Emek ve Özgürlük İttifakı

Türkiye'de bir seçim ittifakı

Emek ve Özgürlük İttifakı veya diğer adıyla Dördüncü İttifak,[2] Türkiye'de 2023 genel seçimleri için 25 Ağustos 2022 tarihinde kurulmuş bir siyasi ittifaktır.[2] Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti), Türkiye İşçi Partisi (TİP), Emek Partisi (EMEP), Demokratik Bölgeler Partisi (DBP), Emekçi Hareket Partisi (EHP), Toplumsal Özgürlük Partisi (TÖP), Halkların Demokratik Partisi (HDP)[not 1] ve Sosyalist Meclisler Federasyonu (SMF) ittifakta yer almaktadır.[3][4]

Emek ve Özgürlük İttifakı
Üye partilerHalkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi
Türkiye İşçi Partisi
Demokratik Bölgeler Partisi
Emek Partisi
Emekçi Hareket Partisi
Halkların Demokratik Partisi
Toplumsal Özgürlük Partisi
Slogan(lar)Hep birlikte başaracağız![1]
Kuruluş tarihi25 Ağustos 2022
İdeoloji
Siyasi pozisyonSoldan aşırı sola
TBMM
64 / 600
İlçe Belediye Başkanlığı
3 / 922
Belde Belediye Başkanlığı
12 / 387
Büyükşehir Belediye Meclisleri
146 / 2.591
İl Genel Meclisleri
101 / 1.251
Belediye Meclisleri
1.232 / 20.498
Türkiye Cumhuriyeti

İttifak partileri, Türkiye toplumunda "eşitlik, özgürlük, kardeşlik, barış ve demokrasi temelinde bir değişimi yaratacak birlikteliği" sağlayacak siyasi iradeyi oluşturmak amacıyla harekete geçildiğini belirtmiştir.[2]

Kuruluşu değiştir

 
24 Eylül 2022'de Emek ve Özgürlük İttifakı, düzenlediği halk buluşmasında ittifakın siyasi pozisyonlarını ve vizyonunu duyurdu.

HDP'nin 2022 başında potansiyel bir ittifak için siyasi partilere çağrı yaptı. Mevcut üye partilerin yanı sıra Türkiye Komünist Partisi ve SOL Parti de ittifak müzakerelerine davet edilmişti.[5] SOL Parti seçim ittifakı çalışmalarını zamansız bulduklarını açıklayarak görüşmelerde yer almazken,[6] Türkiye Komünist Partisi ilk toplantının ardından süreçte yer almayacaklarını belirtti.[7][not 2] Bu iki parti, daha sonra Türkiye Komünist Hareketi ve Devrim Hareketiyle bir araya gelerek 20 Ağustos 2022'de Sosyalist Güç Birliğini oluşturdular.[9] İttifak görüşmeleri sürecinde yer alan Halkevleri, ittifakın kamuoyuna duyurulmasından önce çalışmaların seçim odaklı olması sebebiyle masadan çekildi ancak ittifakın mücadelesini desteklediklerini belirtti.[10][11]

İttifakı oluşturan 6 siyasi parti ve kurum, Eylül ayı sonunda yapacakları kitlesel bir halk buluşmasıyla Emek ve Özgürlük İttifakı'nın kuruluşunun resmen ilan edilmesine karar verdi.[12] HDP'nin STK ve siyasi partilerle İlişkilerden Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Tuncer Bakırhan, ittifaka katılmak isteyen farklı siyasi partilerin olduğunu fakat kuruluşun resmen ilan edilmesinin ardından genişleme çalışmalarına başlanacağını açıkladı.[13] TİP Genel Başkanı Erkan Baş, ittifakın gelecek seçimler sonrasında ana muhalefet rolünü üstlenmeyi ve Millet ile Cumhur İttifakı tarafından temsil edilmeyen seçmenlere bir alternatif olmayı hedeflediğini belirtti.[14]

Partiler, ittifakın yol haritası ve siyasi programını 24 Eylül 2022'de Haliç Kongre Merkezi'nde açıklayacaklarını duyurdular.[15] Aralarında Murathan Mungan, Zülfü Livaneli, İnci Aral ve Ahmet Ümit'in de bulunduğu seksen edebiyatçı ve yazar, ittifakın kuruluşu ve siyasi duruşu hakkında bir bildiri yayınlayarak, ittifakı desteklediklerini duyurdu.[16]

2023 cumhurbaşkanlığı ve genel seçimleri değiştir

TİP genel başkanı Erkan Baş ve HDP eş genel başkanı Mithat Sancar, Kemal Kılıçdaroğlu'nun adaylığını destekleyecekleri yönünde beyanda bulundu.[17][18]

2014 ve 2018 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olan ve şu anda tutuklu durumdaki eski HDP eş genel başkanı Selahattin Demirtaş, HDP yöneticileri ile yapılan adaylık görüşmesinde hukuki durumunun adaylık için uygun olmadığını söyledi.[19]

Gazeteci İsmail Saymaz, eski BDP Eş Genel Başkanı ve Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Gültan Kışanak ve eski AİHM Yargıcı Rıza Türmen'in adaylık olasılığının olduğunu iddia etti.[20] Gültan Kışanak, kendisine cumhurbaşkanı adaylığı hakkında sorulan soruya, "Cumhurbaşkanlığı adaylığı ile ilgili süreç, partimiz HDP tarafından yürütülmektedir" dedi.[21]

22 Mart 2023 tarihinde Emek ve Özgürlük İttifakı cumhurbaşkanı adayı çıkarmayacağını açıkladı.[22]

24 Mart 2023 tarihinde alınan karar üzerine Halkların Demokratik Partisi, Emekçi Hareket Partisi ve Toplumsal Özgürlük Partisi 2023 genel seçimlerine Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi listelerinden girme kararı aldı.[4] 6 Nisan 2023 tarihinde Emek Partisi de genel seçimlere Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi listelerinden girme kararı aldı.[23]

28 Nisan 2023 tarihinde 2023 cumhurbaşkanlığı seçimi için Millet İttifakının adayı Kemal Kılıçdaroğlu'nu destekleme kararı aldı.[24]

Üyeler değiştir

Parti Lider TBMM
Siyasi partiler
DEM PARTİ Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Tülay Hatimoğulları Oruç
Tuncer Bakırhan
57 / 600
TİP Türkiye İşçi Partisi Erkan Baş
3 / 600
DBP Demokratik Bölgeler Partisi Çiğdem Kılıçgün Uçar
Keskin Bayındır
2 / 600
EMEP Emek Partisi Seyit Aslan
2 / 600
EHP Emekçi Hareket Partisi Hakan Öztürk
0 / 600
HDP Halkların Demokratik Partisi Sultan Özcan
Cahit Kırkazak
0 / 600
TÖP Toplumsal Özgürlük Partisi Şilan Sürmeli
0 / 600
Sivil toplum kuruluşları
SMF Sosyalist Meclisler Federasyonu

Seçim sonuçları değiştir

Genel seçimler değiştir

Türkiye Büyük Millet Meclisi
Seçim Parti Lider Oy Sandalye
Kısaltma Adı Fotoğraf Adı # % Sıralama #
2023 Yeşil Sol Parti Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi[not 1]   Çiğdem Kılıçgün Uçar & İbrahim Akın 4.803.922 8,82 5.
61 / 600
[not 3]
TİP Türkiye İşçi Partisi   Erkan Baş 956.057 1,76 8.
4 / 600
Toplam 5.759.979 10,58 3.
65 / 600

Ayrıca bakınız değiştir

Notlar değiştir

  1. ^ a b Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi, 15 Ekim 2023 tarihinde adını Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi olarak değiştirdi.
  2. ^ SOL Parti ve Türkiye Komünist Partisi, başka partilerin katılımıyla Sosyalist Güç Birliği adında bir seçim ittifakı kurmuştur.[8]
  3. ^ Emek Partisinden 2 vekil ve Demokratik Bölgeler Partisinden 2 vekil Yeşil Sol Parti listelerinden meclise girdiler. Seçimden sonra vekiller partilerine geri döndüler.

Kaynakça değiştir

  1. ^ "Emek ve Özgürlük İttifakı seçimleri nasıl etkileyecek?". Gazete Duvar. 27 Eylül 2022. 27 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2022. 
  2. ^ a b c "Cumhur ve Millet'ten sonra üçüncü ittifak: Sosyalist Güç Birliği". 29 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2024. 
  3. ^ "Emek ve Özgürlük İttifakı kuruluyor!". evrensel.net. 25 Ağustos 2022. 25 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2022. 
  4. ^ a b "Emek ve Özgürlük İttifakı'nda tam uzlaşı sağlandı". 24 Mart 2023. 24 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2023. 
  5. ^ "HDP'nin çağrısıyla 9 parti bir araya geliyor: Demokrasi ittifakı". Gazete Duvar. 16 Ocak 2022. 16 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2022. 
  6. ^ "Sol Parti: HDP'nin çağrısıyla gerçekleşecek 'Demokrasi İttifakı' adı altında yapılacak çalışmanın parçası değiliz". Independent Türkçe. 17 Ocak 2022. 17 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2022. 
  7. ^ "TKP'den, HDP'nin çağrısıyla gerçekleşen yeni toplantıya ilişkin karar". Cumhuriyet. 23 Şubat 2022. 23 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2022. 
  8. ^ "Sosyalist Güç Birliği kuruldu: 'Bu halk düşmanı rejime son vereceğiz'". www.cumhuriyet.com.tr (İngilizce). 25 Ağustos 2022. 20 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2022. 
  9. ^ "Sosyalist Güç Birliği kuruluşunu ilan etti - Evrensel". web.archive.org. 20 Ağustos 2022. 20 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2022. 
  10. ^ "Halkevleri Genel Başkanı Nebiye Merttürk: "Neoliberalizme ve faşizme karşı direnişin barikatlarını örgütleyecek, direnişte birleşeceğiz"". sendika.org. 26 Ağustos 2022. 26 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2022. 
  11. ^ @kutaymeric07 (25 Ağustos 2022). ""Bugün EHP, EMEP, HDP, SMF, TİP ve TÖP'lü dostlarımızın düzenlediği toplantıda yer almadık."" (Tweet). Erişim tarihi: 28 Ağustos 2022Twitter vasıtasıyla. 
  12. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :1 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  13. ^ "Emek ve Özgürlük İttifakı 'tarihi belge' açıklamaya hazırlanıyor". mezopotamyaajansi35.com. 29 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2022. 
  14. ^ "Erkan Baş: üçüncü bir ittifaka ihtiyaç var!". 7-24esenlerhaber.com. 27 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2022. 
  15. ^ "HDP: Emeğin ve Özgürlüğün İttifakı yola çıkıyor". Dokuz8 Haber. 15 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2022. 
  16. ^ "Edebiyatçılardan Emek ve Özgürlük İttifakı'na destek". ilerihaber.org (İngilizce). 23 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Eylül 2022. 
  17. ^ Azak, Letisya (7 Mart 2023). "Erkan Baş: Ortak aday etrafında ilk turda bu işi bitirelim". Tele1. 10 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2023. 
  18. ^ "HDP Eş Genel Başkanı Mithat Sancar: AKP'den kurtulacaksak, aday çıkarmak yerine muhalefetin adayını destekleyebiliriz". Paraanaliz. 6 Mart 2023. 10 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2023. 
  19. ^ "Selahattin Demirtaş'tan HDP'nin adaylık sorusuna yanıt". Gazete Duvar. 27 Ocak 2023. 10 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2023. 
  20. ^ "Kulis: HDP'de adaylık için iki isim üzerinde duruluyor". birgun.net. 21 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2023. 
  21. ^ "Gültan Kışanak'tan adaylık sorusuna yanıt". birgun.net. 21 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2023. 
  22. ^ "Emek ve Özgürlük İttifakı aday çıkarmayacak". Sözcü. 22 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2023. 
  23. ^ "YSK'dan EMEP açıklaması". Sözcü. 6 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2023. 
  24. ^ "Emek ve Özgürlük İttifakı: Kılıçdaroğlu'nu destekleme kararı aldık". Gazete Duvar. 28 Nisan 2023. 28 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2023.