Refik Halit Karay

Türk yazar
(Refik Halid Karay sayfasından yönlendirildi)

Refik Halid Karay (15 Mart 1888, İstanbul – 18 Temmuz 1965, İstanbul), Türk yazar.[1][2]

Refik Halid Karay
Refikhkaray.gif
Doğum Refik Halid Karakayış
15 Mart 1888
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 18 Temmuz 1965 (77 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Meslek Roman yazarı
Milliyet Türk
Dönem Cumhuriyet

HayatıDüzenle

Bolu Mudurnu'dan İstanbul'a göçen Karakayış ailesinden Maliye Başveznedarı Mehmed Halid Bey'in oğlu olarak 15 Mart 1888’de İstanbul’da doğdu. Galatasaray Sultanisi'nde ve Hukuk Mektebi'nde okudu. Maliye Nezareti'nde (Hazine ve Maliye Bakanlığı) memur olarak çalıştı.

II. Meşrutiyet'in ilanından sonra gazetecilik ile uğraşmaya başladı. 1909 yılında girdiği Tercüman-ı Hakikat gazetesinde mütercimlik ve muhabirlik yaptı.

Fecriâtî topluluğuna katıldı ve "Kirpi" imzasıyla mizah dergisi Kalem'e yazılar yazmaya başladı.[3]

Yazıları yüzünden 1913'te önce Sinop'a sürüldü. Daha sonra Çorum, Ankara, ve Bilecik'e gönderildi. İstanbul'a dönünce bir süre Robert Kolej'de Türkçe öğretmenliği yaptı. Posta-Telgraf Umum Müdürlüğü'ne atandı. Bu sırada Hürriyet ve İtilaf Fırkası'na üye oldu, Aydede adlı siyasi mizah dergisini çıkarmaya başladı.

İstiklal Savaşı aleyhine yazdığı yazılardan ötürü vatan hainliğiyle suçlandı, Yüzellilikler listesine alındı. Uzun süre yurt dışında, Beyrut ve Halep'te sürgün yaşadı. Mustafa Kemal Atatürk'e yazdığı şiir ve mektuplarla, Yüzellilikler listesindekilerin affedilmesinde önemli rol oynadı. 16 senelik sürgün hayatının ardından 1938 yılının Temmuz ayında yurda döndü. 1948 yılında, Aydede dergisini tekrar yayımlamaya başladı.

18 Temmuz 1965’te İstanbul’da vefat eden Karay, Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

Türk Edebiyatındaki YeriDüzenle

Refik Halid, Türk edebiyatında ilk defa Anadolu'yu tanıtan eserleri ile ismini duyurmuş, yergi ve mizah türündeki yazıları ile de üne kavuşmuştur. Gözleme dayanan eserlerinde, tasvirler, portreler ve benzetmeler kullanarak sade, akıcı dili ve güçlü tekniği ile 20. yüzyıl romancıları arasında seçkin bir yere sahip olmuştur. İstanbul'u bütün renk ve çizgileriyle yansıtarak Türkçeyi ustalıkla kullanan Refik Halid, Türk edebiyatına birçok eser kazandırmıştır.

Seyit Kemal Karaalioğlu onu şöyle tarif eder: Refik Halit Karay; «Yeni Lisan» akımının tutunmasında önemli payı bulu­nan, konuşma dilini yazılarında büyük bir ustalıkla uygulayan bir yazardır. Hikâyelerile romanlarında renkli bir görgü ve gözlem zenginliği göze çarpar. Ro­manlarında, çoğunlukla aile üstünde durur. Hiçbir belli teze bağlanmaksızın, sağlam bir teknikle, başarılı çevre tasvirleri içerisinde nefis bir üslupla olayları anlatır. Ağır fikre, derin çözümlemelere, tezli saplantılara girmeden, «ak rea­lizm» diyebileceğimiz bir görüşle yazardır.[4]

EserleriDüzenle

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Nurdan Tüzüner. Türk ve Dünya Edebiyatında Şairler - Yazarlar Hayatı-Eserleri (1991 bas.). Nurdan Yayınları. ISBN 975-527-025-6. 
  2. ^ Ali Birinci. Refik Halid'in Hayat Hikâyesi ve Hâtıraları (2010 bas.). Dergâh Yayınları. ss. 413-443. 
  3. ^ Behçet Necatigil. Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (9. Basım bas.). Yapı Kredi Yayınları. ss. 222-224. 
  4. ^ Seyit Kemal Karaalioğlu (1985). Resimli Motifli Türk Edebiyatı Tarihi (2. Basım bas.). İnkılâp Yayınevi. s. 365.