Azerbaycan Sosyal Demokrat Partisi

Azerbaycan'da bir siyasi parti

Azerbaycan Sosyal Demokrat Partisi- 10 Aralık 1989’da Araz Alizade ve Zerdüşt Alizade kardeşleri tarafından kurulan siyasi parti. 27 Aralık 1990’da Azerbaycan SSC Adalet Bakanlığı tarafından resmî olarak kayda alınarak SSCB’de ilk kayda alınan siyasi parti oldu. Azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra 1 Eylül 1995’te Azerbaycan Cumhuriyeti Adliye Bakanlığı tarafından resmî olarak kayda alındı.

Azerbaycan Sosyal Demokrat Partisi
Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyası
KısaltmaASDP
KurucuAraz Alizade
Zerdüşt Alizade
Kuruluş tarihi10 Aralık 1989 (kuruluş)
1 Eylül 1995 (Resmî kayıt)
Kapanış tarihi4 Nisan 2023
BölünmeAzerbaycan Demokratik Sol Partisi Partisi (2008) [1][a]
İdeolojiLaiklik
Sosyal demokrasi
Siyasi pozisyonMerkez sol
Uluslararası üyelikSosyalist Enternasyonal
İnternet sitesi

Partide 1995’ten 2008’e kadar eş başkanlık sistemi mevcut olmuştur. Daha sonra eş başkanlık feshedilmiştir.

Partinin bugüne kadar 13 kurultayı gerçekleşmiştir.

ASDP Azerbaycan Komünist Partisi,AHCP-Müsavat ve Yeni Azerbaycan Partisi iktidarlarına muhalif olmuştur. 2008’den sonra parti YAP, İlham Aliyev iktidarına daha ılımlı yakaşmıştır.

Tarihçe değiştir

ASDP Azerbaycan Halk Cephesi üyeliğinden ayrılan Araz Alizade, Zerdüşt Alizade, Fahrettin Aliyev, Leyla Yunus, Abdulvahab Manafov ve Arzu Abdullayeva liderliğinde 1990 tarihinde 1.Kurultay ile kurulmuştur. Kurulduğu günden 2003 tarihine kadar (9. Kurultay) parti genel başkanı Araz Alizade olmuştur.

2003 tarihinde Ayaz Mutallibov'un siyasete dönerek ASDP'ye üye oldu. 27 Ağustos 2003 tarihinde düzenlenen 9. Kurultayda genel başkanlık feshedilerek eş başkanlık sistemi oluşturuldu. Araz Alizade ve Ayaz Mutallibov eş başkanlar seçildiler.

27 Eylül 2008 ve 2010 tarihlerinde düzenlenen 10. ve 11. Kurultayda eş başkan olarak Ayaz Mutallibov ve Araz Alizade seçildiler.

30 Haziran 2012 tarihinde düzenlenen 12. Kurultayda Ayaz Mutallibov siyasetten gittiğini ilan etti. Eş başkanlık feshedildi ve Araz Alizade genel başkan seçildi. Genel Başkan Yardımcılarının sayısı 8'den 4'e indirildi.

15 Ekim 2017 tarihinde düzenlenen 13. Kurultayda Araz Alizade genel başkan seçildi. Araz Alizade'nin oğlu Samet Alizade, Tahmaz Mammadov, Günel Babayeva, Civanşir Esedov Genel Başkan Yardımcıları seçildiler.

Parti 1990 Azerbaycan SSC genel seçimlerine katılarak 3 milletvekili çıkarmayı başarsa da 2 milletvekilinin seçim sonuçları iptal edilmiştir.

Ayaz Mutallibov ve Ebulfez Elçibey hükûmetine muhalif olmuştur.

Azerbaycan Sosyal Demokrat Partisi 4 Nisan 2023 tarihinde fesih kararı almıştır.[2]

İdeoloji değiştir

Parti laiklik ve sosyal demokrasi ideolojilerini destekliyor. Siyasi yelpazede merkez sol konumundadır.

Yapılanması değiştir

Kurultaylar değiştir

Kurultay Tarih Seçilen Başkan Aday
1. (Kuruluş) Kurultay 1990 Araz Alizade Araz Alizade
2. Kurultay
3. Kurultay
4. Kurultay
5. Kurultay
6. Kurultay
7. Kurultay
8. Kurultay
9. Kurultay 27 Ağustos 2003 Araz Alizade
Ayaz Mutallibov
Araz Alizade
Ayaz Mutallibov
10. Kurultay[3] 27 Eylül 2008
11. Kurultay 2010
12. Kurultay 30 Haziran 2012[4] Araz Alizade Araz Alizade
13. Kurultay 15 Ekim 2017[5]

Seçimler değiştir

Genel seçimler değiştir

Seçim Genel Başkan Oy Sandalye Meclis Sıra
# % ± Y # ±
1990  
Araz Alizade
1 / 360
Ana Muhalefet 3.
1995  
Araz Alizade
 
Zerdüşt Alizade
0 / 125
  1 Kazanamadı -
2000
0 / 125
- Kazanamadı -
2005  
Ayaz Mutallibov
0 / 125
- Kazanamadı -
2010 4,402
%0.18
0 / 125
  Kazanamadı -
2015  
Araz Alizade
11,288
%0.40
  0,22
1 / 125
 1 Muhalefet -
2020
0 / 125
  Kazanamadı -

Yerel seçimler değiştir

Seçim Genel Başkan Oy Belediye üyesi
# % ± Y
1999 Araz Alizade Zerdüşt Alizade
2004 Ayaz Mutallibov
2009
2014 Araz Alizade
2019

Notlar değiştir

  1. ^ ASDP Merkezi Komitesi eski üyesi Elşen Manafov tarafından kuruldu. 2015 tarihinde Millî Diriliş Hareketi Partisi’ne birleşti. Bu parti devlet kayıtlarına alınmamıştır.
  2. ^ 2 yil kurultayakadarki süreçte tek eş başkan olarak görev yaptı.

Kaynakça değiştir

  1. ^ "Yeni Parti". 3 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2021. 
  2. ^ "Ölkənin ən məşhur partiyası özünü buraxdı: Əlizadələrin qurduğu 34 illik ASDP-nin SON BƏYANATI". musavat.com. 4 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2023. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2020. 
  4. ^ https://apa.az/az/daxili_siyaset/-265206/amp[ölü/kırık bağlantı]
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2021.