Kiri Te Kanawa

Dame Kiri Jeanette Claire Te Kanawa[1] ONZ CH DBE AC (/ˈkɪri təˈkɑːnəwə/;[2] doğum adı ile Claire Mary Teresa Rawstron, d. 6 Mart 1944) Yeni Zelanda'lı opera sanatçısı. Tam lirik bir soprano sesi vardır ve kendisi "yumuşak ama canlı, sıcak, bol ve zorlanmamış" olarak tanımlanır.[3] Te Kanawa, 1980'lerin ortasında Avustralya'da en iyi 40 albümüm üçüne sahipti.[4]


Kiri Te Kanawa

Kiri Te Kanawa 2013 (cropped).jpg
Te Kanawa in 2013
Doğum Claire Mary Teresa Rawstron
6 Mart Mart 1944 (1944-03-06) (77 yaşında)
Gisborne, Yeni Zelanda
Meslek Opera şarkıcısı (Soprano)
Etkin yıllar 1968-2017
Evlilik
Desmond Park
(e. 1967; b. 1997)
Çocuk(lar) 2

Te Kanawa, 17. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar pek çok dilde geniş bir dizi eser söyleyerek birçok ülkede övgü aldı[5][6] Özellikle Mozart, Strauss, Verdi, Handel ve Puccini'nin eserleriyle ilişkilendirilir ve sahnede prensesleri, asaleti ve diğer benzer karakterleri canlandırmada önemli başarılar elde etmiştir.[7]

Kariyerinin ilerleyen dönemlerinde nadiren opera söylemesine rağmen, Te Kanawa sık sık konser ve resitallerde sahne aldı, ustalık dersleri verdi ve genç opera sanatçılarına kariyerlerini başlatmaları için destek verdi.[8] Son performansını Ekim 2016'da Avustralya'nın Ballarat kentinde gerçekleştirdi, ancak Eylül 2017'ye kadar emekliliğini açıklamadı.[9][10]

Kişisel hayatıDüzenle

Te Kanawa , Yeni Zelanda'nın Gisborne kentinde, Māori kasap Tieki "Jack" Wawatai ve İrlandalı göçmenlerin kızı Mary Noeleen Rawstron'un çocuğu olarak Claire Mary Teresa Rawstron adı ile dünyaya geldi.[11] Wawatai, Papaz'ın kızı Apo ile çoktan evliydi. Poihipi Kohere (toplum lideri Reweti Tuhorouta Kohere'nin kardeşi ve asker ve çiftçi Henare Mokena Kohere)[12][13] ve Rawstron'un annesi bebeğin evlat edinilmesi için ısrar etti.[14][15][16][17] Başarılı bir kamyonculuk işletmesinin sahibi Thomas Te Kanawa ve karısı Nell tarafından bebekken evlat edinildi. St Mary's College, Auckland'da eğitim gördü ve Rahibe Mary Leo Niccol'dan opera şarkıcılığı eğitimi aldı. Te Kanawa bir şekilde mezzosoprano olarak şarkıcılık kariyerine başladı ama daha sonradan sopranoya dönüştü.[18] Strauss'un Casanova operetinden "Rahibeler Korosu" kaydı Yeni Zelanda'da üretilen ilk altın plaktı.

Te Kanawa, Ağustos 1967'de Londra'da bir kör randevuda Desmond Park ile tanıştı ve altı hafta sonra Auckland'daki St Patrick's Cathedral'de evlendiler.[19] Antonia (1976 doğumlu) ve Thomas (1979 doğumlu) adlı iki çocuğu evlat edindiler. Çift 1997'de boşandı.[20] Te Kanawa hiçbir zaman biyolojik ebeveynleriyle iletişim kurma girişiminde bulunmadı, ancak bu sıralarda üvey kardeşi Jim Rawstron onunla iletişime geçti. Başlangıçta onunla tanışmak istemiyordu ama 1997'de kabul etti. Süreç, bir gazetenin toplantılarıyla ilgili bir haber yayınlamasıyla sona erdi; Rawstron gazeteyle teması reddetmesine rağmen[21] o zamandan beri öz ailesiyle hiçbir ilgisi olmadığı yönündeki kararını yineledi.[22]

KariyeriDüzenle

Te Kanawa, gençliğinde ve 20'li yaşların başında Yeni Zelanda'daki kulüplerde bir pop yıldızı ve şovmeniydi[23] ve gazete ve dergilerde düzenli olarak yer aldı. 1963'te, Tosca'dan "Vissi d'arte" performansıyla Mobil Song Quest'te Malvina Major'ın ikincisi oldu ve 1965'te aynı yarışmayı kazandı. Ödül olarak, Londra'da okumak için bir burs aldı.

1966 müzikal komedi filmi Don't Let It Get You'da rol aldı ve şarkı söyledi. 1966'da, Major'ın bir önceki yıl da kazandığı Melbourne Sun-Aria yarışmasını kazandı. Her iki şarkıcı da Rahibe Mary Leo tarafından öğretilmişti.

Londra'da ilk yıllarıDüzenle

1966'da, seçmelere katılmadan, Vera Rózsa ve James Robertson'un rehberliğinde çalışmak için Londra Opera Merkezi'ne kaydoldu, Robertson Te Kanawa'nın okula geldiğinde şarkı söyleme tekniğinden yoksun olduğunu, ancak izleyicileri büyülemek için bir yeteneğe sahip olduğunu söyledi.[14] İlk olarak Mozart'ın The Magic Flute filminde Second Lady olarak ve Aralık 1968'de Sadler's Wells Tiyatrosu'nda Purcell'in Dido ve Aeneas performanslarında sahneye çıktı. Ayrıca Donizetti'nin Anna Bolena filminde başrolü seslendirdi. 1969'da, Camden Festivali'nde Rossini'nin La donna del lago'sunda Elena'yı seslendirdi ve aynı zamanda şef Colin Davis'in "Kulaklarıma inanamadım. Binlerce seçmelere katıldım, ama fevkalade güzel bir sesdi." dediği bir seçmelerden sonra Figaro'nun Evliliği'nde Kontes rolü teklif edildi.[24] Idamante'ye Mozart'ın Idomeneo'sunda övgü, Royal Opera House Covent Garden'da üç yıllık bir sözleşme teklifine yol açtı ve burada ilk çıkışını Boris Godunov'da Xenia ve Parsifal'de bir Flower Maiden olarak 1970'te yaptı.[25] Yönetmen John Copley'in yönetiminde, Te Kanawa, Aralık 1971 açılışında Kontes rolü için özenle hazırlandı.

Uluslararası kariyeriDüzenle

Harici ses
  Te Kanawa Reynald Giovaninetti ile 1972'de San Francisco Operası 'nı yönetirken Mozart'ın' 'Le nozze di Figaro' 'operasında Kontes Almaviva'nın rolünü seslendiyiyor

Bu arada, New Mexico'daki yaz opera festivali ve 15. sezonuna başlamak üzere olan Santa Fe Operası'nda John Crosby'ye başarısının haberi ulaştı. Onu 30 Temmuz 1971'de gösterime giren Figaro'nun Evliliği'nde Kontes rolüyle oynadı. Performans ayrıca Cherubino olarak ilk çıkışında Frederica von Stade'e de yer verdi. "Seyircilerin gözlerini kamaştıran iki yeni kişiydi: Cherubino rolünde Frederica von Stade ve Kontes olarak Te Kanawa. Herkes bunların harika buluntular olduğunu hemen biliyordu. Tarih bu ilk izlenimi doğruladı."[26]

1 Aralık 1971'de Covent Garden'da Te Kanawa, Santa Fe performansını tekrarladı ve Kontes olarak uluslararası bir sansasyon yarattı: " 'Porgi amor' ile Kiri yeri alt üst etti."[27] Bunu, 1972'de Opéra National de Lyon ve San Francisco Operası'nda Kontes olarak sergilediği gösteriler izledi. Desdemona'yı ilk kez 1972'de Glasgow, Otello'da seslendirdi. 1974 Metropolitan Operası'nda Desdemona olarak kısa bir süre sonra sahneye çıktı: Son anda hastalanan Teresa Stratas'ın yerini aldı. Te Kanawa, 1973'te Glyndebourne Festivali'nde şarkı söyledi, Paris (1975), Sidney (1976), Milano (1978), Salzburg (1979) ve Viyana'da (1980) daha fazla açılış yaptı. 1982'de Paris'te Tosca olarak tek sahne performanslarını verdi. 1989'da Don Carlos'taki Elisabeth de Valois'i Chicago'daki repertuarına ekledi ve 1990'da Capriccio'daki Kontes, ilk olarak San Francisco'da ve 1998'de Covent Garden, Glyndebourne ve Met'de eşit başarı ile şarkı söyledi.

Sonraki yıllarda Te Kanawa, Chicago Lirik Operası, Paris Operası, Sidney Opera Binası, Viyana Devlet Operası, La Scala, San Francisco Operası, Münih ve Köln'de sahne alarak repertuarına Donna Elvira, Pamina, Mozart rollerini ve Fiordiligi'den Puccini'nin La bohème filmindeki Mimi gibi İtalyan rollerini ekledi. Joseph Losey'in 1979 yapımı Don Giovanni uyarlamasında Donna Elvira'yı canlandırdı. 1981'de Galler Prensi Charles ve Leydi Diana Spencer'ın düğününde Handel'in "Let the bright Seraphim" şarkısını söylediği zaman, dünya çapında tahminen 600 milyon kişi tarafından görüldü ve duyuldu.[28]

Harici ses
  Te Kanawa, 1986'da Gounod'un Faust operasında Sir Colin Davis'in Bavyera Radyo Orkestrası 'nı yönetirken Marguerite rolünü seslendiriyor

Leonard Bernstein, 1984 yılında müzikal West Side Story'yi yeniden kaydetmeye karar verdiğinde ilk kez kendi müziğini yönetti. Genel olarak "opera versiyonu" olarak bilinen filmde, Maria rolünde Te Kanawa, Tony rolünde José Carreras, Anita rolünde Tatiana Troyanos, Riff rolünde Kurt Ollmann ve "Somewhere" şarkısını söyleyen sahne dışı ses olarak Marilyn Horne rol aldı. Te Kanawa, projeye katılan ilk şarkıcı oldu ve "Buna inanamadım... Bu birlikte büyüdüğüm müzikti, hep söylemek istediğim müzikti." diyerek duygularını aktardı.[29] Albüm, 1985'te En İyi Cast Şovu Albümü Grammy Ödülü'nü kazandı ve kayıt süreci, The Making of West Side Story adlı bir belgesel olarak filme alındı.[30]

 
Kiri Te Kanawa, Metropolitan Operası'nda La fille du régiment'in oyuncu kadrosuyla, 24 Aralık 2011

Te Kanawa'nın Richard Strauss'un kahramanlarına özel bir ilgisi vardı. Arabella'daki başrolde ilk kez 1977'de Houston Grand Opera'da görüldü, bunu Der Rosenkavalier'de Marschallin ve Capriccio'da Kontes rolleri izledi. Georg Solti yönetiminde birçok performans sergiledi ve 1981'de Figaro'nun Düğünü'nün bir kaydını[31] yaptı.

1991 yılında, İngiltere Singles Chart'ta 4 numaraya yükselen 1991 Rugby Dünya Kupası'nda tema şarkısı "World in Union" ın prömiyerini yaptı.[32]

1995'te Te Kanawa, Metroplitan Opera'dan Plácido Domingo ile birlikte James Levine yönetimindeki Verdi'nin Simon Boccanegra prodüksiyonunda Maria Boccanegra rolünü oynadı.[33]

Kariyerinin sonraki bölümlerinde, bir konser şarkıcısı olarak meşgul olmasına rağmen sahneye çıkışı seyrek oldu. Monte Carlo'da (2001'de televizyonda yayınlanan) Samuel Barber'ın Vanessa'sında, Washington Ulusal Operası'nda (2002) ve Kasım-Aralık 2004'te Los Angeles Operası'nda performanslarda yer aldı. Te Kanawa, 2004 yılında Baton Rouge Senfoni Orkestrası'nda Pennington Great Performers dizisi sanatçısı olarak yer aldı.[34]

2006'da Te Kanawa, Avustralya'daki İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları'nda Kraliçe Elizabeth'e "Mutlu Yıllar"ı ve ardından "Tanrı Kraliçeyi Koru" şarkısını söyledi.[35]

Nisan 2010'da Te Kanawa, Köln Operası'nda Der Rosenkavalier'de Marschallin'i iki performansla söyledi. Aynı yıl Metropolitan Operası'nda La fille du régiment'te Krakenthorp Düşesi'nin sözlü bölümünü oynadı ve bir tango söyledi. Bu rolünü 2011-12 sezonunda bir canlandırma olan Met'te tekrarladı, 2013'te Viyana'da ve Mart 2014'te Covent Garden'da 70. doğum gününü kapsayan bir turne olarak tekrarladı. Bu arada, 10 Eylül 2013'te Japonya'nın Nakano kentindeki Nakano-Zero Hall'da Haruhisa Handa'nın açılış Tokyo Küresel Konseri'nde sahne aldı.[36][37] Ekim 2013'te Downton Abbey televizyon dizisinde Nellie Melba rolünde rol aldı.[38]

BaşarılarıDüzenle

Te Kanawa, 1973 Kraliçe'nin Doğum Günü Şereflerinde müzik alanındaki hizmetleri için Britanya İmparatorluğu Nişanı ile ödüllendirildi ve 1982 Kraliçe'nin Doğum Günü Onurlarında opera alanındaki hizmetleri için Britanya İmparatorluğu Nişanı Dame Komutanlığına yükseltildi. Yeni Zelanda 1990 Anma Madalyası[39] ile ödüllendirildi ve 1995 Kraliçe'nin Doğum Günü Onurları'nda Yeni Zelanda Nişanı'n aldı.[40] 1990 Avustralya Günü Onurları'nda, sanat, özellikle opera ve topluma hizmetlerinden dolayı Avustralya Nişanı Onursal Sahibi olarak atandı.[41]

1981'de Eamonn Andrews tarafından This Is Your Life'ın konusu oldu.[42]

Ekim 2012'de açılışı yapılan St Paul Katedrali, Dunedin'deki vitray pencerede Azize Cecilia olarak tasvir edildi.[43][44]

Te Kanawa, müzik hizmetlerinden dolayı 2018 Doğum Günü Şerefinde Onursal Liyakat Nişanı Üyesi (CH) olarak atandı. Tören, 20 Aralık'ta Buckingham Sarayı'nda Galler Prensi tarafından gerçekleştirildi.[45]

Kasım 2019'da, Aotea Center'daki ASB tiyatrosunun adı, dünya sahnesinde yaptığı çalışmaların ve 75. doğum gününün münasebetiyle Kiri Te Kanawa Tiyatrosu olarak değiştirildi.[46] Te Kanawa, onuruna düzenlenen bir galadan önce değişiklikle ilgili bir plaketin açılışını yaptı.[47]

ÖdülleriDüzenle

Te Kanawa, İngiltere'deki Bath, Cambridge, Dundee, Durham, Nottingham, Oxford, Sunderland, Warwick ve Chicago Üniversiteleri, Auckland (Yeni Zelanda) ve Waikato'dan fahri dereceler almıştır. Oxford'daki Somerville Koleji ve Cambridge Wolfson Koleji'nin fahri üyesi ve Glyndebourne'den çok da uzak olmayan İngiltere'nin Güney-Doğu bölgesindeki Ringmer Community College'ın hamisi unvanını almıştır. 

1982'de Gramophone dergisi tarafından Yılın Sanatçısı seçildi.[48] 10 Haziran 2008'de Lahey'deki Ridderzaal'da Edison Klasik Müzik Galası'nda (eski adıyla Grand Gala du Disque) Edison Klasik Müzik Ödülü'nü aldı. Te Kanawa, 2012 yılında İkonik Yeni Zelandalı kategorisinde Dünya Klasında Yeni Zelanda ödülüne layık görüldü.[49]

2006'da Te Kanawa, Amerikan Başarı Akademisi'nin Golden Plate Ödülü'ne layık görüldü.[50]

2010 yılında, Müziğe Üstün Katkı için Brit Ödülü'nü aldı.

Kiri Te Kanawa VakfıDüzenle

Te Kanawa, "sanatlarına tam bağlılığı olan yetenekli genç Yeni Zelandalı şarkıcıların ve müzisyenlerin rüyalarını gerçekleştirmelerine yardımcı olmak için akıllıca ve düşünceli bir rehberlik ve destek alabilecekleri" vizyonuyla Kiri Te Kanawa Vakfı'nı kurdu.[51]

Vakıf, genç Yeni Zelandalı şarkıcılara ve müzisyenlere finans ve kariyer bursları sağlamak için bir güven fonu yönetmektedir.

Kiri ÖdülüDüzenle

Ocak 2010'da, Te Kanawa ve BBC Radio 2, geleceğin yetenekli bir opera şarkıcısını bulmak için bir girişim başlattı. Girişim, BBC Radio 2 Kiri Prize yarışmasıydı.[52]

600'ün üzerinde hevesli opera sanatçısının bölgesel seçmelerinin ardından, 40'ı Londra'da Te Kanawa, mezzo-soprano Anne Howells ve şef Robin Stapleton ile ustalık sınıflarına davet edildi. BBC Radio 2'nin Friday Night Is Music Night'ta 5 hafta üst üste yayınlanan yarı finallere bu sınıflardan 15 şarkıcı seçildi. Yarı finalistlere Martin Yates, Richard Balcombe ve Roderick Dunk tarafından yönetilen BBC Konser Orkestrası eşlik etti ve performansları Te Kanawa, Howells, Stapleton ve yönetmen John Cox tarafından değerlendirildi .

3 Eylül 2010 tarihinde Radyo 2'de yayınlanan finale beş şarkıcı ulaştı. Kazanan soprano Shuna Scott Sendall, 11 Eylül 2010'da Londra Hyde Park'taki BBC Proms in the Park'ta Te Kanawa ve José Carreras ile performans sergiledi ve Solti Te Kanawa'nın İtalya'da Accademia'daki üç haftalık bir konut kursuna katılma fırsatı verildi..

TartışmalarDüzenle

Melbourne merkezli Herald Sun ile 2003 yılında yapılan bir röportajda Te Kanawa, bazı yurttaşlarını kızdırarak Maori halkı arasındaki yüksek refah bağımlılığını eleştirdi.[53]

2007 yılında, etkinlik yönetimi şirketi Leading Edge, Avustralyalı şarkıcı John Farnham ile bir konseri iptal ettikten sonra Te Kanawa'ya sözleşmeyi ihlal ettiği için dava açtı. Hayranlarının bazen iç çamaşırlarını sahneye fırlattığını öğrendikten sonra konseri iptal etmişti ve bunu gururla savundu.[54] Mahkeme, iki taraf arasında herhangi bir sözleşme yapılmadığını tespit etti, bu nedenle Te Kanawa zararlardan sorumlu değildi, ancak onu işe alan ve yöneten şirket olan Mittan, Leading Edge'e zaten yapılan harcamalar için 130.000A $'lık bir geri ödeme yapması hükmedildi.[55][56]

DiskografiDüzenle

Tamamlanan çalışmalarıDüzenle

Solo resitaller, derlemeler vb.Düzenle

  • 1973 – My Favourite Things [Hallmark, SHM 3218]
  • 1974 – Herrmann – Salammbo's Aria from Citizen KaneThe Classic Film Scores of Bernard Herrmann – Kiri Te Kanawa, National Philharmonic Orchestra, Charles Gerhardt [RCA Victor, BMG Classics]
  • 1979 – Richard Strauss – Four Last Songs – London Symphony Orchestra, Andrew Davis [CBS Masterworks]
  • 1981 – Mozart Concert Arias – Kiri Te Kanawa, Wiener Kammerorchester, Gyorgy Fischer [London/Decca Jubilee 417756]
  • 1983 – Canteloube – Chants d'Auvergne (Songs of The Auvergne) / Villa-Lobos – Bachianas Brasileiras [Polygram SXDL 7604]
  • 1983 – Mozart Opera Arias – London Symphony Orchestra, Sir Colin Davis [Philips], [Polygram 5414319]
  • 1983 – Verdi & Puccini – London Philharmonic Orchestra, John Pritchard [CBS 37298]
  • 1983 – The Metropolitan Opera Centennial Gala – Metropolitan Opera Orchestra, James Levine [Deutsche Grammophon DVD 00440 073 4538]
  • 1984 – Come to the Fair – Folk Songs & Ballads – Medici Yaylı Çalgılar Dörtlüsü ve Ulusal Filarmoni Orkestrası üyeleri, Douglas Gamley ile [EMI EMC 222]
  • 1984 – Ave Maria – İngiliz Oda Orkestrası ve St. Paul Katedrali Korosu ile dini favoriler koleksiyonu, Londra [Philips 412629]
  • 1984 – A Portrait of Kiri Te Kanawa [CBS SBR 236068]
  • 1985 – A Room with a View (OST) – Puccini arias "O mio babbino caro" (Gianni Schicchi) ve "Chi bel sogno di Doretta" (La Rondine), Merchant Ivory film A Room with a View [DRG CDSBL 12588]
  • 1986 – Kiri – Blue Skies – Nelson Riddle And His Orchestra ile [Polygram / Decca 414 666–1] - AUS #36[4]
  • 1986 – Christmas with Kiri (with Philharmonia Orchestra of London and Chorus, Carl Davis) London Classic / Polygram
  • 1987 – Kiri Sings Gershwin, a collection of George Gershwin songs with the New Princess Theater Orchestra, John McGlinn [EMI] - AUS #37[4]
  • 1987 – Portrait [Polygram 417645]
  • 1989 – Songs of Inspiration – Kiri Te Kanawa, Mormon Tabernacle Choir, Utah Symphony Orchestra, Julius Rudel [London/Decca/Polygram 425431]
  • 1990 – Kiri in Recital – Liszt, Obradors, Ravel – Kiri Te Kanawa, with Roger Vignoles (Piano) [London/Decca 425820 ]
  • 1990 – Italian Opera AriasLondon Symphony Orchestra ile, Myung-Whun Chung
  • 1991 – Richard Strauss – Four Last Songs ve diğer şarkılar – Georg Solti ve Viyana Filarmoni ile
  • 1991 – The Kiri Selection
  • 1991 – Kiri Sings Kern
  • 1991 – World in Union (Single, 7") – (Rugby Union World Cup Theme Song) [Columbia]
  • 1992 – Paul McCartney and Carl Davis – Paul McCartney's Liverpool Oratorio (Movement VII: "Crises")
  • 1992 – Kiri Sidetracks: The Jazz Album
  • 1993 – Mozart Arias (Grand Voci) [Decca]
  • 1993 – Classics – Mozart, Handel, Gounod, Schubet, Strauss [Philips 434725]
  • 1994 – Heart to Heart (with Malcolm McNeill)
  • 1994 – The SorceressHogwood ve The Academy of Ancient Music ile Handel operalarından aryalar
  • 1994 – Kiri!: Her Greatest Hits Live [Decca 443600]
  • 1994 – Kiri Sings PorterCole Porter şarkıları [Angel][57]
  • 1995 – Christmas with Kiri Te Kanawa: Carols from Coventry Cathedral – Kiri Te Kanawa, Michael George, BBC Philharmonic Orchestra, Robin Stapleton [Teldec]
  • 1996 – Franz Schubert – Lieder – Judith Raskin, Kiri Te Kanawa, Elly Ameling, Peter Pears, Judith Blegen [Sony Classical]
  • 1996 – James Levine's 25th Anniversary Metropolitan Opera Gala, [Deutsche Grammophon DVD, B0004602-09]
  • 1997 – French Songs and Arias
  • 1997 – Sole et amore – Puccini Arias – Te Kanawa, Vignoles, Orchestre de L'Opera National de Lyon, Kent Nagano [Erato]
  • 1998 – The Greatest Classical Stars on Earth – Plácido Domingo, Kiri Te Kanawa, Luciano Pavarotti, Lesley Garrett, Nigel Kennedy (2CD, Compilation) [Decca]
  • 1999 – Maori Songs (Air New Zealand) [EMI Classics 5 56828-2]
  • 1999 – Greatest Hits [EMI Classics]
  • 2001 – Kiri (also known as Kiri – The Best Of)
  • 2003 – The Very Best Of
  • 2004 – Kiri – A Portrait
  • 2004 – Dame Kiri Te Kanawa & Friends: The Gala ConcertGold[58]
  • 2005 – The Best of Kiri Te Kanawa [20th Century Masters – The Millennium Collection]
  • 2006 – Kiri Sings Karl: Songs of Mystery & Enchantment – arranged and conducted by Karl Jenkins [EMI Classics]
  • 2013 – Waiata Sony Music Entertainment

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Te Kanawa, Dame Kiri (Jeanette Claire), (born 6 March 1944), opera singer". Ukwhoswho.com. 30 Kasım 2020. doi:10.1093/ww/9780199540884.001.0001. 19 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "ABC Pronounce". Australian Broadcasting Corporation. 12 Şubat 1990. 19 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2019. 
  3. ^ John von Rhein (30 Temmuz 2001). "Kiri Te Kanawa sails at Ravinia". Chicago Tribune. Erişim tarihi: 10 Şubat 2020. 
  4. ^ a b c d Kent, David (1993). Australian Chart Book 1970–1992. illustrated. St Ives, N.S.W.: Australian Chart Book. s. 306. ISBN 0-646-11917-6. 
  5. ^ "Profile: Tonight she sings for Britain: Kiri Te Kanawa, most beloved". 12 Eylül 1992. 26 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ "Nostalgia flows freely as beloved diva charms fans at Ravinia. But don't call it a farewell". chicagotribune.com. 29 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ Steane, J.B. (2001). "Kiri Te Kanawa". Root, Deane L. (Ed.). The New Grove Dictionary of Music and Musicians. Oxford University Press. 
  8. ^ Matt Thomas, "Dame Kiri Te Kanawa on coaching young singers", Walesonline.co.uk, 8 December 2008, Retrieved 7 December 2009
  9. ^ "Dame Kiri takes final bow in brilliant career", Weekend Herald, 16 September 2017. Retrieved 14 November 2017
  10. ^ [1][ölü/kırık bağlantı]
  11. ^ "Kiri: the unsung story". Independent.ie. 19 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  12. ^ "Kohere, Henare Mokena". Teara.govt.nz. 9 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  13. ^ "Kohere, Reweti Tuhorouta". teara.govt.nz. 8 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  14. ^ a b Jenkins & d'Antal 1998.
  15. ^ We Were Born on the Same Day, Au Yong Chee Tuck, Partridge Publishing, 2018, Appendix II
  16. ^ "Kiri: the unsung story". Independent.ie. 19 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  17. ^ Langley, William (18 Ağustos 2013). "Kiri Te Kanawa: How the diva from Down Under wound up at Downton". Telegraph.co.uk. 
  18. ^ Fingleton 1982.
  19. ^ Rubin (3 Mart 1974). "Kiri Did It All with a Bit of Maori Pride; About Kiri Te Kanawa". The New York Times. s. AL 15. We met on a blind date in London and wed about six weeks later. 
  20. ^ "A most undramatic exit for a prima donna". The Times. 16 Mayıs 2006. 13 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009. 
  21. ^ "Brave new world". The Independent. 13 Aralık 1999. 4 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  22. ^ Elizabeth Grice, "The dame doesn't give a damn", The Sydney Morning Herald, Spectrum Arts, 18 July 1998, p. 15s
  23. ^ Encyclopædia Britannica.
  24. ^ The Royal Opera House in the Twentieth Century. A&C Black. 2011. ISBN 9781448205523. 
  25. ^ Gilbert & Shir 2003.
  26. ^ Scott 1976.
  27. ^ Lebrecht 2000.
  28. ^ "Famed soprano Dame Kiri Te Kanawa is coming to Manila". BusinessWorld. 27 Eylül 2000. s. 1. 
  29. ^ Rockwell (7 Eylül 1984). "New Recording of West Side Story". The New York Times. ISSN 0362-4331. Erişim tarihi: 15 Eylül 2017. 
  30. ^ "The Making of West Side Story". Classicstoday.com. 15 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2017. 
  31. ^ Te Kanawa had previously made videos in 1973 and 1975 under Pritchard and Böhm.
  32. ^ Singh (21 Eylül 2015). "World in Union: Who sang it better?". Evening Standard. 
  33. ^ Met: on-demand 
  34. ^ "Baton Rouge Symphony Orchestra Program 1 Season 2015-16". Issuu. 16 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2016. 
  35. ^ "Dame Kiri Te Kanawa". Classic fm. 14 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2020. 
  36. ^ "10日は中野で国際交流オペラ" [International Exchange Opera on the 10th in Nakano]. Sports Nippon (Japonca). Tokyo, Japan. 7 Eylül 2013. 
  37. ^ "東京国際コンサート 歌姫ルネ・フレミングをゲストに開催" [Tokyo Global Concert Held – with Renée Fleming as the special guest]. Mostly Classic (Japonca). Tokyo, Japan: Sankei Shimbun. 206 (7): 96-97. 2014. 
  38. ^ Christiansen (7 Ekim 2013). "How Downton Abbey got Nellie Melba all wrong". The Daily Telegraph. Erişim tarihi: 7 Eylül 2019. 
  39. ^ Taylor, Alister, (Ed.) (2001). "New Zealand Who's Who Aotearoa 2001". New Zealand Who's Who, Aotearoa. Auckland: Alister Taylor Publishers: 861. ISSN 1172-9813. 
  40. ^ "Queen's Birthday honours list 1995". Department of the Prime Minister and Cabinet. 19 Ekim 2012. 9 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2020. 
  41. ^ "Citation of Dame Kiri Te Kanawa". It's an Honour. The Commonwealth Government of Australia. 26 Ocak 1990. Erişim tarihi: 17 Mart 2013. 
  42. ^ "Kiri Te Kanawa". Bigredbook.info. 10 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2017. 
  43. ^ Manins (16 Ekim 2012). "Beauty, culture and reverence illuminated". Otago Daily Times. 
  44. ^ Lewis (28 Mart 2013). "Dame Kiri delighted with cathedral depiction". Otago Daily Times. 
  45. ^ "Dame Kiri Te Kanawa receives top honour award at Buckingham Palace". The New Zealand Herald. 21 Aralık 2018. 
  46. ^ "Aotea Centre theatre to be named after Dame Kiri Te Kanawa". Radio New Zealand. 21 Ağustos 2019. Erişim tarihi: 19 Kasım 2019. 
  47. ^ "ASB Aotea Centre is being renamed after Dame Kiri Te Kanawa". NZ Herald. 19 Kasım 2019. 
  48. ^ "Kiri te Kanawa: Artist of the Year 1992", classicfm.com.
  49. ^ "World Class New Zealand 2012 Winners". 27 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  50. ^ "Golden Plate Awardees of the American Academy of Achievement". Achievement.org. American Academy of Achievement. 15 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  51. ^ "Statement of Mission and Vision". Kiri Te Kanawa Foundation. 13 Mart 2007. 27 Mart 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  52. ^ "The BBC Radio 2 Kiri Prize". BBC Radio 2. 3 Eylül 2010. 2 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  53. ^ "Dame Kiri remarks strike sour note". BBC News. 1 Mart 2003. 
  54. ^ "Singer in court for refusing to perform". Yahoo! News. 28 Ocak 2007. 
  55. ^ "Kiri Te Kanawa Wins Lawsuit Filed Following Withdrawal from Concerts with Pop Star". Opera News Online. 21 Mart 2007. 11 Kasım 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  56. ^ "Kiri Te Kanawa Wins 'Panty-Throwing' Lawsuit". Playbill Arts News: Opera. 21 Mart 2007. 24 Mart 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  57. ^ Kiri Sings Porter, Spinitron via WERU. Retrieved 2016-09-14.
  58. ^ "Gold and platinum New Zealand albums to 2013". Te Ara. Encyclopedia of NZ. 21 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2015. 

KaynakçaDüzenle

İleri okumalarDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle