Ana menüyü aç
Yeryüzündeki en büyük monolit: Mount Augustus.

Monolit, yekpare taş veya kayadan meydana gelen, görünüşte dağ benzeri bir jeolojik veya teknolojik, büyük boyutlu bir kitledir. Sıklıkla çok sert ve katı metamorfik kayadan olan bu kitleleri, genellikle erozyon açığa çıkarmıştır.

İsim Latince monolithus sözcüğünden gelir ki bu da Yunanca μονόλιϑος (monolithos) sözcüğünden gelmektedir. μονόλιϑος sözcüğü ise μόνος yani "tek" ve λίϑος yani "taş"tan türemiştir. İngilizce ve Türkçeye ise Fransızca monolithe sözcüğünden geçmiştir.

Jeolojik MonolitlerDüzenle

Bugün yeryüzündeki en büyük üç monolit şunlardır:

  1. Mount Augustus (Augustus Dağı), Avustralya
  2. La Peña de Bernal, Meksika
  3. Stone Mountain (Taş Dağı), Atlanta, Georgia, ABD

Diğer monolitlerden bazıları:

 
Stone Mountain yani "Taş Dağı", ABD.

Kuzey AmerikaDüzenle

AvrupaDüzenle

AfrikaDüzenle

AsyaDüzenle

AvustralyaDüzenle

Güney AmerikaDüzenle

AntarktikaDüzenle

UluruDüzenle

Yıllar boyunca Uluru/Ayers Kayası'nın dünyanın en büyük monoliti olduğu yazılmış ve söylenmiştir. Aslında bu iki açıdan da yanlıştır. Zira Uluru bir monolit değildir ve bir monolit olsa bile Mount Augustus ondan yaklaşık 2,5 kat daha büyüktür.

Yapay MonolitlerDüzenle

 
Monolit, Expo.02 İsviçre

Yekpare taştan meydana gelen abidelere tarihte sıklıkla rastlanır. Bunlar diğer özelliklerine göre farklı isimlerle anılır. Bunun dışında insan eliyle, farklı amaçlar için yapılmış monolitler bulunur. Bazı insan eliyle yapılmış monolitler ve tipler:

Ayrıca bakınızDüzenle