Berat Paşalığı

Berat Paşalığı (Arnavutça: Pashallëku Beratit), 1774'te Kurt Ahmed Paşa tarafından bugünkü orta Arnavutluk'ta kurulan ve Ahmet'in müttefiki Beratlı İbrahim Paşa'nın 1809'da Tepedelenli Ali Paşa tarafından yenilmesinden sonra dağılıp Yanya Paşalığı'yla birleştirilen bir paşalıktı. Bu paşalık, Arnavut paşalıkları döneminde Arnavutlar tarafından kurulan üç paşalıktan biriydi.

Berat Paşalığı
Pashallëku Beratit
1774-1809
Berat Paşalığı bayrağı
Bayrak
Tür Osmanlı İmparatorluğu'nun özerk paşalığı
Başkent Berat
Yaygın diller Arnavutça, Osmanlı Türkçesi
Resmî din
Sünni İslam, Doğu Ortodoksluğu
Hükûmet Paşalık
Paşa  
• 1774–1787
Kurt Ahmed Paşa
• 1787–1809
Beratlı İbrahim Paşa
Tarihî dönem Erken modern
• Kuruluşu
1774
• Dağılışı
1809
Öncüller
Ardıllar
Osmanlı İmparatorluğu
Yanya Paşalığı
Günümüzdeki durumu Arnavutluk

Kuruluşu ve Ahmet Paşa yönetimiDüzenle

Berat Paşalığı, Kurt Ahmed Paşa'nın Babıali'yle beraber Buşatlı Mahmut Paşa'ya karşı başarıyla kurduğu bir komplo sonucu 1774'te kuruldu. Padişah I. Abdülhamid, ona hizmeti için Orta Arnavutluk'tan toprak verdi. Kurt Ahmed Paşa, kuzeyde Yanya Paşalığı'yla, güneyde İşkodra Paşalığı'yla sınırı olan orta Arnavutluk'taki tüm toprakları sınırlarına dahil ederek paşalığını 1787'deki ölümüne kadar büyütmeyi başardı. Kurt Ahmed Paşa, Ali Paşa'nın dedesi ve Ali'nin annesi Hanka'nın babasıydı.

Ali Paşa tarafından fethiDüzenle

Kurt Ahmed Paşa'nın ölümünden sonra paşalık toprakları onun yakın müttefiki Beratlı İbrahim Paşa tarafından yönetildi. Bu bölge Orta Arnavutluk'a dahil olduğu için İbrahim Paşa, bu kadar yakın bir toprak almadan telaşlandı. Bu yüden Ali Paşa, Berat Paşalığı'yla savaşa girmek durumunda kaldı. Sonuçsuz müzakerelerden sonra İbrahim Paşa, ağabeyi ve Avlonya beyi Sefir'in kumandasında birkaç bölük gönderdi. Bunlara karşılık olarak Ali Paşa, Teselya'dan armatoles denilen düzensiz Yunan birliklerini topladı. İki taraftan köyler yakıldıktan, köylüler soyulup asıldıktan ve sürüler kaçırıldıktan sonra barışa varıldı. İbrahim, kızını Ali Paşa'nın büyük oğlu Muhtar ile evlendirdi ve itilaflı bölgeyi kızına çeyiz bıraktı. Sefir Bey, dişli bir rakip olabileceğini gösteren kişilik özellikleri taşıdığı için Ali Bey onu bir hekime zehirletmenin ve her zamanki usulüyle bu hekimi suçundan dolayı astırarak ortada şahit bırakmamanın yolunu buldu.[1] Ali Paşa, Berat Paşası'na üstün geleceğini, Epir veziri olacağını, padişahla savaşacağını ve İstanbul'a gideceğini söyledi.[2] 1808'de Ali Paşa, İbrahim Pasha'yı yenerek onun topraklarını Yanya Paşalığı'na kattı.

EkonomisiDüzenle

Poqueville'in anlattığına göre "Müslüman olsun, Hristiyan olsun, o bölgenin Arnavutları aynı ölçüde bağımsız ve itaatsizdir. Ne ağnam resmi, ne de başka bir vergi öderler. Sözde Berat Paşası'nın otoritesini tanırlar. Cesaretleri ve fakirlikleri sayesinde Yanya'lı Ali'ye tabi olmaktan da kaçtılar. Ne yöre halkı ne de tüccar, limanlarıyla ticaret yapma özgürlükleri için İbrahim Paşa'ya yaptıkları yıllık, kişi başı 10 paralık bir katkı haricinde ne haraç ne de başka bir vergi öder. Himara kasabası topraklarında otlatma, dağlarda velanidhi toplama ve Palermo Körfezi'nin kuzeyinde balık tutma hakları tüm yöre sakinlerince eşit kullanılır. Kışın taşkın yaparak toprağı hasada hazırlayan, şehri kucaklayan iki akıntının olduğu, kuzey sahiline bitişik ovada mısır yetiştirilir."[3]

PaşalarıDüzenle

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ History of the War of Independence in Greece. 1. Edinburgh: Constable. 1830. 
  2. ^ Christianity And Islam Under The Sultans Vol II (1929) Author: Hasluck, F.W. Subject: RELIGION. THEOLOGY; Prehistoric and primitive religions Publisher: Oxford At The Clarendon Press.
  3. ^ Travels in Epirus, Albania, Macedonia, and Thessaly, F. Pouqueville.