 2 Temmuz 2021. 1 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2021. 
  9. ^ "Yeşilçam'dan bir yıldız daha kaydı! Kartal Tibet hayatını kaybetti". 2 Temmuz 2021. 1 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  10. ^ "Yeşilçam'ın Ünlü Sanatçısı Kartal Tibet Hayatını Kaybetti". Kayıp Rıhtım. 2 Temmuz 2021. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2021. 
  11. ^ "Yeşilçam'ın efsane ismi Kartal Tibet'e veda". Hürriyet. 3 Temmuz 2021. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2021. 
  12. ^ "Kartal Tibet". imdb. 

Dış bağlantılarDüzenle