1896 Yaz Olimpiyatları

1896 Yaz Olimpiyatları ya da resmî adıyla I. Olimpiyat Oyunları, 6-15 Nisan 1896 tarihleri arasında Yunanistan'ın başkenti Atina'da gerçekleştirilen bir çok sporlu etkinliktir. Antik Olimpiyat Oyunları'ndan esinlenilerek düzenlenmeye başlanan modern Olimpiyat Oyunları'nın ilkidir.

1896 Yaz Olimpiyatları
{{{İsim}}}
Ev sahibi şehir Atina, Yunanistan
Ülke sayısı 14[a]
Sporcu sayısı 241[b]
Etkinlik sayısı 43 (9 sporda)
Açılış töreni 6 Nisan 1896
Kapanış töreni 15 Nisan 1896
Resmen açan I. Yeoryos
Stadyum Panathinaiko Stadyumu
1900 Paris

Pierre de Coubertin'in başkanlığında 16-23 Haziran 1894 tarihleri arasında Paris'te düzenlenen kongrede, çeşitli ulusların katılacağı bir çok sporlu etkinlik düzenlenmesi kararlaştırıldı. Uluslararası Olimpiyat Komitesinin de kurulduğu kongre sonucunda bu etkinliğin, antik Olimpiyat Oyunları'nın antik Yunanistan'da ortaya çıkmış olmasından ötürü Atina'da düzenlenmesi belirlendi. Oluşturulan yönetmelik gereğince yalnızca oyunlara yalnızca amatör sporcuların katılması kararlaştırılırken eskrimdeki bir kategori dışındaki tüm müsabakalarda amatör sporcular yarıştı.

Oyunların ana mekânı konumundaki Panathinaiko Stadyumu, dönem itibarıyla bir spor etkinliğini seyretmek için gelen en kalabalık insan topluluğuna ev sahipliği yaptı. Şehirdeki farklı mekânların yanı sıra Pire ve Maraton'da da birtakım etkinlikler düzenlendi. Komite verilerine göre 14 ülkeden katılan tamamı erkek 241 sporcunun mücadele ettiği oyunlar,[a][b] o tarihe kadar gerçekleştirilen etkinlikler arasında uluslararası anlamda en yüksek katılımın sağlandığı etkinlik oldu. 9 sporda toplam 43 müsabakanın düzenlendiği etkinliklerin madalya sıralamasının birinci sırasında; 11 altın, 7 gümüş ve 2 bronz madalyayla Amerika Birleşik Devletleri yer aldı.[c] Ev sahibi Yunanistan ise toplamda 49 madalya toplayarak en çok madalya kazanan ülke olurken altın madalya sayısı 10'da olduğundan madalya sıralamasında ikinci oldu.

Oyunların ardından Yunanistan Kralı I. Yeoryos ile Amerika Birleşik Devletleri'ni temsil eden bazı sporcuların da aralarında bulunduğu bir kesim, gelecekteki oyunların da Atina'da düzenlenmesi için Coubertin ve Uluslararası Olimpiyat Komitesine talepte bulundu. Ancak 1900 Yaz Olimpiyatları, daha önceden planlandığı gibi Paris'te düzenlendi ve resmî bir organizasyon sayılmayan 1906 Ara Olimpiyatları hariç, 108 sene sonraki 2004 Yaz Olimpiyatları'na kadar Olimpiyatlar Yunanistan'a dönmedi.

Oyunların kuruluşu ve hazırlıklarDüzenle

 
Oyunlar sırasında Uluslararası Olimpiyat Komitesi üyeleri, Nisan 1896

17. yüzyıldan itibaren Avrupa'da, antik Olimpiyat Oyunları'ndan esinlenilerek çeşitli çok sporlu etkinlikler düzenleme fikirleri ortaya çıkmaya başlandı. Antik Olimpiyat Oyunları'nın çıkış noktası olan Yunanistan'daki ilk benzer etkinlik 1859'da, Evangelis Zappas tarafından Olimpiyatlar adıyla organize edildi.[1] Pierre de Coubertin de, William Penny Brookes'un çeşitli ulusların katılacağı bir çok sporlu etkinlik düzenleme fikrini uygulamak için harekete geçti.[2][3] Coubertin, Olimpiyatları canlandırma fikrini ilk kez 25 Kasım 1892'de, Union des sociétés françaises de sports athlétiques tarafından Paris'te düzenlenen bir etkinlikte dile getirdi.[1] 16-23 Haziran 1894 tarihleri arasında Sorbonne'da organize ettiği kongreye katılan 12 ülkeden gelen 79 delegeye ise gerçekleştirmeyi düşündüğü planlarını sundu.[4] Sporda amatörlükle ilgili olan ve "Uluslararası Amatörler Kongresi" adını taşıyan etkinlik, "Olimpiyat Oyunları'nın Yeniden Kuruluşu Uluslararası Kongresi" adını aldı.[1] Sunduğu teklifin kongrede kabul görmesiyle birlikte ilk modern Olimpiyat Oyunları için bir tarih belirlenmesi konusu gündeme geldi. Coubertin, 1900 yılında Paris'te gerçekleştirilecek olan Expo ile eş zamanlı olarak düzenlenmesi fikrini ortaya atsa da, etkinliğin altı yıl sonra gerçekleştirilmesi durumunda halkın ilgisinin kaybolabileceğini öne süren kongre üyeleri 1896 yılı konusunda anlaştı.[5] Tarih konusunun belirlenmesinin ardından etkinliğin gerçekleştirileceği yer konusuna geçildi. Bazı kongre üyeleri Londra'yı önerse de Coubertin buna karşı çıktı. Kongre başkanlığını da yürüten Yunan Demetrius Vikelas ile Coubertin'in Atina konusunda fikir birliğine varması sonrasında Vikelas, etkinliğin Atina'da düzenlenmesi önerisini 23 Haziran günü kongreye sundu. Teklif kabul görürken aynı toplantı sırasında kurulan Uluslararası Olimpiyat Komitesi başkanlığına da Vikelas seçildi.[1][6]

 
Oyunlara finansman oluşturmak için satışa sunulan posta pullarından biri

Oyunların Yunanistan'da düzenleneceğinin belirlenmesinin ardından Başbakan Harilaos Trikupis ve Zappas Olimpiyat Komitesi Başkanı Stefanos Dragumis, yaşadıkları finansal ve siyasi sorunlar sebebiyle Yunanistan'ın bu etkinliğe ev sahipliği yapamayacağını belirti.[7] 1894'te kurulan Yunan Olimpiyat Komitesinin başkanı Stefanos Skuludis tarafından sunulan raporla, organizasyon maliyetinin Coubertin tarafından hesaplanandan üç kat fazla olacağı belirtildi. Raporda, Yunanistan'ın mevcut şartlar altında oyunları düzenleyemeyeceği ve ülkenin ev sahipliğinden çekilmesi gerektiği ifade ediliyordu. Bu durumun ardından Skuludis ve ona katılan bazı komite üyeleri görevinden istifa etti.[8] Ocak 1895'te komitenin başkanlığına getirilen Veliaht Prens Konstantin, etkinlik için maddi kaynaklar aramaya başladı.[9] Organizasyonda kullanılmak amacıyla ülke halkından yaklaşık 300.000 drahmi bağışın yanı sıra, özel olarak hazırlanan posta pullarının satışlarından 400.000 drahmi, bilet satışlarından 200.000 drahmi toplandı. Evangelis Zappas ve kuzeni Konstantinos Zappas'ın mirası[10] da organizasyon kapsamında kullanıldı. Panathinaiko Stadyumu'nun yenilenmesinin 920.000 drahminin üzerindeki maliyeti ise Georgios Averof'un yaptığı bağışla karşılandı.[11][12][13] Bu bağış karşılığında Averof'un stadyum dışına yapılan heykeli 5 Nisan 1896 tarihinde açıldı.[13]

Uluslararası Olimpiyat Komitesinin 1894'te oluşturduğu yönetmelikle oyunlara yalnızca amatör sporcuların katılması karar altına alındı ve eskrimdeki master flöre dışındaki tüm müsabakalarda amatör sporcular mücadele etti.[14][15] Bu dönemde bazı spor dalları için uluslararası anlamda kabul gören kurallar bütünü bulunmadığından, organizasyon komitesi farklı kurumların oluşturduğu kuralları baz aldı. Öte yandan Prens Yeoryos baş hakemdi ve son karar yetkisi ona aitti. Bu durumu Coubertin "onun varlığı, hakem kararlarını güçlendirdi ve kararlara otorite kazandırdı" şeklinde değerlendirdi.[16]

MekânlarDüzenle

Oyunların ana stadyumu olan Panathinaiko Stadyumu; atletizm, güreş, halter ve jimnastik müsabakalarına ev sahipliği yaparken atletizm etkinlikleri kapsamındaki maraton yarışı, Maraton'da başlayıp bu Panathinaiko Stadyumu'nda sona erdi.[17] Bisiklet yol yarışı da Maraton'da başladı ve Atina'da tamamlandı.[18] Oyunlar sonunda stadyum, dönem itibarıyla bir spor etkinliğini seyretmek için gelen en kalabalık insan topluluğun ağırladı.[19] Atıcılık müsabakaları Kallithea'da, yol yarışı dışındaki bisiklet müsabakaları Neo Faliron Veledromu'nda, eskrim müsabakaları Zappion'da, tenis etkinlikleri Athens Lawn Tennis Club'da gerçekleştirildi. Yüzme etkinlikleri ise, organizasyon komitesinin yeni bir tesis inşa ederek masraf yapmak istememesi üzerine Paşalimanı koyunda düzenlendi.[20][21]

OyunlarDüzenle

Açılış töreniDüzenle

 
Açılış töreninden bir görünüm

6 Nisan'da (o dönem Yunanistan'da kullanılan Jülyen takvimine göre 25 Mart) Panathinaiko Stadyumu'nda düzenlenen törenle oyunların açılışı gerçekleştirildi. Batı ve Doğu Hristiyanlıkları için Paskalya Pazartesisi'ne denk gelen bu tarih, aynı zamanda Yunanistan'ın bağımsızlığını elde ettiği gün kabul edilmekte ve ulusal bir bayram olarak kutlanmaktaydı.[16][22] Açılış esnasında stadyumda yaklaşık 80.000 kişinin yanı sıra Yunanistan Kralı I. Yeoryos, karısı Olga ve çocukları da yer aldı.[23] Katılan sporcuların çoğu, milletlerine göre ayrılmış bir şekilde sahada dizilmişti. Organizasyon komitesi başkanı Veliaht Prens Konstantin'in yaptığı konuşmanın ardından, I. Yeoryos tarafından oyunlar resmî olarak açıldı.[23]

Konuşmanın ardından, sözlerini Kostis Palamas'ın yazdığı ve Spiridon Samaras'ın bestelediği Olimpiyat İlahisi, bir bandoya eşlik eden 150 kişilik koro tarafından seslendirildi.[23] 1960 Yaz Olimpiyatları'na kadarki açılış törenlerinde müzikal yönden farklı uygulamalar yapılsa da, 1958 yılında Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından alınan kararla, 1896 Olimpiyatları'nda icra edilen bu marş, oyunların resmî marşı olarak kabul edildi.[24]

SporlarDüzenle

 
Oyunların Ocak 1895'te yayımlanan ilk programı

Kongrenin ardından, Temmuz 1894'te yayımlanan Bulletin du Comité International des Jeux Olympiques adlı kongre dergisinde, oyunlarda gerçekleştirilen sporların yanı sıra futbol, buz pateni, boks, binicilik ve polonun da yer alması gerektiği belirtiliyordu.[25] Derginin Ocak 1895 tarihli sayısında açıklanan 1896 Yaz Olimpiyatları programında yer alan kürek ve yelken müsabakaları ise düzenlenecekleri günlerdeki olumsuz hava şartları sebebiyle iptal edildi. Aynı programda yer alan kriket ile sutopu müsabakaları ise gerçekleştirilmedi.[26][18] Oyunlarda, resmî raporlarda yer verilmese de, gösteri amacıyla futbol ve kriket maçı ya da maçlarının gerçekleştiğini öne süren kaynaklar vardır.[27][28][29][30]

Sonuç olarak oyunlar kapsamında, 9 sporda toplam 43 etkinlik düzenlendi. Aşağıda, oyunlar kapsamında yarışılan sporlar ve parantez içerisinde bu sporlar kapsamında düzenlenen etkinlik sayısı verilir:

Katılan ülkelerDüzenle

10 sene sonraki 1906 Ara Olimpiyatları'na kadar millî takım konsepti Olimpiyat hareketinin önemli bir parçası olmamasına rağmen birçok kaynak, 1896'nın katılımcılarının milletlerini listeler ve madalya sayılarını verir. Oyunlarda mücadele eden sporcuların ülkeleri hakkında farklı değerlendirmeler vardır. Uluslararası Olimpiyat Komitesi 14 sayısını verir.[24] Bill Mallon; Kıbrıs ve Smirni'nin oyunlarda temsil edildiğini belirtip Bulgaristan ile Şili'yi dışarıda tutarak oyunlara katılan ülke sayısını 15 verir.[31]

Oyunlara katılan sporcu sayısı hakkında da farklı görüşler mevcuttur. Uluslararası Olimpiyat Komitesi oyunlarda, tamamı erkek 241 sporcunun mücadele ettiğini belirtir.[24] Oyunlarda mücadele eden 179 katılımcının adı bilinir. Mallon ise adı bilinen sporcu sayısını 177 olarak verir. Adı bilinmeyen Yunan sporcuları hesaba katarken ise, farklı yüzme etkinliklerinde mücadele eden kişilerin aynı kişi olabileceğini de belirterek oyunlarda mücadele eden 245 sporcudan 166'sının Yunan olduğunu belirtir.[31]

Resmî raporlara ve Uluslararası Olimpiyat Komitesine göre oyunlarda mücadele eden ülkeler şu şekildedir:

  1.   Almanya
  2.   Amerika Birleşik Devletleri
  3.   Avustralya - 1901'den önce Avustralya bağımsız bir ülke değildi. Londra doğumlu olan ve daha sonradan Avustralya'ya göç eden Edwin Flack, kaynaklarda Avustralya'yı temsil etmiş olarak gösterilir.
  4.   Avusturya - O dönemde Avusturya, Avusturya-Macaristan'ın bir parçası olsa da Avusturyalı sporcuların elde ettiği sonuçlar ayrı listelenir.
  5.   Bulgaristan - Resmî raporlar[32] ve Bulgar Olimpiyat Komitesi,[33] Bulgaristan'da yaşayan İsviçre kökenli sporcu Charles Champaud'un bir Bulgar olarak katıldığını belirtir. Mallon ise Champaud'un İsviçreli olduğunu ve bazı kaynaklarda hatalı bir şekilde Bulgar olarak gösterildiğini not düşer.[34]
  6.   Büyük Britanya
  7.   Danimarka
  8.   Fransa
  9.   İsveç
  10.   İsviçre
  11.   İtalya
  12.   Macaristan - O dönemde Macaristan, Avusturya-Macaristan'ın bir parçası olsa da Macar sporcuların elde ettiği sonuçlar ayrı listelenir. Günümüzde Sırbistan'ın bir parçası olan Voyvodina'dan katılan sporcular da, o dönem Macaristan topraklarına denk geldiğinden Macaristan adına listelenir.
  13.   Mısır - Mısır'ın İskenderiye şehrinde yaşayan Yunan asıllı Dionisios Kasdaglis tek erkekler müsabakalarında Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından Yunan olarak listelenirken çift erkekler müsabakalarında Yunan sporcu Dimitrios Petrokokkinos ile birlikte takım oluştursa da, bu ikili karışık takım olarak listelenir.[35]
  14.   Yunanistan - Uluslararası Olimpiyat Komitesi; Kıbrıs, Smirni ve Mısır'dan katılan Yunan kökenli sporcuların da Yunanistan'ı temsil ettiğini kabul eder.[36] Bazı kaynaklar Kıbrıs'tan katılan sporcuları ayrı olarak listelerken bunların da çoğu yalnızca Kıbrıs'tan katılan tek Yunan kökenli sporcu olan Anastasios Andreu'yu listeler (bu dönemde Kıbrıs, Birleşik Krallık'ın bir protektorasıydı). Mısır'ın İskenderiye şehrinde yaşayan Yunan asıllı Dionisios Kasdaglis tek erkekler müsabakalarında Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından Yunan olarak listelenirken çift erkekler müsabakalarında Yunan sporcu Dimitrios Petrokokkinos ile birlikte takım oluştursa da, bu ikili karışık takım olarak listelenir.[35]
  •   Karma takımlar - Karışık çiftler müsabakalarında mücadele eden bazı takımların oyuncuları farklı milletlerden oluştuğundan, Uluslararası Olimpiyat Komitesi bu takımları karışık takımlar olarak adlandırmıştır.

Farklı kaynaklara göre oyunlarda şu ülkelerin de mücadele ettiği gösterilir:

  1. Kıbrıs - O dönemde Birleşik Krallık'a bağlı olan Kıbrıs'tan oyunlara katılan Anastasios Andreu, Mallon tarafından Kıbrıs'ı temsil etmiş olarak gösterilir.
  2. Smirni - O dönemde Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı olan Smirni'den oyunlara katılan Dimitrios Tomprof ve Nikos Loverdos, Mallon tarafından Smirni'i temsil etmiş olarak gösterilir.
  3.   Şili - Şili Olimpiyat Komitesinin iddiasına göre Luis Subercaseaux adlı Şilili sporcu, oyunlardaki atletizm etkinlikleri kapsamındaki 100 metre, 400 metre ve 800 metre koşularına katılmıştır.[37] Resmî raporlarda Şili'nin adı geçmezken Mallon da Şili'den de oyunlara bir sporcunun katıldığını ancak yarışmadığını belirtir.

TakvimDüzenle

   ●    Açılış töreni    ●    Müsabakalar    ●    Müsabaka finalleri    ●    Kapanış töreni
Nisan 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Törenler
Atıcılık
Atletizm
Bisiklet
Eskrim
Güreş
Halter
Jimnastik
Tenis
Yüzme
Nisan 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

Kapanış töreniDüzenle

 
Kapanış töreni sırasında stadyum çevresinde şeref turu atan madalya sahibi sporcular

Oyunların resmî kapanışının 14 Nisan (Jülyen takvimine göre 5 Nisan) günü yapılması planlansa da, aşırı yağmur sebebiyle kapanış töreni 15 Nisan'da gerçekleştirildi. Kraliyet ailesinin de yer aldığı tören, Yunanistan millî marşı "Imnos is tin Eleftherian" ile Grekçe bir odun George S. Robertson tarafından okunmasıyla başladı.[16][38] Akabinde kral, müsabakaları ilk iki sırada tamamlayan sporculara ödüllerini takdim etti. Günümüzün aksine ilk sırayı elde edenlere birer gümüş madalya, zeytin dalından yapılan taç ve diploma; ikinci sırayı elde edenlere birer bakır madalya, defne yaprağından yapılan taç ve diploma verildi. Madalyalar Jules Chaplain, diplomalar ise Nikolaos Gizis tarafından tasarlanmıştı. Katılan diğer sporculara ise Nikiforos Litras tarafından tasarlanan hatıra madalyası takdim edildi.[5][39] Coubertin'in arkadaşı Michel Bréal'den kupa alan Spiridon Luis gibi bazı sporcular ise ek ödüller aldı. Ödüllerin verilmesinin ardından Luis'in liderlik ettiği madalya sahipleri, çalınan Olimpiyat Marşı eşliğinde stadyumun çevresinde şeref turu attı. Kral Yeoryos, ilk Olimpiyatların sona erdiğini bildirmesinin ardından, Yunanistan millî marşı eşliğinde stadyumu terk etti.[16][38] Aynı günün akşamı Hotel Grande Bretagne'da, sporcular ve diğer ülkelerden gelen muhabirler adına bir etkinlik düzenlendi.[38]

Bundan sonraki oyunların da Atina'da düzenlenmesi gerektiğini savunan Yeoryos'un bu fikrine yarışmalarda mücadele eden Amerikalı sporcuların çoğu destek vermiş ve bu düşünceyi belirten bir yazı hazırlayarak Veliaht Prens Konstantin'e sunmuştu. Bu düşünceye karşı olan Coubertin ise sonraki oyunların farklı yerlerde düzenlenmesi fikrini savunmaktaydı. Dört yıl sonra, 1900 yılında gerçekleştirilen II. Olimpiyat Oyunları da bu kapsamda Paris'te düzenlendi.[40]

Madalya sıralamasıDüzenle

 
Oyunlarda verilen gümüş madalya
 
Kapanış töreni sırasındaki madalyaların takdim edildiği bölümden bir görünüm

On ülkenin temsilcileri madalya kazanmayı başarırken farklı milletlere mensup sporculardan oluşan karışık takımlar da toplamda üç madalya kazandı. En fazla altın madalyayı kazanan Amerika Birleşik Devletleri madalya sıralamasında ilk sırada yer alırken en çok madalya kazanan ülke 46 madalyayla ev sahibi Yunanistan oldu. Sıralamada ikinci sırada yer alan Yunanistan, aynı zamanda 17 gümüş ve 19 bronz madalyayla bu madalyaları da en çok kazanan ülkeydi.[35]

Müsabakaları birinci sırada tamamlayan sporculara birer gümüş madalya, zeytin dalı ve diploma, ikincilere ise birer bakır madalya, defne yaprağı ve diploma verilmişti.[41] Uluslararası Olimpiyat Komitesi ise müsabakaları ilk üç sırada tamamlayan sporcuları, sırasıyla altın, gümüş ve bronz madalya kazanmış gibi gösterir.[35]

      Ev sahibi ülke

Sıra Ülke Altın Gümüş Bronz Toplam
1   Amerika Birleşik Devletleri (USA) 11 7 2 20
2   Yunanistan (GRE) 10 17 19 46
3   Almanya (GER) 6 5 2 13
4   Fransa (FRA) 5 4 2 11
5   Büyük Britanya (GBR) 2 3 2 7
6   Macaristan (HUN) 2 1 3 6
7   Avusturya (AUT) 2 1 2 5
8   Avustralya (AUS) 2 0 0 2
9   Danimarka (DEN) 1 2 3 6
10   İsviçre (SUI) 1 2 0 3
11   Karma takımlar (ZZX) 1 1 1 3
Toplam 43 43 36 122

Kültürel etkileriDüzenle

1984'te NBC'de yayımlanan The First Olympics: Athens 1896 adlı iki bölümlük mini dizide oyunların kuruluşu, gerçekleştirilmesi ve oyunlara yapılan hazırlıklar konu edilir.[42]

NotlarDüzenle

  1. ^ a b Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından verilen sayıdır. Kaynaklara göre değişiklik gösterebilen bu sayı hakkındaki detaylı bilgi için ilgili başlığa bakılabilir.
  2. ^ a b Uluslararası Olimpiyat Komitesi, 179'unun adının bilindiği 241 sporcunun katıldığını belirtir. Mallon ve Widlund ise katılımcı sayısını 245 olarak verir.
  3. ^ Verilen birincilik madalyaları gümüşten, ikincilik madalyaları ise bronzdan olsa da geçmişe yönelik yapılan düzenlemeyle ilk üç sıradaki sporcuların sırasıyla altın, gümüş ve bronz madalya aldığı kabul edilir.

KaynakçaDüzenle

Özel
  1. ^ a b c d Koulouri, Christina (2006). "The First Modern Olympic Games at Athens, 1896 in the European Context" (PDF). Zentrum für Deutschland- und Europastudien (İngilizce) (5): 59-76. 23 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). 
  2. ^ Bijkerk 2004, s. 457.
  3. ^ Toohey 2007, s. 20.
  4. ^ Scambler 2005, s. 50.
  5. ^ a b Mallon & Widlund 1988, s. 35.
  6. ^ Young 1996, ss. 100-105.
  7. ^ Young 1996, ss. 111-118.
  8. ^ Zarnowski, C. Frank (1992). "A Look at Olympic Costs" (PDF). Citius, Altius, Fortius (İngilizce). 1 (1): 16-32. 28 Mayıs 2008 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  9. ^ Young 1996, ss. 108, 118.
  10. ^ Young 1996, s. 117.
  11. ^ Young 1996, s. 128.
  12. ^ Darling 2004, s. 135.
  13. ^ a b "George Averoff dead". The New York Times (İngilizce). 4 Ağustos 1899. 6 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2014. 
  14. ^ Lennartz & Wassong 2004, s. 20.
  15. ^ Mallon & Widlund 1988, s. 34.
  16. ^ a b c d Coubertin, Pierre de; Hambidge, Jay (Kasım 1896). "The Olympic Games of 1896". The Century Magazine (İngilizce). LIII (1). 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  17. ^ Mallon & Widlund 1988, s. 27.
  18. ^ a b Coubertin et al. 1897, ss. 98-99, 108-109.
  19. ^ Young 1996, s. 153.
  20. ^ Mallon & Widlund 1988, s. 56.
  21. ^ Lennartz & Wassong 2004, s. 23.
  22. ^ Martin & Gynn 2000, ss. 7-8.
  23. ^ a b c Mallon & Widlund 1988, s. 13.
  24. ^ a b c "Athens 1896 Summer Olympics" (İngilizce). Uluslararası Olimpiyat Komitesi. 1 Ağustos 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2010. 
  25. ^ "Les Jeux Olympiques". Bulletin du Comité International des Jeux Olympiques (Fransızca), 1. Paris: Uluslararası Olimpiyat Komitesi. Temmuz 1894. s. 4. 
  26. ^ "Programme des Les Jeux Olympiques de 1896". Bulletin du Comité International des Jeux Olympiques (Fransızca), 3. Paris: Uluslararası Olimpiyat Komitesi. Nisan 1896. s. 1. 
  27. ^ "Olympic Roll of Honour" (PDF). FIFA News (İngilizce), 155. FIFA. Nisan 1976. s. 206. 
  28. ^ Wood, Robert (Ocak 2017). "There was a Football Demonstration Game at the 1896 Olympic Games" (İngilizce). Topend Sports. 
  29. ^ Mallon, Bill; Kluge, Volker (2017). "The Rumoured Football Matches at the 1896 Olympics" (PDF). Journal of Olympic History (İngilizce). 25 (1). Uluslararası Olimpiyat Tarihçileri Topluluğu. ss. 54-55. 
  30. ^ Wood, Robert (Ocak 2017). "Cricket Demonstration Sport (1896)" (İngilizce). Topend Sports. 
  31. ^ a b Mallon & Widlund 1988, s. 23.
  32. ^ Coubertin et al. 1897, s. 80.
  33. ^ "Athens 1896" (İngilizce). Bulgar Olimpiyat Komitesi. 29 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2010. 
  34. ^ Mallon & Widlund 1988, s. 24.
  35. ^ a b c d "All the Medalists since 1896" (İngilizce). Olympic.org. 5 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2010. 
  36. ^ Gillmeister 1998, s. 364.
  37. ^ "Biblioteca" (İspanyolca). Şili Olimpiyat Komitesi. 22 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2010. 
  38. ^ a b c Mallon & Widlund 1988, s. 41.
  39. ^ Mallon & Widlund 1988, s. 14.
  40. ^ Young 1996, s. 156.
  41. ^ Coubertin et al. 1897, ss. 232-234.
  42. ^ Findling, John E.; Pelle, Kimberly D. (1996). Historical Dictionary of the Modern Olympic Movement (İngilizce). Greenwood Publishing Group. s. 411. ISBN 0313284776. 
Genel

Dış bağlantılarDüzenle