Türk Telekom

Türk telekomünikasyon firması

Türk Telekom (tam adıyla Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi) 23 Ekim 1840 yılında kurulan PTT'nin (eski adıyla Osmanlı Posta Nezareti) telekomünikasyon ve posta hizmetlerinin 24 Nisan 1995 tarihinde[10] birbirinden ayrılması sonucunda Türkiye'ye telekomünikasyon hizmetlerini sunmak amacıyla devlet tarafından kurulmuş şirket. Genişbant internet, sabit telefon, mobil ve dijital tv yayınları konusunda hizmet vermektedir.

Türk Telekom
Türk Telekom logo.svg
İşlem kodu BİST: TTKOM
Tip Anonim şirket
Slogan Değerli hissettirir
Kuruluş 30 Haziran 1994 (26 yıl önce) (1994-06-30)
Kurucu PTT
Şehir Altındağ, Ankara
Ülke  Türkiye
Hizmet bölgesi Türkiye, KKTC
Önemli kişiler Ümit Önal (Genel Müdür)[1]
Ömer Fatih Sayan (Yönetim Kurulu Başkanı)
Alan Telekomünikasyon, Elektronik
Hizmetleri İnternet servis sağlayıcısı, Kablolu internet, Mobil internet, Müzik akışı servisi, TV akışı servisi, Veri depolama, Çağrı Merkezi hizmetleri, Siber güvenlik, Çevrimiçi eğitim
Gelir artış 20,43 Milyar (2018)
Net gelir azalış 1,39 Milyar (2018)[2]
Sahibi Levent Yapılandırma Yönetimi A.Ş. (Bankalar): %55
Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı (%25)
Halka açık: %15
Türkiye Varlık Fonu: %5[3]
Çalışan sayısı 31.530 (2019)[4]
Yan kuruluş Argela[5]
ALBtelecom (%5,49)[6]
Innova[7]
AssisTT[8]
Sebit[9]
Pantel
Sobee Studios
Ana sayfa turktelekom.com.tr
Vikiveri öğesi

TarihçeDüzenle

Posta Hizmetleri Ve TelekomünikasyonDüzenle

23 Ekim 1840’ta Osmanlı İmparatorluğu'nda posta ihtiyaçları karşılamak amacıyla Posta Nezareti kuruldu. 1909’da telefon hizmetlerinin de eklenmesi ile kurumun adı PTT Nezaretine olarak değiştirildi. 18 Haziran 1994 tarih ve 4000 sayılı kanun ile PTT İşletmesi Genel Müdürlüğü'nün, T.C. Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü ve Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi şeklinde yeniden yapılanması kararlaştırılıp, 24 Nisan 1995 tarihinden itibaren iki kurum birbirinden ayrı olarak çalışmaya başlamışlardır. 30 Haziran 1994’te kurum Türk Telekomünikasyon A.Ş. adıyla faaliyetlerine devam etmiştir.[11]

Mobil Operatör HizmetleriDüzenle

Ulaştırma Bakanlığı'nın 16 Mart 1998 tarihli ihalesiyle, GSM 1800 mobil telefon işletme lisansı Türk Telekom'a verilmiştir. Bunun sonucunda 8 Mayıs 2001 tarihinde Türk Telekom'a bağlı olmak üzere Aycell Haberleşme ve Pazarlama Hizmetleri A.Ş. kurulmuştur. Şirket, teknik açılışını 22 Ağustos 2001 tarihinde, dönemin Başbakanı Bülent Ecevit ve yine dönemin Ulaştırma Bakanı Oktay Vural arasındaki bir telefon görüşmesi ile yapmıştır. 8 Nisan 2004 tarihinde Aycell ve Aria GSM operatörleri, Avea çatısı altında birleştirilmiştir. Zaman içerisinde diğer ortakların paylarını satın alan Türk Telekom, günümüzde Avea'nın tamamına sahiptir.[12]

Özelleştirme SüreciDüzenle

Şirket, 14 Kasım 2005 yılında özelleştirme çalışmaları kapsamında, %55 hissesi ile Oger Telekomünikasyon A.Ş.’ye devredildi. 6 milyar 550 milyon dolara gerçekleşen devir, cumhuriyet tarihinin en büyük ihalesi olmuştur.[13] Ancak bu rekor 2013 yılında, İstanbul'a yapılacak olan üçüncü havalimanı ihalesi ile el değiştirmiştir.[14] Devir sırasında kablo televizyon yayını ve kablo internet hizmetleri Türksat'a aktarılırken, deniz haberleşmesi ve seyir güvenliği hizmetleri de Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri Genel Müdürlüğü'ne devredilmiştir.[15]

Temmuz 2018'de Oger Telekom'un bankalara olan kredi borcunu ödeyememesi nedeniyle, kredi veren bankalar, şirketin Türk Telekom'daki hisselerini devraldı.[16]

17 Ağustos 2018'de BTK'nın devrine izin vermesinden sonra, 29 Ağustos 2018'de Hazine ve Maliye Bakanlığı alacaklı bankalar tarafından devralınmasına onay verdiğini açıkladı.[17][18]

 
1997 yılına ait Türk Telekom telefon kartı

Tek Çatı: Türk TelekomDüzenle

26 Ocak 2016 tarihinde, şirketin CEO'su Rami Aslan zaten Türk Telekom Grubu altında yer alan Avea ve TTNET markalarının tek çatı altında toplanarak hizmetlerine Türk Telekom adı altında devam edileceğini açıkladı.[19]

Türkiye'nin tüm telefon ve internet servis sağlayıcıları içinde kendi kurulu altyapısına sahip birinci firma konumunda olup diğer internet servis sağlayıcılara ve sabit telefon hizmeti (STH) veren firmalara da toptan satış yöntemi ile hizmet vermektedir. İnternet Veri Merkezi'ni[20] de içeren Türk Telekom, sabit hattan mobil telekomünikasyona, yazılımdan çağrı merkezine kadar geniş bir yelpazede hizmet sunmaktadır. Almanya'da Türk Telekom Mobile ile mobil telekomünikasyon alanında hizmet sunmaktadır.

Türk Telekom'un Mart 2020 tarihi itibarıyla 308.000 km’lik fiber altyapısı, 23.2 milyon GSM abonesi, 11.6 milyon genişbant abonesi, 3.4 milyon TV ve TivibuGO abonesi, 14.8 milyon sabit erişim hattı abonesi bulunmaktadır.

2019 yılı Temmuz ayına kadar CEO'luk görevini yürüten Paul Doany'ın [21] yerine Ümit Önal atandı.[1]

Türk Telekom MobilDüzenle

Türk Telekom Mobil (bazen TT Mobil, TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş. veya önceli olan Avea'nın adıyla bilinir), Türk Telekom'un mobil servislerini yürüten şirkettir.

2015 yılında Türk Telekom Mobil, Avea adıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yapılan IMT Hizmet ve Altyapılarına İlişkin Yetkilendirme İhalesi'ne (bilinen adıyla LTE Yetkilendirme İhalesi) katıldı.[22][23]

Kapasite artışı için yatırımlarına devam eden TT Mobil, 2020 birinci çeyrekte frekansların verimli kullanılması için refarming (spektrumun yeniden dağıtılması) işlemini gerçekleştirdi. 1800 MHz'de 2G için kullanılan bant genişliğinin 10 MHzi;ni LTE için kullanmaya başlayan TT Mobil, bu şekilde LTE için 1800 Mhz;de kullandığı bant genişliğini 30 MHz'e yükseltmiştir.[24]

İnternet HizmetleriDüzenle

Türk Telekom'un internet hizmetleri, resmî olarak TTNET A.Ş. altında yürütülmektedir. TTNET Anonim Şirketi, Türkiye'de internet sağlayıcısı iletişim ve teknoloji şirketi olarak 26 Nisan 2006 tarihinde Türk Telekom Grubu'nun bir üyesi olarak kurulmuştur. 14 Mayıs 2006 tarihinde 'İnternet Servis Sağlayıcı Lisansı' alarak faaliyetlerine başlamıştır.[25] 26 Ocak 2016 tarihinde feshedileren abonelerine Türk Telekom markası altında hizmet vermeye başlamıştır.

İddialarDüzenle

Casus yazılım enjeksiyonuDüzenle

Citizen lab Türk Telekom ağında bir dizi middleboxun, birtakım meşru programları indirmeye çalışan yüzlerce kullanıcıyı, bu programların casus yazılımla paketlenmiş versiyonlarına yönlendirdiğini tespit etti. Operatörler tarafından programla aynı pakete konulan casus yazılımın StrongPity APT saldırılarında kullanılana çok benzediği görüldü. Türkiye’deki enjeksiyonun operatörleri, StrongPity casus yazılımına geçmeden önce, "yasal dinleme” casus yazılımı FinFisher kullanıyordu. FinFisher, bu yazılımın yalnızca devlet kuruluşlarına satıldığını iddia ediyor.[26][27][28]

Ortaklık yapısıDüzenle

Şirketin ortaklık yapısı aşağıda açıklandığı şekildedir:[29]

HizmetleriDüzenle

Türk Telekom, PSTN (sabit telefon hizmetleri), genişbant internet hizmetleri, dijital tv yayıncılığı ve mobil operatörlük anlanlarında hizmet vermektedir.

  • TTMobil, mobil operatör hizmetleri,
  • TTNet, genişbant, metro ethernet, toptan genişbant, IPTV, UyduTV, WebTV, MobilTV, Smart TV hizmetleri,
  • AssisTT, çağrı merkezi ve rehberlik hizmetleri,
  • Argela, yakınsama teknolojileri,
  • Innova, BT çözüm sağlayıcısı,
  • Sebit, çevrimiçi eğitim yazılımları,
  • TT Ventures, proje geliştirme ve kurumsal risk sermayesi değerlendirme hizmetleri,
  • TTES, elektrik tedarik ve satış,
  • Türk Telekom International, toptan veri ve kapasite servis sağlayıcısı hizmetleri sunmaktadır.

ÖdülleriDüzenle

  • 2019: Global Business Excellence, Üstün Müşteri Hizmetleri Girişimi Ödülü [30]
  • 2017: European Excellence Awards, Türkiye’nin En İyi Projesi kategorisinde birincilik, Tablolar Konuşuyor projesi.[31]
  • 2017: Contact Center World Awards, Dünyanın En İyi Çağrı Merkezi [32]
  • 2017: ICMG Bilgi Teknolojileri Mimarisi Mükemmeliyet Ödülleri, Müşteri Odaklı İş Modelleri kategorisinde birincilik ödülü[33]
  • 2017: Stevie Ödülleri, İnovasyon Odaklı ve Kullanıcı Dostu Çözümler Kategorisinde birinci.[34]
  • 2017: Türkiye Eğitim ve Gelişim Platformu Derneği, İş Sağlığı İş Güvenliği Okulu ve En İyi Teknoloji Destekli Gelişim Programı kategorisi birincisi[35]
  • 2016: SAP HANA İnovasyon Ödülleri, Özel Onur Ödülü[36]
  • 2016: Türk Patent Enstitüsü 5. Türk Patent Ödülleri, En Çok Marka Başvurusu dalında üçüncülük ödülü[37]
  • 2010: Türk Telekom, 2010 Dünya İletişim Ödülleri En İyi İçerik Servisi kategorisinde ödül aldı.[38]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b "Türk Telekom CEO'su Doany görevinden ayrıldı, yerine Önal atandı". Bloomberg HT. 31 Temmuz 2019. 31 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2019. 
  2. ^ "Konsolide Finansal Tablolar ve Bağımsız Denetim Raporu" (PDF). ttyatirimciiliskileri.com.tr. Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları. s. 3. 23 Ocak 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2018. 
  3. ^ "Detaylı Ortaklık Yapısı" (PDF). www.ttyatirimciiliskileri.com.tr. Türk Telekom A.Ş. 14 Ocak 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  4. ^ "Rakamlarla Türk Telekom". turktelekom.com.tr. Türk Telekom. 19 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  5. ^ "Argela Ana Sayfası". www.argela.com.tr. Argela. 29 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  6. ^ "Bağlı Ortaklıklar, Finansal Duran Varlıklar ile Finansal Yatırımlara İlişkin Bilgiler". kap.org.tr. Kamuoyu Aydınlatma Platformu. 14 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  7. ^ "İnnova Ana Sayfası". www.innova.com.tr. İnnova. 14 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  8. ^ "AssisTT Ana Sayfası". www.assistt.com.tr. AssisTT. 14 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  9. ^ "Sebit Ana Sayfası". sebit.com.tr. Sebit. 14 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  10. ^ "Tarihçe". Türk Telekom. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2015. 
  11. ^ http://www.turktelekom.com.tr/tt/portal/!ut/p/b1/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfGjzOL9PHw8DUwsDLzcg0OdDDz9XNxdDfw8jA1MDPSDS4riQ4L0C7IdFQGDh03Q/
  12. ^ "Türk Telekom Avea'nın yüzde 10 payını satın aldı". 29 Nisan 2015. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2015. 
  13. ^ "Cumhuriyet tarihinin en yüksek bedelli 5 ihalesi". wsj.com.tr. 13 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2013. 
  14. ^ Güven, Ayşegül Akyarlı (3 Mayıs 2013). "Üçüncü havalimanında teklif 22 milyar Euro'yu aştı". wsj.com.tr. 26 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2013. 
  15. ^ "Hukuki Yapı". 5 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2011. 
  16. ^ "Türk Telekom bankalara geçiyor". Sözcü. 5 Temmuz 2018. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2018. 
  17. ^ "Arşivlenmiş kopya". 29 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2018. 
  18. ^ "Arşivlenmiş kopya". 29 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2018. 
  19. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2016. 
  20. ^ "Türk Telekom Veri Merkezi". 25 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2020. 
  21. ^ "Board of Directors". 17 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2012. 
  22. ^ https://www.hurriyet.com.tr/teknoloji/4-5-g-ihalesi-tamamlandi-firmalar-3-96-milyar-euro-odeyecek-29906893
  23. ^ https://www.ntv.com.tr/teknoloji/3-96-milyar-euroluk-4-5g-ihalesi-sona-erdi,hvhJ37-wnkytWU5pXTuKAw
  24. ^ "https://medya.turktelekom.com.tr/turk-telekomdan-2020ye-saglikli-ve-guclu-baslangic/". 27 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.  |başlık= dış bağlantı (yardım)
  25. ^ https://turktelekom.com.tr/hakkimizda/sayfalar/kilometre-taslari.aspx
  26. ^ Bill Marczak, Jakub Dalek, Sarah McKune, Adam Senft, John Scott-Railton, Ron Deibert. "BAD TRAFFIC". citizenlab.ca. 17 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2018. 
  27. ^ "Belgeleri 2014'te çıkmıştı: Türk Telekom, kullanıcıları casus yazılımlara yönlendiriyor" (İngilizce). Diken. 10 Mart 2018. Erişim tarihi: 1 Eylül 2020. 
  28. ^ "Türk Telekom, kullanıcılarını casus yazılımlara mı yönlendiriyor?". T24. 10 Mart 2018. Erişim tarihi: 1 Eylül 2020. 
  29. ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2019. 
  30. ^ https://www.ntv.com.tr/teknoloji/turk-telekoma-ustun-musteri-hizmetleri-girisimi-odulu,Q-_Py214F0mTul5757Y5uQ
  31. ^ https://medya.turktelekom.com.tr/turkiyenin-en-iyi-projesi-tablolar-konusuyor/
  32. ^ https://medya.turktelekom.com.tr/assistt-bir-kez-daha-dunyanin-en-iyi-cagri-merkezi-secildi/
  33. ^ https://medya.turktelekom.com.tr/turk-telekoma-bilisim-teknolojileri-mimarisi-mukemmeliyetinde-dunya-birinciligi/
  34. ^ https://medya.turktelekom.com.tr/turk-telekoma-stevieden-7-dalda-odul/
  35. ^ https://medya.turktelekom.com.tr/akademiye-tegep-iki-odul-birden/
  36. ^ https://medya.turktelekom.com.tr/uluslararasi-inovasyon-odulu/
  37. ^ https://medya.turktelekom.com.tr/turk-patent-enstitusunden-odul/
  38. ^ "Türk Telekom'a "En İyi İçerik Sevisi" Ödülü". Milliyet. 28 Kasım 2010. Erişim tarihi: 28 Kasım 2010. 

Dış bağlantılarDüzenle