Malva sultanlığı

Malwa Sultanlığı, 1401-1531 yılları arasında Orta Hindistan'daki Malwa bölgesine hakim olan Müslüman bir devletti.

Sweets 1.jpg

TarihçeDüzenle

Kurucusu, Emir Timur'un Hindistan'ı işgali sırasında Delhi ayaklanmasından yararlanan Malwa valisi Dilawar Khan Guri'dir (1401-1405). Onu öldürdükten sonra yerine Hushang Shah unvanını alan oğlu Alp Khan (1405-1435), başkenti Dhar'dan Mandu'ya taşıdı. 1436'ya kadar Malwa Sultanları Guri'nin soyundan geliyordu. Bu tarihte Mesud Han'ı tahttan indiren başvezir Mahmud Halaç (1436-1469) Guri hanedanının hegemonyasına son vermiş ve yönetim Halaç hanedanına geçmiştir. Mahmud Şah Gujarat, Deccan ve Javanpur'a başarılı seferler yapmış ve Malwa'nın sınırlarını genişletmişti.

Şah Mahmud (1510-1531) döneminde komşu devletlerle ilişkiler kopmuştur. Sarayda Müslüman ve Hindu veziler arasında artan güç mücadelesi, dış güçlerin saldırılarına yol açtı. 1531'de Mandu'yu ele geçiren Gujarat ordusu, Halaç hanedanının üyelerini öldürdü. Bir süre sonra Malwa, Türk imparatoru Hümayun Şah[1] yönetimine girdi.

EserlerDüzenle

Malwa İslam mimarisi (1401-1561) Delhi okulunun izlerini taşımaktadır. Farklı malzemelerin dönüşümlü kullanımı ve karoların yerleştirilmesi bu mimarinin ayırt edici bir özelliğidir ve renk unsuruna verilen önemi kanıtlamaktadır. En eski dönemin örnekleri Dhar'da, en son dönemin örnekleri ise Mandu'da bulunur. Malwa Sultanlığı'nın eski başkenti Mandir'de 1454 yılında tamamlanan Ulu Cami'nin avlusu, beşi Mekke yönünde, ikisi doğuda, ikisi kuzey ve güneyde olmak üzere sivri kemerlerle çevrilidir. Mihrap üzerinde geniş kubbeler vardır. Kemerler çok sayıda küçük kubbe ile örtülmüştür. Bu cami Hindu etkisinden uzak, tamamen Türk-Müslüman eseridir. Kırmızı kumtaşından yapılmıştır. Mermer süslemelere sahiptir.[2] Cami dışında, Hushang Shah Guri Türbesi (1440) ve iki katlı uzun saray Jahaz Mahal (15. yüzyıl) Malwa Sultanlığı dönemine aittir.

HükümdarlarDüzenle

Dilawar Khan Guri (1401-1405)

Alp Han Hüseng (1405-1435)

Gazni Han Muhammed (1435-1436)

Mes'ud Han (1436-?)

Birinci Mahmud Şah (1436-1469) [3]

Abdülkadir Gıyaseddin Şah (1469-1500)

Nasıreddin Şah (1500-1511)

İkinci Mahmud Şah (1511-1531)

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Hümayun Şah". 15 Nisan 2007. 27 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ekim 2022. 
  2. ^ "Hindistanda Türk-Müslüman Mimari, Prof. Dr. İnci Macun" (PDF). 6 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Ekim 2022. 
  3. ^ "Ortaçağ Hindistanı'nda Bir Türk Hükümdar: Mâlva Sultanı I. Mahmudşah Halacî, Doç. Dr. S. Haluk Kortel". 4 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2022. 

Dış BağlantılarDüzenle