Demir Perde

Demir Perde, II. Dünya Savaşı'nın sonu olan 1945 yılından Soğuk Savaş'ın sonu olan 1991 yılına kadar Avrupa'yı iki ayrı bölüme bölen ideolojik çatışma alanlarını ve fiziksel sınırları tanımlar.

  Varşova Paktı ükeleri
  NATO ülkeleri
  Askeri açıdan tarafsız ülkeler

Yaygın olarak kullanılmaya başlanmasıDüzenle

"Demir perde" terimi daha önce de kullanılmış olsa da 5 Mart 1946 tarihinde Winston Churchill'in ABD'deki Missouri eyaletindeki Fulton kentindeki Westminster Kolejinde verdiği söylevle benimsenmiş ve Soğuk Savaş'ın habercisi olarak tanımlanmıştır.[1]

İçeriğiDüzenle

Terim, Sovyetler Birliği'nin kendisini ve uydu devletleri, batı ülkeleri ve Sovyet kontrolünde olmayan ülkelerle açık temasını engellemek için çabalarını sembolize eder. Demir Perde'nin doğu tarafında Sovyetler Birliği'ne bağlı ya da etkilenmiş ülkeler yer almaktaydı. Demir Perde'nin iki tarafındaki devletler kendi uluslararası ekonomik ve askeri ittifaklarını geliştirmiştir:

Demir Perde fiziksel olarak kıtanın ortasında Avrupa ülkeleri arasında savunma sınırı şeklini almıştır. Bir bütün olarak Perde'nin sembolü olan Berlin Duvarı ve Checkpoint Charlie en önemli sınır kabul edilmiştir.[2]

Bazı haritalarda Yugoslavya'da demir perde'de gösterilir. Fakat Yugoslavya devlet başkanı Josip Broz Tito Sovyetlerin Yugoslavya'da hakimiyet kurmasını istememiş ve bağımsız bir Yugoslavya istemiştir bu yüzden Yugoslavya doğu bloğunda tam olarak yer almamıştır.

Soğuk Savaş'ın bitişiDüzenle

Demir Perde'nin yıkılma süreci Polonya'daki hoşnutsuzluk ile başlamış,[3][4] ve Macaristan, Doğu Almanya, Bulgaristan, Çekoslovakya ve Romanya ile devam etmiştir. Romanya, Avrupa'da bir iç savaş sonucunda reel sosyalizmin devrildiği tek komünist devlet olmuştur.[5]

Günümüzde kullanımıDüzenle

Ayrıca 2014 yılında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin Batı'nın Rusya'ya yeni bir Demir Perde kurmak istediğini söyledi.[6][7][8]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ International Churchill Society sitesinde söylevin tam metni (İngilizce) 10 Mayıs 2021 tarihinde erişilmiştir
  2. ^ "Archive: Freedom! The Berlin Wall". Time. 20 Kasım 1989. 25 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2010. 
  3. ^ Sorin Antohi and Vladimir Tismăneanu, "Independence Reborn and the Demons of the Velvet Revolution" in Between Past and Future: The Revolutions of 1989 and Their Aftermath, Central European University Press. ISBN 963-9116-71-8. p.85 22 Nisan 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
  4. ^ Boyes, Roger (4 Haziran 2009). "World Agenda: 20 years later, Poland can lead eastern Europe once again". The Times. 15 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2009. 
  5. ^ Piotr Sztompka, preface to Society in Action: the Theory of Social Becoming, University of Chicago Press. ISBN 0-226-78815-6. p. x 22 Nisan 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 12 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2016. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2016. 
  8. ^ "Arşivlenmiş kopya". 12 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2016. 

ReferanslarDüzenle

  • Beschloss, Michael R (2003), The Conquerors: Roosevelt, Truman and the Destruction of Hitler's Germany, 1941 – 1945, Simon and Schuster, ISBN 0-7432-6085-6 
  • Böcker, Anita (1998), Regulation of Migration: International Experiences, Het Spinhuis, ISBN 90-5589-095-2 
  • Churchill, Winston (1953), The Second World War, Houghton Mifflin Harcourt, ISBN 0-395-41056-8 
  • Cook, Bernard A. (2001), Europe Since 1945: An Encyclopedia, Taylor & Francis, ISBN 0-8153-4057-5 
  • Crampton, R. J. (1997), Eastern Europe in the twentieth century and after, Routledge, ISBN 0-415-16422-2 
  • Ericson, Edward E. (1999), Feeding the German Eagle: Soviet Economic Aid to Nazi Germany, 1933 – 1941, Greenwood Publishing Group, ISBN 0-275-96337-3 
  • Grenville, John Ashley Soames (2005), A History of the World from the 20th to the 21st Century, Routledge, ISBN 0-415-28954-8 
  • Grenville, John Ashley Soames; Wasserstein, Bernard (2001), The Major International Treaties of the Twentieth Century: A History and Guide with Texts, Taylor & Francis, ISBN 0-415-23798-X 
  • Henig, Ruth Beatrice (2005), The Origins of the Second World War, 1933 – 41, Routledge, ISBN 0-415-33262-1 
  • Krasnov, Vladislav (1985), Soviet Defectors: The KGB Wanted List, Hoover Press, ISBN 0-8179-8231-0 
  • Lewkowicz, N., (2008) The German Question and the Origins of the Cold War (IPOC:Milan) ISBN 88-95145-27-5
  • Miller, Roger Gene (2000), To Save a City: The Berlin Airlift, 1948 – 1949, Texas A&M University Press, ISBN 0-89096-967-1 
  • Roberts, Geoffrey (2006), Stalin's Wars: From World War to Cold War, 1939 – 1953, Yale University Press, ISBN 0-300-11204-1 
  • Roberts, Geoffrey (2002), Stalin, the Pact with Nazi Germany, and the Origins of Postwar Soviet Diplomatic Historiography, 4 (4) 
  • Shirer, William L. (1990), The Rise and Fall of the Third Reich: A History of Nazi Germany, Simon and Schuster, ISBN 0-671-72868-7 
  • Soviet Information Bureau (1948), Falsifiers of History (Historical Survey), Moskova: Foreign Languages Publishing House, 272848 
  • Department of State (1948), Nazi-Soviet Relations, 1939 – 1941: Documents from the Archives of The German Foreign Office, Department of State, 4 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Mayıs 2014 
  • Wettig, Gerhard (2008), Stalin and the Cold War in Europe, Rowman & Littlefield, ISBN 0-7425-5542-9 

Dış bağlantılarDüzenle