Çocuk evliliği

Çocuk evliliği, 18 yaş altı bireylerin evlendirilmesi olarak tanımlanır.[1][2] Küçük yaşta evlendirilme erkek çocuklar için de geçerlidir fakat bu durum kız çocuklarında daha çok görülür.[not 1] Çocuk evliliğinde, özellikle yaş, statü farkı ve zorlama faktörü birlikte ele alındığında çocuğun cinsel istismarı göz ardı edilemez. Bununla beraber fiziksel ve zihinsel istismar da çocuk evliliklerinde görülen en temel sorunlardandır.[4] Çocukların evlendirilmesi insan hakları ihlali olarak değerlendirilmektedir.[4]

Bazı durumlarda partnerlerden birisi, (çoğunlukla kız) çocuktur. Bu durum aile veya toplumun bekarete verdiği önemle ilişkilidir. Çocuk evliliğinin diğer sebepleri arasında fakirlik, başlık parası, çocuk evliliğine izin veren yasalar, dini ve sosyal baskılar, bölgesel alışkanlıklar, kadınların para kazanma ve çalışma hayatına katılmada yaşadığı güçlükler gösterilebilir.[not 2][5]

Çocuk evliliği, yetişkinlerin çocuklara yönelen, yetişkinlerden cinsel haz almayan bir psikoseksüel bozukluğu olan pedofiliden ayrı bir normdur.

Dinsel altyapı yaygınlıkDüzenle

Yahudi cemaatlerindeDüzenle

Ortaçağda Aşkenaz Yahudi cemaatlerinde kızlar genç yaşta evlendirilirdi.[6] Talmud'daki bazı hahamlar bir oğlanın ergenlik çağına girmesinin ardından hemen evlendirilmesine sıcak bakmaktaydı. Yirmi yaşını geçmiş fakat hala evlenmemiş kişilere Tanrı tarafından lanetlenmiş gözüyle bakılmaktaydı.[7] Evliliği ertelemenin tek geçerli yolu Tora çalışmaktı fakat ne pahasına olursa olsun ömür boyu romantik ilişkiden ırak kalmak teşvik edilmemekteydi.[8] Kişilerin genç yaşta evlenmelerinde sorun görülmezken yüksek yaş farkına karşı çıkılmaktaydı.[9][10] Modern zamanda Yahudi cemaatlerinde küçük yaşta evlilik çok ender görülen bir hadise olup çoğu ülke tarafından yasaklanmıştır.

İslam toplumlarındaDüzenle

Şeriat kurallarınca İslam'da 18 yaş altında evlilik yasak değildir. Şii veya Sünni her mezhebe göre, yaşına bakmadan çocuklar evlendirilebilir. Osmanlılar, 1917’de çıkardıkları Hukuk-ı Aile Kararnamesi’nde erkeklerin 12, kızların da 9 yaşını bitirmiş olmaları şartını getirmişlerdir.[11]

Fakat bazı İslam toplumlarında sivil yasaya göre çocuk evlilikleri yasaktır. 2011'den itibaren Orta Doğu'da çocuk yaşta evlilik yaygınlaşmış; Mısır'da 6 evlilikten 1'i, Yemen'de 3 evlilikten 1'i çocuk yaşta evliliktir. Tecavüz ise suç olarak değerlendirilir ve zina üzerinden cezalandırılabilir. Bazı durumlarda tecavüz suçlusu kurbanla evlendirilerek ceza düşürülür.[12][13][14]

ŞiilerdeDüzenle

İran İslam Devrimi'nin dini-siyasi lideri Humeyni nin Tahrir-el Vesile isimli kitabında yazılanlar Şii toplumunda konuya bakış açısını vermesi bakımından dikkat çekicidir;

"Daimi veya gayri-daimi nikâh ile 9 yaşından önce eş ile cima (cinsel ilişkide bulunmak) caiz değildir. Lakin diğer faydalanmalar şehvetle el atmak, sarılmak veya tefhiz etmenin sakıncası yoktur. Hatta emzikteki olsa bile."[15]

Edip Yüksel, İmam Humeyni'nin Tahrir-el Vesile isimli kitabında yer alan bu ifadelerin aslında çok daha ağır ifadeler içerdiğini, bu ifadelerin sonraki basımlarda yukarıda verilen ifadelerle değiştirildiği notunu düşer.

Günümüzde çocuk yaşta evlilikDüzenle

Bugün en fazla Afrika, Asya, Okyanusya ve Güney Amerika gibi bölgelerde yaygındır. Bugün için en yaygın olduğu ülkeler Çad, Nijer, Gine, Mali ve Bangladeş'tir.[kaynak belirtilmeli]

Sıralama
ICRW verilerine göre
Ülke Evlenen kız çocuklarının %'si
18'den önce
(ICRW verileri)[16]
Evlenen kız çocuklarının %'si
18'den önce
(BM verileri)[17]
1   Nijer 75 62
2   Çad 72 49
3   Bangladeş 66 48
4   Gine 63 46
5   Orta Afrika Cumhuriyeti 61 42
6   Mali 55 50
7   Mozambik 52 47
8   Malavi 50 37
9   Madagaskar 48 34
10   Sierra Leone 48 47
11   Burkina Faso 48 35
12   Hindistan 47 30
13   Eritre 47 38
14   Uganda 46 32
15   Somali 45 38
16   Nikaragua 43 32
17   Zambiya 42 24
18   Etiyopya 41 30
19     Nepal 41 40
20   Dominik Cumhuriyeti 40 29

Ayrıca bakınızDüzenle

NotlarDüzenle

  1. ^ "Child marriage also affects boys, but to a lesser degree than girls. In the Central African Republic, the country where boys are most likely to be married in childhood, the levels of child marriage among girls are still more than twice those seen among boys."[3]
  2. ^ "...the key drivers are gender inequality, and poverty... Deep-rooted patriarchal beliefs, the low value placed on girls, and the desire to control women, especially girls’ sexuality, underlie child marriage."[3]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Aydemir, Elvan (Ekim 2011). Evlilik mi Evcilik mi? Erken ve Zorla Evlilikler: Çocuk Gelinler. USAK Raporları. Ankara: Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu. ISBN 978-605-4030-61-3. 20 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2016. 
  2. ^ Karakaya, Nilayda; Er, Mücahit. "Beni Sen Büyüt Anne: Çocuk Gelinler". https://www.academia.edu/. Sosyal Politikalar ve Aile Bakanlığı. 23 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2016.  |website= dış bağlantı (yardım)
  3. ^ a b "Child marriage". ActionAid UK (İngilizce). 28 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2020. 
  4. ^ a b "Q & A: Child Marriage and Violations of Girls' Rights". Child marriages violate many human rights; including to education, freedom from violence, reproductive rights, access to reproductive and sexual health care, employment, freedom of movement, and the right to consensual marriage. The testimonies of the children and women Human Rights Watch has interviewed illustrate the profoundly detrimental impact on their physical and mental well-being, and their ability to live free of violence. (İngilizce). Human Rights Watch. 14 Haziran 2013. Erişim tarihi: 22 Ekim 2020. 
  5. ^ Aktepe, Evrim; İnci Meltem Atay (31 Aralık 2017). "Çocuk Evlilikleri ve Psikososyal Sonuçları". Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 4 (9). ss. 410-420. 9 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2020. 
  6. ^ Kiddushin (tosafot) 41a
  7. ^ Kiddushin 29b
  8. ^ Yebamot 63b
  9. ^ Yebamot 44a
  10. ^ Sanhedrin 76a
  11. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Eylül 2014. 
  12. ^ "MENA Gender Equality Profile - Status of Girls and Women in the Middle East and North Africa, UNICEF (October 2011)" (PDF). 9 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Haziran 2014. 
  13. ^ "Kendra Heideman and Mona Youssef, Challenges to Women's Security in the MENA Region, Wilson Center (March, 2013)" (PDF). 9 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Haziran 2014. 
  14. ^ "Sanja Kelly (2010) New Survey Assesses Women's Freedom in the Middle East, Freedom House (funded by US Department of State's Middle East Partnership Initiative)". 5 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2014. 
  15. ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2015. 
  16. ^ "Child Marriage Facts and Figures". 25 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2013. 
  17. ^ "UN data on Child Marriage Rates". 10 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2013.