Ana menüyü aç

Birleşik Haziran Hareketi

anti-kapitalist, anti-emperyalist, anti-faşist ve gericilik karşıtı bir siyasi cephe hareketi.

Birleşik Haziran Hareketi (ya da kısaca HAZİRAN veya Haziran Hareketi, veya BHH) ilk olarak 30 Ağustos 2014 tarihinde ODTÜ Vişnelik tesisinde solda birlikte mücadele imkânlarının değerlendirmek üzere toplanan çeşitli akademisyenler, siyasi partiler ve sivil toplum örgütleri temsilcilerinin solda ortak mücadele olarak temelini oluşturduğu, 19 Ekim Pazar günü yine ODTÜ Vişnelik 3.kez toplanılmasının ardından kuruluş kararı alınıp, çağrı metni yayınlanan ve yerel meclislerde örgütlenen anti-kapitalist, anti-emperyalist, anti-faşist ve gericilik karşıtı bir siyasi cephe hareketidir.[1]

Birleşik Haziran Hareketi
Haziranlogo.png
Kısaltma HAZİRAN
Slogan Hayallerimizi Yarım Bırakmamak İçin
Kuruluş 19 Ekim 2014 (70081606392000000005 yıl, 33 gün önce.)
Birleşme
Ana organ Haziran Türkiye Meclisi
Resmî site birlesikhaziranhareketi.org

Hareketin içinde birçok akademisyen, siyasi partiler, sivil toplum örgütleri ve çok sayıda bağımsız yer almaktadır. BHH 27-28 Aralık 2014 tarihinde 46 ilden, 137 meclisten gelen 1500 delegeyle Ankara’da 1. Haziran Türkiye Meclisi toplantısını gerçekleştirmiş ve Yürütme Kurulu belirlenmiştir.[2]

TarihçeDüzenle

ODTÜ Vişnelik Toplantıları ve KuruluşDüzenle

30 Ağustos 2014 tarihinde çeşitli akademisyenler, çeşitli sol/sosyalist partiler ve örgütler, birçok sivil toplum kuruluşu temsilcileri ODTÜ Vişnelik tesislerinde, Türkiye'de AKP hükümetleri tarafından kurulan "yeni rejimin" gittikçe artan İslamcı ve faşizan bir tehdite dönüştüğü öne sürerek, buna karşı geliştirebilecek mücadele olanaklarını ve dünyada-bölgede gelişen gelişmeleri tartışmak üzere toplanmıştır. Toplantı sonrasında şu açıklama yapılmıştır:[3]

«  Türkiye sağa kaydıkça bir karabasana dönüşen gelişmeler hakkında düşüncelerimizi paylaşmak, üzerimize düşen sorumlulukları yerine getirmek, olanaklarımızı birleştirmek ve fikir birliği sağladığımız zeminlerde; aklımızı, gücümüzü ve enerjimizi bir araya getirmek için toplantıların sürdürülmesi konusunda eğilim birliği sağlandı. »

Toplantıların ikincisi 21 Eylül 2014 tarihinde yine ODTÜ Vişnelik tesislerinde gerçekleştirilmiştir. Toplantı sonucunda, temsilciler birlikte hareket etme kararı almış ve "Direnmeye ve Birlikte Mücadele Etmeye Çağırıyoruz. Gericiliği ve Faşizmi Yeneceğiz" başlıklı bir açıklama metni yayınlanmıştır. Yapılan açıklamada, "toplumun tüm eşitlikçi, özgürlükçü, ilerici, devrimci ve barış yanlısı dinamiklerini; direnme hareketlerini ve muhalefet güçlerini bir araya getirerek birlikte mücadele etme ve geleceği birlikte kurma kararı aldık" denmiştir.[4] Yayınlanan deklarasyonla toplantıya katılanlar baskılara, gericiliğe, güvencesiz çalışmaya, doğanın ve kentleri tahribatına, özelleştirmeye ve emperyalizme karşı demokrasiyi, laikliği, emek haklarını, ortak yaşam alanlarını, kamucu bir ekonomiyi ve bağımsızlığı savunmayı amaçladığını ilan etmiştir.[5]

Toplantılara Verilen Tepkiler ve AçıklamalarDüzenle

Yayınlanan deklarasyona ve oluşturulan birliğe çeşitli destek açıklamaları ve eleştiriler gelmiştir. Ankara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi öğretim üyesi Prof.Dr.Tülin Öngen bugün Türkiye'nin mezhepçi ve savaşçı iktidara her zamankinden daha çok sınıf temelli bir siyasete ihtiyacı olduğunu belirterek girişime imzacı olmuş ve destek sunmuştur.[6] Hareketin kurucularından Ankara Üniversitesi emekli öğretim üyesi Marksist iktisatçı Korkut Boratav ise odağında sosyalistlerin olduğu geniş bir muhalefet yelpazesinin ancak Türkiye'nin sürüklenme sürecinde olduğunu öne sürdüğü İslamcı faşizme karşı koyabileceğini belirtmiştir.[6] Öte yandan, ilk toplantıya katılmasına rağmen ikinci toplantıda bulunmayan Halkevleri Genel Başkanı Oya Ersoy hareketi sosyalistlerin birliği adına yeni bir sandık ittifakı girişimi olarak değerlendirmiş, daha önce çok kez denenmiş ve başarılı olmamış yöntemlerle ve yanlış şahıslarla yapılan birliklerin sosyalizm mücadelesine zarar verdiğini öne sürerek süreci eleştirmiştir.[7] Devrimci İşçi Partisi Genel Başkanı Sungur Savran ise Gezi Parkı olayları ile başlayan sürecin işçi sınıfı mücadelesine taşıyabilecek bir hareketin Türkiye'de mücadeleye önemli katkılar sunabileceğini belirtmesine rağmen, bugünkü kurulan hareketin kendi vaatlerini yerine getirebilecek durumda olmadığını öne sürmüş ve özellikle imzacılar arasında bulunan CHP milletvekillerinin varlığını eleştirmiş, ancak bütünüyle bağımsız bir doğrultuda işbirliği yapabileceklerini söylemiştir.[8] Kendilerini özgürlükçü sosyalist olarak niteyelen bazı çevreler ise kadın imzacıların sayısının azlığına vurgu yapmıştır.[9]

Üçüncü Vişnelik Toplantısı ve KuruluşDüzenle

19 Ekim 2014 tarihinde üçüncüsü gerçekleşen Vişnelik toplantısında hareketin ismi Birleşik Haziran Hareketi olarak belirlenmiş, en kısa sürede Türkiye genelinde yerel meclislerinin kurulmasına ve seçilecek olan temsilcilerle Türkiye Meclisinin oluşturulmasına karar verilmiştir. Türkiye Meclisinin toplanmasına kadar geçecek olan sürede çalışmaları yürütmek üzere bir Geçici Yürütme Kurulu oluşturulmuştur. Toplantı sonunda bir çağrı metni yayınlanmış, metinde "eşitlikçi, özgürlükçü, demokratik, kamucu, dayanışmacı, laik, bağımsız, toplumcu bir cumhuriyet ve ülke için; gericiliğe, faşizme, emperyalizme, piyasacı yağma düzenine ve bunları temsil eden AKP rejimine karşı birlikte yola çıkıyoruz." ifadeleri ile birlikte belirlenen ilke ve amaçlar doğrultusunda, Birleşik Haziran Hareketi'nin bir halk hareketinin çağrıcısı olduğu belirtilmiştir.[10]

« Ülkemizin faşist ve dinci/mezhepçi zorbalığa sürüklenmesine dur diyoruz. Emekçilerin insanlık dışı çalışma koşullarına mahkûm edilmesine, taşeronlaşmaya ve güvencesizliğe karşı, insanca bir yaşamı savunuyor, iş cinayet ve katliamlarının önlenmesi için mücadele ediyoruz. Piyasacı talan ekonomisine karşı çıkıyor, özelleştirme yağmasına karşı halkçı-kamucu bir ekonomiyi savunuyoruz. Dinin siyasal ve toplumsal yaşamı belirlemesine karşı laik ve özgür bir yaşam için bir araya geliyoruz. Bölgemizdeki emperyalist boyunduruğa karşı direnen halkların yanında yer alıyor, ülkemizin Ortadoğu’da savaşa sürüklenmesine karşı barışı savunuyor, bağımsız bir ülke ve kardeşce bir bölge istiyoruz. Kürt sorununun çözümünde özgürlük temelinde kardeşlik ve birlikte yaşama iradesine dayalı, adil, onurlu bir barışı ve eşit yurttaşlığı esas alan bir çözüm için güçlerimizi birleştiriyoruz. Her tür cinsel ayrımcılığa, şiddete ve baskıya karşı duruyor, kadın cinayetlerine son vermek için harekete geçiyoruz. Doğanın tahribine, kentlerimizin ve yaşam alanlarımızın kar amacıyla yağmalanmasına karşı mücadeleyi her alana yayıyoruz. »

Toplantı sonrasında yapılan açıklamalarda, imzacılardan ODTÜSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi öğretim üyesi Doç.Dr.Tarık Şengül, ülkenin savaş ile karşışıya kaldığı ve içinde bulunduğu ortamda emeğiyle geçinen herkesin bir muhalefet ve iktidar alternatifine ihtiyacı olduğunu belirtirken, Halkın Türkiye Komünist Partisi kurucularından, yazar ve siyasetçi Metin Çulhaoğlu ise Türkiye'nin gidişatına ciddi bir direnç gösterecek, ve Türkiye'yi içinde bulunduğu durumdan kurtaracak bir hareketin kurulmasını gerçekleştirdiklerini belirmiştir.[11]

Kuruluş Metni İmzacıları ve Harekete Destek Veren Kurum ve KişilerDüzenle

Harekete, birçok akademisyen, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Komünist Parti, Halkın Türkiye Komünist Partisi, Emekçi Hareket Partisi, Türkiye Komünist Partisi 1920, Devrimci Hareket dergisi, RED Hareketi, Sosyalist Demokrasi için Yeni Yol dergisi, Sosyal Demokrasi Vakfı (SODEV), Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı, Türk Tabipler Birliği Başkanı, DİSK Sosyal-İş Başkanı, DİSK Birleşik Metal-İş Başkanı ve CHPli milletvekileri Gökhan Günaydın,İlhan Cihaner ve Hüseyin Aygün destek vermiştir.[11] Gençlik ve öğrenci örgütleri olan Fikir Kulüpleri Federasyonu, Komünist Gençlik, EHP Gençliği, Devrimci Yol'da Devrimci Gençlik ve Gençlik Muhalefeti de hareket içinde yer alacaklarını açıklamışlardır.[12][13]

Birleşik Haziran Hareketi kuruluş metni imzacıları şu şekildedir:[11]

Forumlar, Yerel Meclisler ve Türkiye Meclisinin KurulmasıDüzenle

İl,Mahalle ve Semt Forumları ve Yerel MeclislerDüzenle

Kuruluş çağrısının yapılmasının ardından Kasım ve Aralık ayları boyunca Birleşik Haziran Hareketinin İstanbul, Ankara ve İzmir'in yanı sıra Diyarbakır,Samsun, Antalya, Bursa, Eskişehir, Trabzon, Mersin, Kocaeli, Kırklareli, Çanakkale, Yalova gibi birçok ilde gerçekleştirilen forumlarla yerel meclislerin kuruluş çalışmaları başlatılmıştır. Mahalle,semt ve il forumlarının yanı sıra Ankara'da Emekçi Forumu ve Kültür, Sanat ve Bilim Emekçileri Buluşması gerçekleştirilmiştir.[14][15] Ayrıca, başta ODTÜ olmak üzere Ankara Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi gibi çeşitli yüksek öğretim kurumlarında öğrenci meclisleri kurulmuş ve forumlar yapılmıştır. Bu dönemde BHH ilk kitlesel eylemini Yatağan işçilerine destek olmak amacıyla İstanbul'da düzenlemiştir.[16]

21-23 Aralık tarihlerinde illerde düzenlenen forumların ardından İstanbul'da Bostancı Gösteri Merkezi'nde,Ankara'da Ahmet Taner Kışlalı Spor Salonu'nda ve İzmir'de İsmet İnönü Kültür Merkezi'nde "Gericiliğe ve Faşizme Karşı Haziran Çağırıyor" sloganıyla büyük buluşmalar gerçekleştirilmiştir. Gerçekleşleştirilen etkinliklere çok sayıda sanatçı,akademisyen katkıda bulunmuştur.[17]

I.Haziran Türkiye MeclisiDüzenle

 
1.Haziran Türkiye Meclisi, 27-28 Aralık 2014, Ankara

Türkiye genelinde yürütülen çalışmalarla yerel meclislerin kurulması ve forumlar düzenlenmesinin ardından, 27-28 Aralık 2014 tarihlerinde kurucu etkinliğe katılan imzacılar ve yerel meclislerde seçilen delegelerle 1.Haziran Türkiye Meclisi Ankara'da İnşaat Mühendisleri Odası Teoman Öztürk Toplantı Salonu'nda toplanmıştır. Toplantılarda Haziran Hareketi'nin kuruluş sürecinin değerlendirilmesi yapılmış, siyasal gündem ışığında Türkiye Meclisinin temel işlevleri, işleyiş kuralları, temsil ilkeleri tartışılmıştır. Aynı zamanda emperyalist savaş ve iç savaş tehlikesi, AKP rejimi ve düzenine karşı toplumsal muhalefetin ve mücadelenin ana doğrultusu, siyasal yol ve yöntemleri gibi konular meclisin siyasal gündem maddelerini oluşturmuştur.[18]

Toplantılar boyunca, ÖDP Eş Genel Başkanları Alper Taş ve Bilge Seçkin Çetinkaya , KP Merkez Komite Üyesi Aydemir Güler, HTKP Merkez Komite Üyesi Erkan Baş, CHP Milletvekili Gökhan Günaydın gibi siyasi parti temsilcilerinin yanı sıra Korkut Boratav, Gamze Yücesan Özdemir gibi akademisyenler, Yeraltı Maden İş eski Genel Başkanı Çetin Uygur, Yurt Gazetesi yazarı Hakan Gülseven, İleri Haber Genel Yayın Yönetmeni Can Soyer, Validebağ Gönüllüleri, Soma maden işçileri, yerel meclis üyeleri gibi birçok kişi veya kişiler tartışmalara katkıda bulunmuştur.[19]

BHH Haziran Türkiye Meclisi'nde delegelerce birçok karar önerisi sunulmuş ve bunlar karara bağlanmıştır. İlk olarak, Türkiye Meclisi'nin yılda en az bir kere toplanması karar altına alıınmış ve karar aşamasının yerelden genel meclislere doğru oluşması benimsenmiştir. Ayrıca, BHH meclislerinde kadın-erkek eşitliği gözetilmesi, adaylıkların gönüllülük esasına dayalı olarak cinsiyet ve cinsel yönelimlere göre belirlenmesi kabul edilmiştir. Bunun yanı sıra, 1 Ocak 2015 tarihinden itibaren tüm Türkiye genelinde Bilimsel ve Laik Eğitim İçin Ayaktayız! başlıklı bir çalışmanın başlatılacağı, ve bir günlük okul boykotu düzenleneceği kararlaştırılmıştır.[20]

Toplantılar sonunda "Hazirandayız! Ayaktayız!" başlığı ile bir sonuç bildirgesi yayınlanmış, ve bildigede iş cinayetlerinin yaşanmadığı, kadınların özgürce yaşadığı ve şiddete maruz kalmadığı, cinayetlere kurban gitmediği, halkların barışının sağlandığı, çevrenin,derelerin ve ağaçların tahrip edilmediği, eğitimde gericiliğe izin verilmeyen bir ülke için yola çıkıldığı vurgulanmıştır. "Bizi kavgaya davet ediyorlar, davetleri kabulümüzdür!" sloganıyla son bulan bildirgede BHH ile ilk barikatın kurulduğu öne sürülmüş,Türkiye'de hüküm sürdüğü düşünülen gericiliğe ve faşizme karşı mücadele çağrısı yapılmıştır.[2]

BHH Yürütme Kurulu toplantılarda delegelerce seçilmiş ve şu şekildedir[20]:

Toplantılarda belirlenmesi planlanan BHH logosu, seçilen Yürütme Kurulu'nun kararına bırakılmıştır.

2015 -Düzenle

 
BHH Charlie Hebdo saldırısını kınama eylemi, 8 Ocak 2015, İstanbul

2015 yılının ilk günlerinde BHH ilk kitlesel eylemini 7 Ocak günü meydana gelen Charlie Hebdo saldırısını kınamak amacıyla "Charlie İçin Ayaktayız!" sloganıyla 8 Ocak günü İstanbul'da gerçekleştirmiştir. Konuya dair yapılan açıklamada gericiliğin ve islamcı faşizmin Türkiye'de olduğu gibi dünyada da giderek saldırganlaştığı iddia edilmiş, buna karşı eşitlik,özgürlük, kardeşlik ve Charlie Hebdo için buluşmanın düzenlendiği belirtilmiştir.[21]

Laik ve Bilimsel Eğitim İçin Eğitim BoykotuDüzenle

BHH, 1.Haziran Meclisi'nde alınan kararlar doğrultusunda 2015 yılı Ocak ayında tüm Türkiye'de Alevi örgütleri ve diğer siyasi parti-örgütlerle birlikte Laik ve Bilimsel Eğitim için Ayaktayız! sloganıyla düzenlenen bir günlük eğitim boykotunun öncülüğünü yapmış[22], bu süreç içerisinde birçok üyesi "Hırsız,Katil Erdoğan!" sloganı attıkları gerekçesiyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a hakaret suçlamasıyla çeşitli illerde gözaltına alınmış ve tutuklanmıştır.[23]

2015 Haziran Genel SeçimleriDüzenle

Birleşik Haziran Hareketi, 18 Şubat 2015 tarihinde Haziran 2015'te gerçekleştirilen genel seçimlere dair tavrını ve tercihlerini belirlemek üzere bir açıklama yayınlamış, konunun yerel meclislerde tartışılarak sonuca varılacağını belirtmiştir. Yayınlanan metinde, Haziran Hareketi'nin bağımsız siyaset hattının ve bütünlüğünün korunması, daha önce belirlenen ülkenin bağımsızlığının emperyalizme karşı korunması, bu amaçla NATO'dan çıkılması ve Amerikan askeri üslerinin kapatılması, kamuculuk ekseninde özelleştirmelerin durdurulması ve taşeronlaştırmanın sonlandırılması, Kürt sorununda barışçı, eşitlikçi ve özgürlükçü bir çözüm, toplumsal yaşamın dinsel kurallarla şekillendirilmesinin önüne geçilmesi gibi ilkeler çerçevesinde bir politik hat çizileceği vurgulanmıştır.[24]

Dış bağlantılarDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Birleşik Haziran Hareketi yola çıktı". ilerihaber.org. 20 Ekim 2014. Erişim tarihi: 20 Ekim 2014.  (Türkçe)
  2. ^ a b "Birleşik Haziran Hareketi'nin Türkiye Meclisi'nde sonuç bildirgesi açıklandı". soL Portal. 28 Aralık 2014. Erişim tarihi: 28 Aralık 2014.  (Türkçe)
  3. ^ "Solda birlikte mücadele umudu yeşeriyor". BirGün. 31 Ağustos 2014. Erişim tarihi: 20 Ekim 2014.  (Türkçe)
  4. ^ "Soldan ortak 'mücadele' deklarasyonu: Gericiliği ve faşizmi yeneceğiz". soL Portal. 23 Eylül 2014. Erişim tarihi: 20 Ekim 2014.  (Türkçe)
  5. ^ "Solda ortak mücadele sonuç deklarasyonu açıklandı". siyasihaber.org. 24 Eylül 2014. Erişim tarihi: 20 Ekim 2014.  (Türkçe)
  6. ^ a b "Solda umudun yürüyüşü". muhalefet.org. 24 Eylül 2014. Erişim tarihi: 20 Ekim 2014.  (Türkçe)
  7. ^ Oya Ersoy (23 Eylül 2014). ""Solda birlik" tartışmalarına dair: Bugünün ihtiyacı mücadele içinde birlik, samimiyet ve güvendir". sendika.org. Erişim tarihi: 20 Ekim 2014.  (Türkçe)
  8. ^ Sungur Savran (22 Eylül 2014). "ODTÜ Vişnelik toplantısına mesaj". Gerçek. Erişim tarihi: 20 Ekim 2014.  (Türkçe)
  9. ^ "Solda 'Erkeklerin' ortak mücadele toplantısı Ankara'da gerçekleşti!". turnusol.biz. 1 Eylül 2014. Erişim tarihi: 20 Ekim 2014.  (Türkçe)
  10. ^ "'Birleşik Haziran Hareketi' yola çıktı". soL Portal. 19 Ekim 2014. Erişim tarihi: 20 Ekim 2014.  (Türkçe)
  11. ^ a b c "Haziran'ın izinden yürüyüş". BirGün. 20 Ekim 2014. Erişim tarihi: 20 Ekim 2014.  (Türkçe)
  12. ^ "FKF'den AKP'yi "memleketten kovacak" kongre". ilerihaber.org. 22 Kasım 2014. Erişim tarihi: 23 Kasım 2014.  (Türkçe)
  13. ^ "Gençliğin Birleşik Devrimci Eylemi İçin İLERİ – Gençlik Muhalefeti Türkiye Yürütmesi". sendika.org. 31 Ekim 2014. Erişim tarihi: 23 Kasım 2014.  (Türkçe)
  14. ^ "Haziran Kültür Sanat Bilim Emekçileri Buluşması". 4 Aralık 2014. 23 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2014.  (Türkçe)
  15. ^ "Ankara Emekçi Buluşması Yapıldı". 12 Aralık 2014. Erişim tarihi: 23 Aralık 2014.  (Türkçe)
  16. ^ "Birleşik Haziran Hareketi'nden Yatağan'a destek eylemi". soL Portal. 5 Aralık 2014. Erişim tarihi: 23 Aralık 2014.  (Türkçe)
  17. ^ "Birleşik Haziran Hareketi İstanbul'da binlerle buluştu". soL Portal. 21 Aralık 2014. Erişim tarihi: 23 Aralık 2014.  (Türkçe)
  18. ^ "Birleşik Haziran Hareketi Türkiye Meclisi toplanıyor!". 25 Aralık 2014. 28 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2014.  (Türkçe)
  19. ^ "HAZİRAN Türkiye Meclisi Ankara'da toplandı". İleri Haber. 27 Aralık 2014. Erişim tarihi: 28 Aralık 2014.  (Türkçe)
  20. ^ a b "HAZİRAN Türkiye Meclisi ikinci gün". İleri Haber. 28 Aralık 2014. Erişim tarihi: 28 Aralık 2014.  (Türkçe)
  21. ^ "Birleşik Haziran Hareketi: #CharlieiçinAyaktayız, bu akşam Taksim'deyiz". soL Portal. 8 Ocak 2015. Erişim tarihi: 8 Ocak 2015.  (Türkçe)
  22. ^ "Birleşik Haziran Hareketi'nden tutuklamalara tepki". Hürriyet. 16 Şubat 2015. Erişim tarihi: 18 Şubat 2015.  (Türkçe)
  23. ^ "Laik ve bilimsel eğitim için #Ayaktayız". soL Portal. 11 Ocak 2015. Erişim tarihi: 18 Şubat 2015.  (Türkçe)
  24. ^ "HAZİRAN'dan seçimlere dair açıklama". ilerihaber.org. 18 Şubat 2015. Erişim tarihi: 18 Şubat 2015.  (Türkçe)