Pazar, Tokat

Tokat'ın ilçesi

Pazar, Tokat ilinin bir ilçesidir. İl merkezine 25 km mesafede yer almaktadır.

Pazar
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri
Tokat İli Siyasi Haritası
Ülke Türkiye
İl Tokat
Coğrafi bölge Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Kaymakam Sefa Güler [1]
 • Belediye başkanı Erdoğan YILMAZ (AK Parti)
Rakım 580 m (1.900 ft)
Nüfus
 (2018)
 • Toplam 14,335
 • Kır
-
 • Şehir
-
Zaman dilimi UTC+03.00 (UDAZD)
İl alan kodu 356
İl plaka kodu 60

TarihçeDüzenle

Kazova (Kazabad) yöresi, antik çağda Kral Yolu üzerinde olup Dazimonitis olarak anılmıştır.[3] Yörenin en önemli yerleşimi olan Kazabad Nahiyesi'nin ise yeri tam olarak bilinmemekle beraber buraya çok yakın olduğu söylenen Pazar[4], 1520 yılına kadar İnepazarı olarak anılmış olup bu tarihten sonra Ezine Pazarı adını almıştır.[5] 17. yüzyılda yazılan Evliya Çelebi Seyahatnamesinde ise Eski Aynapazarı olarak geçmiştir.[4] Bu sürede eski isimleriyle de anılan Pazar, nihai ismine 1903 yılında kavuşmuştur.[6]

1073 yılında I.Melikşah ile Selçuklu idaresine giren bölge çeşitli beylikler arasında el değiştirdikten sonra 1399 yılında Osmanlı hakimiyetine girmiştir.[7]

CoğrafyasıDüzenle

Pazar, Tokat il merkezinin batısında Kazova üzerinde yer almaktadır. İl merkezine 25 km mesafededir. İlçenin yüzölçümü 276 kilometre karedir. Rakımı 623 metredir. Doğusunda Tokat il merkezi, kuzey batısında Turhal ilçesi, batısında Zile ilçesi ve güneyinde Artova ilçesi yer almaktadır. İlçenin güneyinde doğu-batı yönünde uzanan sıradağlar, kuzeyinde ise Yeşilırmak ve Kazova yer almaktadır. İlçeye bağlı iki belde ve on beş köy vardır. Pazar ilçesi Karadeniz iklimi ile İç Anadolu'nun karasal iklimine geçiş bölgesinde yer almaktadır. İlçe arazisinin önemli bir kısmı Yeşilırmak tarafından sulanmaktadır.

TurizmDüzenle

İlçe sınırları içinde yaklaşık 10'a yakın yapay tepe (Höyük) bulunmakta olup bunlardan ilçenin doğu tarafında bulunan Endiz Höyüğü Hellenistik Döneme tarihlenmektedir.[8] Pazar'ın doğu çıkışında Anadolu Selçuklu Devleti döneminde I. Alaeddin Keykubad'ın birinci eşi Mahperi Hatun tarafından 1238 yılında yaptırılmış[9] bir kervansaray ve 3 km ilerisinde Yeşilırmak üzerine kurulu yine aynı döneme tarihlenen Tavukçu Köprüsü olarak da bilinen kesme taştan bir köprü bulunmaktadır. İlçe merkezinde halk arasında "Cuma Cami" olarak da bilinen Halil Bey Cami ise caminin doğu girişi üzerinde bulunan kitabesine göre, İlhanlı hükümdarı Ebu Said Bahadır Han zamanında Hüseyin oğlu Hacı Mehmet tarafından 1334 yılında yaptırılmıştır.[10] İsminde dolayı cami ile aynı döneme tarihlenen ve halen kullanımda olan Halil Bey Hamamı bulunmaktadır.[11] Hamamın hemen önünde 1884 yılından kaldığı tahmin edilen eski bir çınar ağacı vardır. İlçenin batı çıkışında şu an harabe halinde bulunan Beyobası Hamamı ise 15.yüzyılın ilk yarısında Hacı İvaz Paşa tarafından yaptırılmıştır.[12] Yine ilçe merkezinde Osmanlı Dönemine ait Hacı Sinan bin İbrahim tarafından 1534 yılında yaptırılan Hacı Sinan Cami bulunmaktadır.[13]

İlçe Merkezinin 7 kilometre güneyinde yaşı yaklaşık olarak 3,4 milyon yıl olarak belirlenen Ballıca Mağarası, büyüklüğü ve jeolojik özellikleri ile dünyadaki benzerlerinin içinde özel bir konuma sahiptir. Mağaranın hemen bitişiğinde ise Ocaklı Şelalesi bulunmaktadır[14].Kaz Gölü Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ise göl ekosistemine sahip olup mevsimsel olarak yerli ve göçmen kuşların uğrak yeridir.

EğitimDüzenle

Pazar ilçesinde toplam 19 ilköğretim okulu mevcuttur. Bunlardan 4'ü ilçe merkezinde 15'i ise belde ve köylerde yer almaktadır. Pazar ilçesinde toplam 2 adet çok programlı lise vardır. Bunlardan biri ilçe merkezinde, diğeri ise Üzümören beldesinde yer almaktadır. Ayrıca ilçe merkezinde Gaziosmanpaşa Üniversitesine bağlı bir adet yüksekokul bulunmaktadır. Yüksekokulun kampüsü yoktur. 4+4+4 sistemi gereği yeni imam hatip ortaokulu açılmıştır

KültürDüzenle

İlçenin gelenek, görenekleri İlçeye Yıllar önce göçen Malatya, Bayburt, Sivas ve Ş. Urfa'dan gelen halkımız sayesinde karma görenekleri vardır,Bazen düğünlerde Bayburt Asıllı halk oyunu Deli Güsün, Bazen Malatya kökenli Keklik oynanır ve yemekleri Bat, Keşkek, Gaygana,Mücürüm ve Toyga, Helle çorbalarıdır.

NüfusDüzenle

Yıl Toplam Şehir Kır
1990[15] 21.625 5.669 15.956
2000[16] 20.295 5.301 14.994
2007[17] 15.361 5.023 10.338
2008[18] 15.261 5.021 10.240
2009[19] 15.158 4.986 10.172
2010[20] 15.048 4.975 10.073
2011[21] 14.948 4.953 9.995
2012[22] 15.426 4.979 10.447
2013[23] 14.712 4.841 9.871
2014[24] 14.117 4.783 9.334
2015[25] 13.804 4.837 8.967
2016[26] 13.824 4.684 9.140
2017[27] 13.570 4.635 8.935
2018[28] 14.335 4.826 9.509
2019[29] 13.330 4.656 8.674

KaynakçaDüzenle

  1. ^ http://www.tokatpazar.gov.tr/
  2. ^ http://www.yerelnet.org.tr/ilceler/ilce_belediye_koordinat.php?ilceid=199039
  3. ^ Strabon Coğrafya "Geographika". Kitap XII, Bölüm : I - II - III, s. 30 - 31.
  4. ^ a b http://unyezile.com/kazova.htm
  5. ^ https://www.academia.edu/35099824/XV-XVI._Y%C3%BCzy%C4%B1lda_Turhal_Kazas%C4%B1nda_N%C3%BCfus_Toprak_%C4%B0li%C5%9Fkisi.pdf
  6. ^ https://www.devletarsivleri.gov.tr/varliklar/dosyalar/eskisiteden/yayinlar/genel-mudurluk-yayinlar/osmanli_yer_adlari.pdf
  7. ^ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/756010
  8. ^ http://tucaum.ankara.edu.tr/wp-content/uploads/sites/280/2015/08/cadata3_5.pdf
  9. ^ https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/tokat/gezilecekyer/mahperi-hatun--pazar--hani
  10. ^ https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/tokat/kulturenvanteri/halil-bey-camii
  11. ^ https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/tokat/kulturenvanteri/halil-bey-hamami
  12. ^ https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/tokat/kulturenvanteri/beyobasi-hamami
  13. ^ http://www.yesilirmak.org.tr/documents/gezi_rotasi/kent_rehberi/tokat.pdf
  14. ^ https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/tokat/turizmaktiviteleri/ocakli-selalesi-pazar
  15. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  17. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  18. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  19. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  20. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  21. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  22. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  23. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  24. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  25. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  26. ^ "2016 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 7 Mart 2017. 
  27. ^ "2017 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 4 Mart 2020. 
  28. ^ "2018 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 4 Mart 2020. 
  29. ^ "2019 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 4 Mart 2020. 

Dış bağlantılarDüzenle