Tenerife faciası

1977'de yaşanan havacılık kazası

Tenerife faciası, 27 Mart 1977 tarihinde, İspanya'nın Tenerife Adasında bulunan Los Rodeos Havalimanı'nda (Tenerife Kuzey Havalimanı olarak da bilinir) iki Boeing 747 uçağının yerde çarpışmasıyla oluşmuş kazadır.

Tenerife faciası
KLM'in 4805 sefer sayılı uçuşu  · Pan Am'in 1736 sefer sayılı uçuşu
Het verongelukte KLM-toestel De Rijn, Bestanddeelnr 929-1005 - cropped.jpg
KLM uçağının pistteki enkazı
Özet
Tarih 27 Mart 1977
Özet Pist çarpışması
Kaza veya olay türü Kaza
Bölge
Los Rodeos Havalimanı
(günümüzde Tenerife Kuzey Havalimanı)
Tenerife, Kanarya Adaları
Koordinatlar Koordinatlar: 28°28′54″K 16°20′18″B / 28.48165°N 16.3384°W / 28.48165; -16.3384
Toplam ölü sayısı 583
Toplam yaralı sayısı 61
Toplam kurtulan 61
Birinci hava taşıtı
KLM Boeing 747-200 PH-BUF (7491686916).jpg
Kazaya karışan
PH-BUF, KLM Boeing 747-206B
Kalkış Schiphol Havalimanı
Amsterdam, Hollanda
Destinasyon Gran Canaria Havalimanı
Gran Canaria, Kanarya Adaları
Yolcu sayısı 234
Mürettebat 14
Ölü sayısı 248
Kurtulanlar 0
Hava taşıtı modeli Boeing 747-206B
İşletmeci KLM Royal Dutch Airlines
Uçuş numarası KLM 4805
Kuyruk numarası PH-BUF
İkinci hava taşıtı
Pan Am Boeing 747-121 N736PA at Sydney.jpg
Kazaya karışan
N736PA, Pan Am Boeing 747-121
Kalkış Los Angeles Uluslararası Havalimanı
Los Angeles, Birleşik Devletler
Duraklama noktası John F. Kennedy Uluslararası Havalimanı, New York, ABD
Destinasyon Gran Canaria Havalimanı
Gran Canaria, Kanarya Adaları
Yolcu sayısı 380
Mürettebat 16
Yaralı sayısı 61
Ölü sayısı 335
Kurtulanlar 61
Hava taşıtı modeli Boeing 747-121
İşletmeci Pan American World Airways
Uçuş numarası CLIPPER 1736
Kuyruk numarası N736PA

Dünya havacılık tarihinin bu en büyük kazasında 583 kişi hayatını kaybetmiştir.

ÇarpışmaDüzenle

Çarpışmaya büyük oranda iletişim yetersizliği neden oldu. O gün Tenerife yoğun sis altındaydı. Görüş açısı oldukça düşüktü.

Kara kutu kayıtlarına göre, Pan Am pilotu sisler içindeki KLM'nin ışıklarını fark ettiğinde ''Orada!'' dedi. Bu sırada Pan Am C-4 çıkışına yaklaşıyordu. Pan Am pilotu Victor Grubbs, KLM'nin kendilerine doğru kalkış hızıyla geldiğini fark edince, ''Adi herif doğruca bize doğru geliyor!'' dedi ve ikinci pilot ''Havalan! Havalan! Havalan!'' diye bağırmaya başladı. Pan Am ekibi motorlara tam güç verdi ve çarpışmadan kaçınmak için sol yana, pistin dışına keskin bir dönüş yaptı. KLM pilotları Pan Am'i fark ettiklerinde durmaları için çok geçti. Son bir umutla ekip, uçağı erken kaldırmaya çalıştı. Bunun sonucunda, tırmanmaya çalışan uçağın kuyruğu piste çarptı ve 22 metre boyuca şiddetli bir biçimde sürüklenmeye başladı.

KLM yerden nihayet kalktığında Pan Am'dan 100 metre ilerideydi. Uçağın burun kısmı Pan Am'dan kurtulmuştu, fakat motorlar, orta gövde ve ana iniş takımları 260 km/sa hızla Pan Am'in sağ cephesine çarptı. Pan Am jetinin yolcu kabinini tam olarak kanatların üst kısmından yırtarak açtı. KLM'nin sağ motorları ise Pan Am kokpitinin hemen arkasından girmişti.

Çarpışmanın hemen ardından KLM tamamen havalandı. Fakat Pan Am ile çarpışması sonucu sağ dıştaki motor tamamen parçalanmış, tüm parçaları sağ içteki motor tarafından yutulmaya başlanmıştı ve kanatlar büyük zarar görmüştü. Çarpışma noktasını 150 metre geçtikten sonra KLM pike yaptı, ani bir biçimde yan yattı ve piste çarparak 300 metreden fazla sürükledi. Uçağın geç kalkmasına da neden olan tamamen dolu depodaki yakıt, çarpmanın hemen ardından saatlerce zaptedilemeyen bir yangına sebep oldu.

Her iki uçakta tahrip oldu. KLM jetindeki tüm 234 yolcu ve 14 kabin görevlisi yaşamını yitirdi. Aynı şekilde Pan Am jetindeki 326 yolcu ve 9 kabin görevlisi, saçılan yakıttan çıkan yangın sonucu hayatını kaybetti. Geriye kalan 54 yolcu ve pilotlarda dahil olmak üzere 7 kabin görevlisi KLM tarafından tıraşlanan kabinden halen yerinde duran sol kanada çıkarak kurtulabildiler. Kazadan dakikalar sonra bile Pan Am'in motorları çalışıyordu. Motorları kapatmak istedilersede, KLM tarafından tahrip edilen kabinde bulunan kontrol kabloları ve tuşları pilotları çaresiz bıraktı. Uçağın hiçbir sistemi çalışmıyordu. Hayatta kalanlar yardım beklediler. Fakat yardım ekibi, kazaya iki uçağın dahil olduğunu bilmiyordu. İtfaiyeciler yoğun sis altında pistin diğer ucundaki KLM ile ilgileniyorlardı.

Kaza sonrasıDüzenle

Tenerife'de çalışan tek hava limanı Los Rodeos iki günlüğüne kapatıldı. Hiçbir uçağın inişine izin verilmedi. Kazadan sonra piste inen ilk uçak Amerika Birleşik Devletleri'ne ait C130 olmuştur. Kazada yaralanan ve kurtulanları Las Palmas'a taşımıştır. Enkazlar İspanyol askeri tarafından oluşturulan mangalar tarafından temizlendi. Los Rodeos pist, mühendisler tarafından onarıldıktan sonra aynı yıl, 3 Nisan'da tekrar hizmete açıldı.

Dış bağlantılarDüzenle