New Mexico

ABD'nin eyaleti

New Mexico, Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatı kesiminde bulunan bir eyalet. Başkenti Sante Fe, en büyük şehri Albuquerque'dir. 1 Temmuz 2019 itibarıyla nüfusu 2.096.829'dur. New Mexico 4 ana bölgeye ayrılabilir: Great Plains (Büyük Düzlükler), Rocky Dağları, Colorado Platosu ile Basin-Range Bölgesi. İngilizce ve İspanyolca eyaletin resmi dilleridir.

New Mexico
New Mexico bayrağı
Bayrak
New Mexico mührü
Mühür
New Mexico in United States.svg
Ülke Amerika Birleşik Devletleri Amerika Birleşik Devletleri
Başkent Santa Fe
En büyük şehir Albuquerque
İdare
 • Vali Michelle Lujan Grisham (D)
 • Vali vekili Howie Morales (D)
 • Üst meclis New Mexico Senatosu
 • Alt meclis New Mexico Temsilciler Meclisi
 • Senatörler Martin Heinrich (D)
Ben Ray Luján (D)
Yüzölçümü
 • Toplam 314,917 km² (121,59 mil²)
 • Kara
314,161 km² (121,298 mil²)
 • Su
757 km² (292 mil²)
Rakım 1,741 m (5,711 ft)
En yüksek nokta 4,011,4 m (13.160,7 ft)
En alçak nokta 868 m (2.847 ft)
Nüfus
 (2020)
 • Toplam 2,120,220
 • Yoğunluk 6,62/km² (17,1/mil²)
Zaman dilimi UTC-07.00
 • Yaz (YSU) UTC-06.00
ISO 3166 kodu US-NM
Resmî site
newmexico.gov

Eyaletin doğu tarafını işgal eden 'Büyük Düzlükler Bölgesi'nde, engebeli bir plato, derin akarsular, petrol ve doğalgaz yatakları, düz sahalar ve Pecos Nehri Vadisi yer alır. Rocky Dağları eyaletin kuzey merkezi bölümünde yer alır. New Mexico'nun kuzeybatı köşesinde bulunan Colorado Platosu zengin petrol ve gaz yataklarıyla uranyum depolarına sahiptir. Eyaletin güney batı ve merkez bölümünde bulunan Basin-Range bölgesinde ise, dağ sıraları ve alçak çöl havzaları vardır. New Mexico'nun iklimi kuru ve sıcaktır. Su havzalarının karaya oranının en az olduğu eyalette içme suyu havzaları yapay göletlerden oluşur. Nüfus yoğunluğunun çok az olduğu eyaletlerden biridir. Pek çok çizgi film karakterinin yaratıcısı William Hanna, Hilton otellerinin kurucusu Conrad Hilton ile ünlü araba yarışçıları Al ve Bobby Unser New Mexicoludur.

Köken bilimiDüzenle

Rio Grande nehrinin batısı ve kuzeyindeki arazilere İspanyollar tarafından verilen isimdir.

KızılderililerDüzenle

New Mexico Kızılderilileri arasında Apaçiler (Meskalero, Hikarilla, Çirikava, Mimbreno) ve Navaholar çoğunluktadır. Bunları Pueblo yerlileri ile Zuniler izler. Daha az olarak da Uteler, Komançiler ve "Jocome, Jano ile Suma" kabileleri yer alır.[1]

Eyalet bayrağıDüzenle

Sarı alan ve kırmızı sembol renkleri İspanya'nın renkleridir. New Mexico'ya ilk kez 1540 yılında İspanyol kaşifler tarafından getirilmiştir. New Mexico bayrağının üzerinde etrafa ışık saçan kırmızı bir güneş görürüz. Dörderli ışınlardan oluşmuş dört grup ışık vardır. Bu, Zia olarak adlandırılan yerli bir Amerikan halkının tarihi güneş sembolüdür. Zia'lar tanrının bütün iyi şeyleri onlara bu dört grup içinde hediye ettiğine inanırlar. Bu hediyeler:

  • 4 yön- kuzey, doğu, güney ve batı
  • 4 mevsim- ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış
  • Gün- sabah, öğle, akşam ve gece
  • Yaşamın kendisi- çocukluk, gençlik, orta yaş ve yaşlılık.

Komşu eyaletlerDüzenle

Arizona, Kolorado, Oklahoma, Teksas, Utah

ÜniversiteleriDüzenle

  • College Of Santa Fe
  • College Of The Southwest
  • Eastern New Mexico University (College of Business, College of Education & Technology, College of Fine Arts, College of Liberal Arts & Sciences)
  • New Mexico Highlands University
  • New Mexico Institute Of Mining & Technology
  • New Mexico State University (College of Agriculture & Home Economics, College of Arts & Sciences, College of Business Administration & Economics, College of Education, College of Engineering, College of Health & Social Services, Graduate School) * St. John's College-santa Fe
  • University Of New Mexico (College of Arts & Sciences, College of Education, College of Fine Arts, College of Nursing, College of Pharmacy, Robert O. Anderson Graduate School of Management, School of Architecture & Planning, School of Engineering, School of Law, School of Medicine, School of Public Administration)
  • Western New Mexico University

DipnotlarDüzenle