Kievli Elisiv

Kievli Elisiv (Norveç: Ellisif veya Elisiv; Rusça: Елизавета Ярославна; Ukraynaca: Єлизавета Ярославна) (d.1025 – ö.1067 (yaklaşık)), Kiev Prensesidir ve Norveç Kralı III. Harald'ın Konsort kraliçesiydi.[1]

Kievli Elisiv
Elisiv of Kiev.jpg
Norveç Konsort kraliçesi
Doğum 1025
Ölüm y. 1067 (41-42 yaşlarında)
Çocuk(lar)ı Maria Haraldsdotter
Ingegerd, Queen of Denmark and Sweden
Hanedan Rurik
Babası I. Yaroslav
Annesi Ingegerd Olofsdotter

BiyografiDüzenle

Elisaveta, Kiev Rus Büyük Prensi Bilge Yaroslav'ın kızı ve İsveç Kralı Olof Skötkonung ve Obotritli Estrid'in kızı olan İsveç Prensesi Ingegerd Olofsdotter'ın kızıydı. Elisaveta, gelecekteki Macaristan Kralı I. Andrew, Fransa Kralı I. Henry ve muhtemelen Sürgün Edward'ın karısı Agatha ile evlenen Kievli Anne'nin kız kardeşiydi.[2] Kardeşleri arasında Novgorodlu Vladimir, Kievli Iziaslav, Kievli Sviatoslav II, Vsevolod I, Kiev Prensi ve Igor Yaroslavich vardı.[3][4]

1043-44 kışında Elisaveta, Norveç Prensi Harald Sigurdsson ile evlendi. Harald, üvey kardeşi Norveç Kralı II. Olav'ın yanında Stiklestad Savaşı'na katıldıktan sonra 1030'da Norveç'ten ayrılmıştı. Harald o zamandan beri hem babasının hem de Bizans hükümdarının koruması altında hizmet etmişti.[5]

Elisaveta, Harald'ın kendisine olan sevgisizliğinden yakındığı ulaşılan şiirlerden anlaşılmaktadır (bu şiirsel bir klişe olabileceğinden, onların gerçek sevgileri hakkında hiçbir çıkarım yapılamaz). 1045'te Harald'ı yeğeni Kral Magnus the Good ile eş zamanlı kral olduğu Norveç'e kadar takip etti. Norveç'te Elisaveta, Kraliçe Elisiv olarak biliniyordu. Evlilik en iyi şekilde mahkeme yazmanı Stuv den blinde ( Stúfrblindi Þórðarson kattar ) tarafından belgelenmiştir. Norveç'te kaldığına dair mevcut başka bir belge yoktur.[6][7]

1047'de Kral Harald, Kral Magnus'un ölümünden sonra Norveç'in tek hükümdarı oldu. 1048'de Harald, Magnus ve Olaf adında iki oğlu olan Tora Torbergsdatter adında başka bir eş aldı. Evlilik büyük ölçüde siyaset ve ittifak amaçlı olarak açıklanabilir. Giske ailesinin reisleri ( Giskeætten ) güç siyasetinde kilit bir rol oynadı. Elisiv'in Rusya'da kalmış olması ya da Norveç'e giderken ölmüş olması mümkündür. Ancak bu, Harald, Ingegerd ve Maria'nın kendisine atfedilen kızlarının Tora'nın olması gerektiği anlamına gelir. Bu durum, Maria'nın amcası olacak olan Øystein Orre fra Giske ile nişanlı olduğu için olası görülmemektedir. Bu nedenle Tora'nın Harald'ın cariyesi olması mümkündür. Tora, hem Kral Olav Kyrre'nin hem de Kral Magnus II Haraldsson'un annesi oldu.[8][9]

1066'da Harald, İngiltere'yi işgal etti ve burada Stamford Köprüsü Savaşı'nda öldürüldü. Gelenek, Elisiv ve kızlarının Harald ile İngiltere'ye kadar gittiğini ve burada Maria'nın söylendiği gibi babasının ölüm haberi sonrası öldüğü söylenir. Daha sonra Elisiv ve ikinci kızı Ingegerd, Norveç filosuyla Norveç'e döndü. Elisiv bu gezi sırasında Orkney Adaları'nda kalacaktı. Bununla birlikte, destanların en eskisi, Tora'nın Orkney Kontu Thorfinn Sigurdsson'un kuzeni olduğu için, yolculukta Harald'a eşlik edenin Elisiv değil Tora Torbergsdatter olduğunu iddia ediyor.[10][11]

Bremenli Adam'a göre, Kral Olav Kyrre'nin annesi, ya Danimarka Kralı II. Sweyn ya da isimsiz bir İsveç kralıyla dul olarak yeniden evlendi, ancak bu doğrulanmadı. Bunun Tora Torbergsdatter anlamına gelen Olav Kyrre'nin gerçek annesine mi yoksa Elisiv anlamına gelen üvey annesine mi atıfta bulunduğu da bilinmiyor. Kraliçe Elisiv'in ölüm tarihi ve yeri bilinmiyor.[12]

ÇocuklarDüzenle

Elisiv ve Harald'ın iki kızı vardı:

  • Ingegerd (yaklaşık 1045 – 1120); önce Danimarka'nın müstakbel kralı Olaf Hunger ile, onun ölümünden sonra da İsveç'in müstakbel kralı Philip ile evlendi.[13][14]
  • Maria (25 Eylül 1066'da öldü); Eystein Orre (Tora Torbergsdatter'in kardeşi) ile evlilik sözü verdi, ancak bildirildiğine göre Harald ve Eystein'ın öldüğü gün Orkney'de öldü.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Ellisiv – norsk dronning (Per Sveaas Andersen. Store norske leksikon)". 19 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2015. 
  2. ^ "Ellisiv (Elisabeth), Dronning (Dansk biografisk Lexikon / IV. Bind)". 25 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2022. 
  3. ^ "Yaroslav I Vladimirovich Mudrii, 1019-1054". xenophon-mil.org. 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2016. 
  4. ^ "Ingegerd Olofsdotter, ett kvinnoöde från vikingatiden". historiska-personer.nu. 22 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2016. 
  5. ^ Stiklestad 4 Şubat 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Knut A Rosvold. Store norske leksikon)
  6. ^ Stúfr enn blinde Þórðarson kattar (heimskringla.no)
  7. ^ "Stúfr inn blindi Þórðarson kattar (Old Norse Teaching Texts)". 18 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2015. 
  8. ^ "Tora Torbergsdatter (Merete Røskaft. Store norske leksikon)". 13 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2022. 
  9. ^ "Giskeætten". Store norske leksikon. 12 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2016. 
  10. ^ "Blundell, Michael C. 2012. The Battle of Stamford Bridge 1066 A.D.: An Alternative Interpretation)". 15 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2022. 
  11. ^ "Earl Thorfinn the Mighty (Orkneyjar)". 24 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2022. 
  12. ^ Ellisiv – utdypning 22 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Claus Krag. Norsk biografisk leksikon)]
  13. ^ "Oluf 1. Hunger". Den Store Danske. 24 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2016. 
  14. ^ "konung Filip". Svenskt biografiskt lexikon. 8 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2016. 

Konuyla ilgili yayınlarDüzenle

  • Lindqvist, Herman (2006) Tarihçe om alla Sveriges drottningar : från myt och helgon drottning i tiden'a kadar (Norstedts förlag)978-9113015248
  • Magnusson, Magnus ; Pálsson, Hermann (1976) Kral Harald's Saga: Norveç'in Harald Hardradi'si: Snorri Sturluson'un Heimskringla'sından (Penguen Klasikleri)978-0140441833
  • Martin, Janet (1995) Ortaçağ Rusya, 980-1584 (Cambridge: Cambridge University Press)0-521-36276-8
  • Thuesen, Nils Petter (1991) Norges dronninger gjennom tusen år (Oslo: Tiden Norsk Forlag)82-10034-58-8