Ertem Eğilmez

Türk film yönetmeni, senarist ve yapımcı

Ertem Eğilmez (18 Şubat 1929, Trabzon - 21 Eylül 1989, İstanbul), Türk senarist, yapımcı ve yönetmen. Geniş izleyici kitlesinin ilgisini çeken kalabalık kadrolu güldürüleriyle Türk sinemasında bir tarz oluşturan Eğilmez, meslek hayatı boyunca 44 film yönetti, 5 senaryo kaleme aldı ve 97 filmin yapımcılığını üstlendi. Aralarında Kemal Sunal, Münir Özkul, Adile Naşit, Şener Şen, Halit Akçatepe, Ayşen Gruda ve Zeki Alasya gibi oyuncuların Türk sinemasında varlık göstermesine öncülük etti.

Ertem Eğilmez
Doğum 18 Şubat 1929(1929-02-18)
Trabzon, Türkiye
Ölüm 21 Eylül 1989 (60 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Defin yeri Karacaahmet Mezarlığı, İstanbul
Milliyet Türk
Meslek Yönetmen  · Yapımcı  · Senarist
Etkin yıllar 1959-1989
Çocuk(lar) Canan Alev Ferit Ferdi (d. 1963)
Ödüller Altın Portakal Film Festivali
En İyi Yönetmen (1967)
Altın Portakal Film Festivali
En İyi Yönetmen (1970)
Altın Portakal Film Festivali
En İyi İkinci Film (1972)
Altın Portakal Film Festivali
Yaşam Boyu Onur Ödülü (1989)

YaşamıDüzenle

18 Şubat 1929'da Trabzon'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Konya'da tamamladı. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nden mezun olduktan sonra dükkân açıp bakkallık yaptı. Askerlik sonrasında, 1954'te Refik Erduran ile birlikte Çağlayan Yayınevi'ni kurdu. Aynı yıl yine Erduran ve Haldun Sel'le birlikte, birçok karikatüristin yetiştiği Tef adlı mizah dergisini çıkarmaya başladı. Yayın dünyasında çıkardığı cep kitapları ile bir devrim yaptı. Kemal Tahir’e, Mayk Hammer takma adıyla polisiye romanları yazdırdı. Cep kitapları işinde batınca Türkiye'nin ilk langırt makinelerini getirtti[1].

1961 yılında Efe ve 1964 yılında Arzu Film şirketini kurarak sinemacılığa başladı. 1961'de Yaman Gazeteci filmiyle yapımcılığa, 1964'te de Fatoş'un Fendi Tayfur'u Yendi ile yönetmenliğe adım attı. Bir Millet Uyanıyor'la 1967 Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde en iyi tarihsel film ödülünü kazandı.

 
Ertem Eğilmez'in Karacaahmet Kabristanı'ndaki mezarı, İstanbul

Her türü denediyse de, çoğunlukla kolay izlenen ve geniş izleyici kitlesinin ilgisini çeken güldürüler yönetti. 1960'lı yıllardaki popüler aşk filmlerinin ardından, 1970'li yıllarda sevgi, dostluk ve güncel olayları güldürü öğesiyle kaynaştırdığı duygusal güldürülere yöneldi. Genellikle aynı oyuncu kadrosunu kullandığı ve ileride "Arzu Film Güldürüleri" diye adlandırılacak bu filmlerde zaman zaman toplumsal eleştiriye de yer veriyordu. Özellikle 1973'te çektiği Canım Kardeşim, insancıl tavrı, hüzünle güldürüyü kaynaştıran havası ve yer yer ulaştığı şiirsel anlatımıyla dikkati çeker.

Karakter oyuncularına başrol veren, Münir Özkul, Adile Naşit, Kemal Sunal, İlyas Salman, Halit Akçatepe, Zeki Alasya, Metin Akpınar, Şener Şen ve Ayşen Gruda gibi güldürü oyuncularının sinemada başarı kazanmalarında payı olan Eğilmez, filmleştirilmesi oldukça güç sayılan Rıfat Ilgaz'ın Hababam Sınıfı romanını 1975'te beyaz perdeye aktardı. Hababam Sınıfı'nın başarısı üzerine Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı, Hababam Sınıfı Uyanıyor, Hababam Sınıfı Tatilde ve son olarak da Hababam Sınıfı Güle Güle adlı dört devam filmi çekti.

1980-81 sezonunda Kanlı Nigar adlı müzikli oyunu sahneye koyan Eğilmez, bir süre uzak kaldığı sinemaya 1984'te Namuslu filmiyle geri döndü. 1980 yılında yaptığı Banker Bilo ve 1984 yılında yaptığı Namuslu filmleriyle, Türkiye’nin temel sorunlarını kendi mizahi bakış açısıyla ele aldı. Geniş ilgi gören Namuslu'yu, ticari açıdan başarısız olan Aşık Oldum (1986) ile gişede büyük bir başarı elde eden Arabesk (1988) izledi. 21 Eylül 1989'da İstanbul'da 60 yaşında hayatını kaybetti.[2]

FilmografisiDüzenle

Yıl Yapı Tür Görevi
Senarist Yönetmen Yapımcı Notlar
1988 Arabesk Film    
1986 Milyarder Film  
1985 Aşık Oldum Film  
1984 Namuslu Film  
1983 Şekerpare Film  
1981 Hababam Sınıfı Güle Güle Film    
1980 Banker Bilo Film    
1979 N'Olacak Şimdi Film  
İsyan Film  
Erkek Güzeli Sefil Bilo Film    
1978 Neşeli Günler Film  
Kibar Feyzo Film  
Hababam Sınıfı Dokuz Doğuruyor Film  
Sultan Film  
1977 Şaban Oğlu Şaban Film  
Hababam Sınıfı Tatilde Film    
Gülen Gözler Film    
Nehir Film  
Cennetin Çocukları Film  
Çöpçüler Kralı Film  
Şabanoğlu Şaban Film  
1976 Aile Şerefi Film  
Süt Kardeşler Film    
Hababam Sınıfı Uyanıyor Film  
Tosun Paşa Film  
Öyle Olsun Film  
Hababam Sınıfı Uyanıyor Film  
1975 Bizim Aile / Merhaba Film  
Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı Film    
Delisin Film  
Hababam Sınıfı Film    
1974 Ah Nerede Film  
Mavi Boncuk Film      
Salako Film    
Köyden İndim Şehire Film    
Salak Milyoner Film    
Hasret Film  
Boşver Arkadaş Film  
Kanlı Deniz Film  
1973 Canım Kardeşim Film    
Yalancı Yarim Film    
Oh Olsun Film    
Tarkan: Güçlü Kahraman Film  
Babaların Günahı Film  
1972 Tarkan: Altın Madalyon Film  
Tatlı Dillim Film    
Sev Kardeşim Film    
Feryat Film  
Karaoğlan Geliyor Film  
1971 Son Hıçkırık Film    
Beyoğlu Güzeli Film    
Senede Bir Gün Film    
Emine Film  
Tarkan: Viking Kanı Film  
Hayat Sevince Güzel Film  
1970 Sürtük Film    
Küçük Hanımefendi Film  
Tarkan: Gümüş Eyer Film  
Seven Ne Yapmaz Film  
Kalbimin Efendisi Film    
Yavrum Film  
Dikkat Kan Aranıyor Film  
1969 Hazreti Ali Film  
Mezarımı Taştan Oyun Film  
Fakir Kızı Leyla Film  
Boş Çerçeve Film    
Ayşecik'le Ömercik Film  
Çakırcalı Mehmet Efe Film  
Tarkan Film  
1968 Maskeli Beşlerin Dönüşü Film  
Gönüllü Kahramanlar Film  
Yayla Kartalı Film  
Nilgün Film  
Sevemez Kimse Seni Film    
İngiliz Kemal Film    
Maskeli Beşler Film  
1967 Büyük Kin Film  
Silahları Ellerinde Öldüler Film  
Sürtüğün Kızı Film    
Ölünceye Kadar Film  
Yaşlı Gözler Film    
Ömre Bedel Kız Film    
Kara Davut Film  
Elveda Film  
1966 Ölmeyen Aşk Film    
Bir Millet Uyanıyor Film    
Ben Bir Sokak Kadınıyım Film    
Seni Seviyorum Film  
Seni Sevmiyorum Film  
Allahaısmarladık Yavrum / Yarın Ağlayacağım Film  
Denizciler Geliyor Film  
Allaha Ismarladık Film  
Seni Bekleyeceğim Film    
1965 Kart Horoz Film  
Helal Adanalı Celal Film    
Sürtük Film    
Senede Bir Gün Film    
Bilen Kazanıyor Film  
Taçsız Kral Film  
1964 Fatoş'un Fendi Tayfur'u Yendi Film    
Kırk Küçük Anne Film  
Gözleri Ömre Bedel Film  
1963 İki Gemi Yanyana Film  
1962 Gençlik Hülyaları Film  
Battı Balık Film  
Beş Kardeştiler Film  
1961 Yaman Gazeteci Film  


ÖdülleriDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Nokta, Dergisi (1 Ekim 1989). "Bir Portre:Ertem Eğilmez". Nokta. Cilt Sayı 39. ss. Sayfa 32. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 31 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2009. 

Hakkındaki kitaplarDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle