Fatos Nano

Fatos Thanas Nano (d. 16 Eylül 1952 Tiran, Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti), üç kez Arnavutluk Başbakanı olan bir Arnavut siyasetçidir.

Fatos Nano
Fatos Nano (2003)
Arnavutluk Başbakanı
Görev süresi
31 Temmuz 2002 - 10 Eylül 2005
Başkan Alfred Moisiu
Yerine geldiği Pandeli Majko
Yerine gelen Sali Berişa
Görev süresi
25 Temmuz 1997 - 28 Eylül 1998
Başkan Rexhep Meidani
Yerine geldiği Bashkim Fino
Yerine gelen Pandeli Majko
Görev süresi
22 Şubat 1991 - 5 Haziran 1991
Başkan Ramiz Alia
Yerine geldiği Adil Çarçani
Yerine gelen Ylli Bufi
Kişisel bilgiler
Doğum Fatos Thanas Nano
16 Eylül 1952 (1952-09-16) (67 yaşında)
Tiran, Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti
Partisi Arnavutluk Sosyalist Partisi
Evlilik(ler) Rexhina Nano (1976–2001)
Xhoana Nano (2002–sürüyor)
Çocukları Sokol
Edlira
Klajdi (üvey oğlu)
Bitirdiği okul Tiran Üniversitesi
Mesleği siyasetçi
Dini Arnavutluk Otosefal Ortodoks Kilisesi
İmzası

HayatıDüzenle

Fatos Nano, 16 Eylül 1952 tarihinde Arnavutluk'un başkenti Tiran'da doğdu. Babası Arnavutluk Devlet Radyo ve Televizyonu'nun eski direktörü Thanas Nano, annesi devlet memuru Maria (Şuteriki) Nano idi. Ailedeki kız kardeşleri arasındaki tek erkek çocuktu.[1]

Siyasi hayatıDüzenle

 
2004 yılında Fatos Nano son başbakanlık döneminde.

1984 ile 1990 yılları arasında çalıştığı Tiran'daki Marksist-Leninist Araştırmalar Enstitüsü'nde Doğu Bloku ülkelerinin piyasa ekonomilerindeki sosyo-ekonomik sorunlar ve reformların araştırmacısı olarak görev yaptı.[1][2] Fatos Nano, Marksist-Leninist Araştırmalar Enstitüsü'nde çalışırken Enver Hoca'nın karısı Necmiye Hoca'nın gözetimi altındaydı. Özel bir görev için seçildi; Necmiye Hoca'nın kariyerini takip ettiği ve stratejik noktalarda işten işe taşınmasına yardımcı oluyordu.[1]

Çeşitli Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde komünist rejimlerin çöküşü, Cumhurbaşkanı Ramiz Alia'yı eski komünist nomenklatura (Doğu Bloku ülkelerinde bürokraside çeşitli kilit idari pozisyonları ellerinde tutan elitler) görevlilerini, bürokrasi ve hükûmetten kademeli olarak kaldırmaya zorladı, bu nedenle Şubat 1991'in sonunda Alia Nano'yu bu amaçla geçiş hükûmetinin başbakanı olarak atadı. O yıl ülkede komünizm sonrası yapılan ilk demokratik seçimleri organize etti ve ülkenin liberal demokrasi ve Serbest piyasa ekonomisine geçişini hazırladı.[1][2][3]

1991-1996 ve 1997-2009 yılları arasında Arnavutluk Sosyalist Partisi'nin ve Arnavutluk Meclisi'nin ilk üyesi ve kurucusuydu. Arnavutluk Emek Partisi'nin Anti-Revizyonist Marksist-Leninist ideolojisini, halefi Sosyalist Parti için sosyal demokrasiye dönüştürdü.[4]

Sosyalist Parti liderliği sırasında, reformların bir sonucu olarak, Sosyalist Enternasyonal ve Avrupa Sosyalistler Partisi'ne katıldı.[5][6] Nano, 2007 cumhurbaşkanlığı seçiminde aday oldu ancak kazanamadı. 2012 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yine aday adayı olarak çalıştı, ancak aday olamadı.[7] Çünkü Parlamentodaki partilerin liderleri, milletvekilleri seçimlerinde kendisinin aday olarak seçilmesini engellediler.[8]

Sosyalist Parti içinde yeni hareket girişimiDüzenle

Haziran 2012'deki Cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra Nano, "sosyalist zaferi için Nano Hareket" adlı bir hareket başlattı. Amacı Parti Lideri Edi Rama tarafından kurulan otokrasiyi bitirip, Sosyalist Partinin liderliğini geri almaktı. Çoğu siyasi gözlemciye göre, bu yeni hareket görevdeki Başbakan ve Sosyalist Parti lideri Edi Rama'yı yenemeyecek kadar az popüler ve zayıf gösteriliyordu. Nano'nun aynı derecede popüler olmayan eski Başbakan Sali Berişa ile yaptığı arka plan anlaşmaları nedeniyle Nano'nun geçmişteki popülaritesi, elini zayıflattı ve Edi Rama'nın yargı, yönetim ve ekonomi üzerine gerçekleştirdiği popüler reformları, onun Arnavutluk Sosyalist Partisi'nin Başbakanı ve Lideri olarak görevini sürdürmesini sağladı.[9][10]

BibliyografyaDüzenle

Fatos Nano'nun üç kitabı bulunmaktadır.

  • Socialimperializmi sovjetik në ekonominë kapitaliste botërore (Dünya kapitalist ekonomisinde Sovyet sosyal emperyalizmi) (1987)
  • Die Sowjetunion: ein kapitalistisches, imperialistisches Land (Sovyetler Birliği: Kapitalist, emperyalist bir ülke)(1988)
  • Dosja Nano (Nano dosyası) (1994)

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c d "Cable 97TIRANA1976, Biography of New Albanian Prime Minister" (İngilizce). WikiLeaks. 30 Ağustos 2011. 10 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ a b Rexhina Nano (2008). "Të jetosh kohën" (Arnavutça). Botimet DUDAJ. s. 66. 
  3. ^ Blendi Fevziu (4 Şubat 2010). "Opinion" (Arnavutça). 30 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Rexhina Nano (2008). "Të jetosh kohën" (Arnavutça). Botimet DUDAJ. s. 108. 
  5. ^ "XX Congress of the Socialist International" (İngilizce). New York. 9–11 Eylül 1996. 27 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ ""PES Associate Parties"" (İngilizce). 27 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2016. 
  7. ^ Sokol Balla (19 Nisan 2012). "Fatos Nano, interviste ne Top Story". 4 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ "Takimi ne mbremje, Rama sot me Berishën: Nano, jo kandidat i PS" (Arnavutça). Panorama. 3 Haziran 2012. 8 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ "Lëvizja Nano për fitoren e socialistëve" (Arnavutça). Top Channel. Haziran 2012. 16 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  10. ^ "Lëvizja Nano: Nismë statutore për largimin e Ramës". Gazeta Panorama (Arnavutça). 13 Haziran 2012. 5 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantıDüzenle

Parti siyasi görevi
Yeni makam Sosyalist Parti Başkanı
1991–2005
Sonra gelen
Edi Rama
Siyasi görevi
Önce gelen
Adil Çarçani
Arnavutluk Başbakanı
1991
Sonra gelen
Ylli Bufi
Önce gelen
Başkim Fino
Arnavutluk Başbakanı
1997–1998
Sonra gelen
Pandeli Majko
Önce gelen
Pandeli Majko
Arnavutluk Başbakanı
2002–2005
Sonra gelen
Sali Berişa