Mundus (magister militum)

Bizanslı general

Mundo[1][2][3] (YunancaΜοῦνδος; Moundos; ö. 536), yaygın olarak Latince Mundus biçiminde anılır,[4], I. Justinianus döneminde Bizans İmparatorluğu'nun bir Gepid[5] generaliydi.

Mundus
YunancaΜοῦνδος
Ölüm 536
Bağlılığı Bizans İmparatorluğu
Rütbesi General
Çatışma/savaşları Nika Ayaklanması
Gotlar Savaşı (535-554)

Kökeni ve erken hayatıDüzenle

Günah Çıkartıcı Theofanis'e göre Mundus, Doğu Germen kabilesi Gepid hükümdarı Γιέσμ (Giesmus)'un oğlu ve başka bir Gepid hükümdarı Trapstila'nın yeğeniydi.[6] Giesmus adı kökü *gesm <*gésəm, Türkçe-Moğolca kes/käs (koruyucu, lütuf bahşeden, kutsama, talih) kökünden türemiştir.[7] Babası, 488'de Teoderik'in Ostrogotlarına karşı savaşta öldürüldü, ardından Mundus, Teoderik'in kendisine katılma davetini kabul etti. Teoderik'in 526'daki ölümüne kadar İtalya'da kaldı ve bu noktada anavatanına döndü.

Mundus'un kesin doğum tarihi bilinmemektedir. Jordanes, Theofanis ve İoannis Malalas'a göre Mundus, Hun Attila kökenliydi.[8] Adı, Attila'nın babası Muncuk Han ile aynı etimolojiye sahiptir, Türkçe *munʒu (mücevher, inci; bayrak).[9]

Bizans hizmetiDüzenle

529'da Mundus, I. Justinianus'a bağlılığını sunan elçiler gönderdi. Teklifi kabul edildi ve Mundo, Illyria'daki ve Tuna sınırındaki tüm askeri kuvvetlerin başı olan magister militum per Illyricum olarak atandı.[6][10] Ertesi iki yıl boyunca, Balkanlara yapılan Slav ve Bulgar akınlarını önledi ve Konstantinopolis'e çok miktarda ganimet gönderdi.[11]

531'de Mundus, Callinicum'daki başarısızlığından sonra Belisarius'un yerini alarak kısa bir süre magister militum per Orientem oldu, ancak öyle görünüyor ki Mundus bu komutu üstlenmek için Doğu'ya hiç gitmedi. Ocak 532'de tekrar Illyria kuvvetlerinin komutanlığına atandı. Aynı ay içerisinde, Nika Ayaklanması patlak verdiğinde Heruli paralı askerlerinden oluşan bir kuvvetle Konstantinopolis'teydi. Mundus, Justinianus'a sadık kaldı ve Belisarius ile birlikte, Hipatius taraftarlarının Hipodrom'da katledilmesinden ve böylece imparatorluk kontrolünün yeniden tesis edilmesinde görev aldı.[12]

Mundus bundan sonra Illyricum'daki kuvvetlerin komutanı olarak kaldı. 535'te Justinian, İtalya'yı Gotlardan geri alma girişimini başlatırken, güçlerini Gotların elinde tuttuğu Dalmaçya'ya götürdü, bu sırada Belisarius İtalya'yı denizden işgal etti.[13] Mundus Gotları yendi ve başkent Salona'yı aldı, ancak ertesi yılın başlarında eyaleti geri almak için yeni bir Got ordusu geldi. Salona yakınlarındaki bir çatışmada, Mundus'un oğlu Mauricius daha büyük bir Got güç tarafından sadece birkaç adamla tuzağa düşürüldü ve öldürüldü. Oğlunun kaybıyla öfkelenen Mundus, Gotları yendi, ancak takip sırasında ölümcül şekilde yaralandı.[14][15]

KaynakçaDüzenle

Özel
  1. ^ Maenchen-Helfen 1973, s. 148, 364, 409.
  2. ^ Pritsak 1982, s. 432, 434, 439, 449, 453, 473.
  3. ^ Evans, James Allan (2011). The Power Game in Byzantium: Antonina and the Empress Theodora (İngilizce). A&C Black. ss. 68, 70, 78, 80, 99. ISBN 9781441140784. 20 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2022. 
  4. ^ cf. Bury 1923, ss. 41, 43, 46, 87ff., 170, 174, Treadgold 1997, ss. 180, 187–188
  5. ^ Hodgkin, Thomas (2018). Italy and Her Invaders: Volume IV - Imperial Restoration (İngilizce). Perennial Press. ISBN 978-0265176733. 
  6. ^ a b Theophanes, 6032
  7. ^ Pritsak 1982, s. 449–453.
  8. ^ Maenchen-Helfen 1973, s. 364, 409.
  9. ^ Pritsak 1982, s. 439, 453.
  10. ^ John Malalas, 450-451
  11. ^ Marcellinus Comes, AD 530
  12. ^ Procopius, De Bello Persico, I.XXIV.42-52
  13. ^ Procopius, De Bello Gothico, I.V.12-4
  14. ^ Procopius, De Bello Gothico, I.VII
  15. ^ Hughes, Ian (Historian) (2009). Belisarius : the last Roman general. Yardley, Pa.: Westholme. ISBN 9781594160851. OCLC 294885267. 
Genel

Birincil kaynaklarDüzenle

İkincil kaynaklarDüzenle