Kroyçer Sonat (RusçaКрейцерова соната, Kreitzerova Sonata), Lev Tolstoy'un 1889 yılında yayımlanan romanıdır.

Kroyçer Sonat
Yazar Lev Tolstoy
Çevirmen Ergin Altay (1. Baskı Aralık 2005)
Ülke Rusya
Dil Rusça
Yayımcı İletişim Yayınları
Sayfa 130
ISBN
9789750503733 (Türkçe)

Kroyçer Sonat’ta ilginç, sıradışı fikirleri olan devrimci bir adam tarafından kadın-erkek ilişkisi yorumlanmakta; toplumdaki ahlak anlayışının değişmesi ile yaşanan sancılar gözler önüne serilmektedir. Tolstoy’un bu eseri şiddetli bir ruhsal kriz içerisindeyken kaleme aldığı bilinir.

Bir tren yolculuğu öyküsü ile başlayan eserde yolcular evlilik, karı koca ilişkileri gibi konularda söyleşirlerken romanın baş kahramanı Pozdnişev, kendi hikâyesini anlatır. Pozdnişev gençliğinde sefih bir hayat sürdükten sonra evlenmiş ancak bir süre sonra karısıyla şiddetli geçimsizlik yaşamaya başlamıştır. Karısının kendisini bir müzisyenle anlattığı şüphesi ise Pozdnişev’in içindeki şiddeti açığa çıkarmış; karısını öldürüp bir süre hapis yatan Pozdnişev, karısının kendisini aldatmadığını öğrenmiştir.

Romanda bahsi geçen ve ona adını veren sonat, Beethoven'ın Rodolphe Kreutzer'a ithaf ettiği ve bu yüzden “Kreutzer (Kroyçer) Sonatı" olarak bilinen op. 47 9 numaralı keman-piyano sonatıdır. Romana ilhamı veren fikrin Tolstoy’a, tiyatro oyuncusu arkadaşı Vasilii Nikolevich Andreev-Burlak tarafından, 1887’de Yasnaya Polyana’yı ziyareti sırasında verildiği düşünülür. 1888 Baharı’nda Tolstoylar’ın evinde Beethoven’in Kreutzer Sonatı bir grup amatör müzisyen tarafından çalınması, müziğin tehlikeli baştan çıkarıcılığı düşüncelerini güçlendirdi ve eserin yazılmasında etkili oldu.

Tolstoy, bu eseri yayımladığında toplumu ahlaksızlığa yöneltmekle suçlandı. Kutsal Kilise Meclisi Başvekili bu konuda Çar’a bir mektup yollayarak Tolstoy’un cezalandırılmasını istedi ve bu, Tolstoy’un 1901’de Rus Ortodosk Kilisesi tarafından aforoz edilmesi sürecinin başlangıcı oldu.

Roman, birçok yönetmen tarafından filme çekildi, oyunlaştırıldı Leos Janacek 1923 yılında bestelediği 1. Yaylı çalgılar dörtlüsüne Tolstoy’un kahramanından esinlendiği için Kroyçer Sonat adını verdi.

GaleriDüzenle