Küçük İskender

Türk şair

Derman İskender Över veya bilinen adıyla Küçük İskender (28 Mayıs 1964, İstanbul - 3 Temmuz 2019, Beykoz), Türk şair, eleştirmen ve oyuncudur.[1]

Küçük İskender
DoğumDerman İskender Över
28 Mayıs 1964(1964-05-28)
İstanbul, Türkiye
Ölüm3 Temmuz 2019 (55 yaşında)
Beykoz, İstanbul
Takma adKüçük İskender
MeslekŞair, eleştirmen, oyuncu
İkametİstanbul
VatandaşlıkTürkiye
DönemCumhuriyet dönemi
TürŞiir, roman, derleme, günce
Önemli ödülleri2000-Orhon Murat Arıburnu Şiir Ödülü
2006-Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü
2014-Erdal Öz Edebiyat Ödülü
2017-Necatigil Şiir Ödülü
2018-Yunus Nadi Şiir Ödülü
Etkin yılları1985-2019

Yaşamı değiştir

1964 yılında İstanbul'da doğdu.[2] Kabataş Erkek Lisesini bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesine girdi, son sınıfında okulu bıraktı. Ardından İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümüne girdi, 3 yıl sonra bıraktı. 1980'li yıllardan başlayarak ölene kadar çeşitli dergilerde şiirler, eleştiriler, denemeler yazdı. İlk şiiri Milliyet Genç Sanat dergisinde, İskender Över ismiyle çıktı. Profesyonel olarak 1985'te Adam Sanat dergisinde şiirleri yayımlanmaya başladı.

Kimi çıkan antolojilerde şiirleri basıldı. Kanada'da çıkan Descant adlı edebiyat dergisinin Türkiye özel sayısında, ABD'de ise Murat Nemet-Nejat'ın 'eda' kavramında yoğunlaştığı Türk şairleri antolojisinde kendine yer buldu. İtalya'da düzenlenen Avrupalı Genç Şairler Yarışması'nda (La Giovane Poseia D'europa Nel 1999) ilk ona girdi ve şiirleri bu şairlerle kitaplaştırıldı.

2000 yılında Orhon Murat Arıburnu Ödülleri'nde Bir Çift Siyah Deri Eldiven adlı şiir kitabıyla birincilik aldı. 2001 yılında Almanya'da, 2002 yılında Hollanda'da çeşitli şehirlerdeki etkinliklerde, 2005'te Avusturya'da, 2007'de Makedonya'da, 2008'de İsveç'te konuşmacı olarak ve şiir performanslarıyla kendini dile getirdi. 2003 yılında Berlin'de düzenlenen İlk Türk Eşcinseller Kongresi'nde bu konudaki bildirisini okudu. 2004'te New York'ta ve Kuzey Carolina'da üniversitelerde konuşma yaptı ve tek kişilik okuma gecelerine konuk oldu. 2006'da İskender'i Ben Öldürmedim adlı şiir kitabıyla Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü'nü kazandı. 2014'te 7.si verilen Erdal Öz Edebiyat Ödülü Küçük İskender'e verildi. Jüri ödülün gerekçesini “Türk Şiiri’ne getirdiği özgün soluk ve şiir dilinin geliştirilmesinin yanı sıra otuz yıl boyunca tavrındaki tutarlılık” olarak özetledi.[3] 2017’de Necatigil Şiir Ödülü’nü aldı. Seçici kurul "Küçük İskender, ilk kitabı Gözlerim Sığmıyor Yüzüme'den başlayarak günümüz şiirine yeni bir söyleyiş, yeni bir soluk kazandırdı. Çağdaş Türk şiirinin birikimlerini dilde ve anlatımda yeni yaklaşımlarla zenginleştirdi. Günümüz toplumunun farklı kesimlerinin yaşam kültürlerini şiir diline taşıdı. Mayıs Giremez, Küçük İskender'in otuz yıllık şiir birikiminin parlak bir örneği olmasının yanında, günümüz şiirini yücelten özellikleriyle de ödüle değer bulundu." açıklamasını yaptı.[4]

2018 yılında Ölen Sevgilimin Şiir Defteri kitabı ile Yunus Nadi Şiir Ödülü kazandı.[5]

2018'de akciğer kanseri teşhisi[6][7] konan sanatçı bir süredir Bodrum'daki evinde istirahatte idi. İstanbul, Beykoz Paşabahçe Devlet Hastanesi’nde yoğun bakımda tedavisi süren Küçük İskender 3 Temmuz 2019'da, gece saatlerinde öldü.[8]

Kariyeri değiştir

İstanbul'da Türkiye'nin en önemli müzik odakları olan Baba Zula, Rashit, Teoman, Nejat Yavaşoğulları, Gripin, Hayko Cepkin, Zakkum, Harun Tekin, Derya Köroğlu, Mabel Matiz, Can Bonomo, Model, Flört, Cemiyette Pişiyorum yine edebiyat ve sinema dünyasından Orhan Alkaya, Mustafa Altıoklar, Şenol Erdoğan, Pelin Batu, Haydar Ergülen, Arif Damar, Lale Müldür, Enver Ercan gibi isimlerle aynı sahneyi paylaştı. Küçük İskender ayrıca genç şairlerle birlikte Beyoğlu başta olmak üzere Ankara, İzmir, İzmit, Zonguldak, Elazığ,Tekirdağ, Edirne, Gaziantep, Milas, Seferihisar, Gümüşlük, Bodrum, Bolu, Kırşehir, Lefkoşa gibi birçok farklı yerde performans geceleri yapmıştır.

Oyunculuk değiştir

Küçük İskender, Mustafa Altıoklar'ın yönettiği iki filmde de oynamıştır: 1997 yapımı Ağır Roman ve 2002 yapımı O Şimdi Asker.

Kitapları değiştir

Kitapların şu anki yayınevleri ve basıldıkları ilk tarih dikkate alınmıştır.

Hakkındaki yazılar değiştir

Ödülleri değiştir

Kaynakça değiştir

  1. ^ "Küçük İskender yaşamını yitirdi!" (Habertürk). haberturk.com. 3 Temmuz 2019. 3 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2019. 
  2. ^ Soysal, İlhami (Eylül 2009). 20. Yüzyıl Türk Şiiri Antolojisi (11. bas.). bilgi yayınevi. s. 564. ISBN 975-494-022-3. 
  3. ^ "Erdal Öz Edebiyat Ödülü Küçük İskender'in!". milliyet.com.tr. 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2015. 
  4. ^ "2017 YILI NECATİGİL ŞİİR ÖDÜLÜ". necatigil.com. 6 Nisan 2017. 6 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından (BASIN DUYURUSU) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2019. 
  5. ^ a b "2018 Yunus Nadi Ödülleri açıklandı". Sözcü. 31 Temmuz 2018. 23 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023. 
  6. ^ "küçük İskender'den sevenlerine mesaj". cumhuriyet.com.tr. Cumhuriyet Gazetesi. 1 Temmuz 2018. 5 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2019. 
  7. ^ "Şair Küçük İskender'e kanser teşhisi konuldu". evrensel. 28 Haziran 2018. 
  8. ^ "Şair küçük İskender hayatını kaybetti". birgun.net. Birgün. 3 Temmuz 2019. 5 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2019. 
  9. ^ [httpss://www.edebiyatla.com/gunce/orhon-murat-ariburnu-odulleri-301712 "Orhon Murat Arıburnu Ödülleri"]. Edebiyatla.com. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023. 
  10. ^ HIZLAN, Doğan (9 Ağustos 2006). "1. Anday Şiir Ödülü küçük İskender'in". Hürriyet. 21 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023. 
  11. ^ "Melih Cevdet Anday Ödülü Küçük İskender'in oldu". 23 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023. 
  12. ^ "Erdal Öz Ödülü küçük İskender'in". bianet.org. 23 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023. 
  13. ^ Duvar, Gazete (4 Temmuz 2017). "Necatigil Şiir Ödülü, küçük İskender'e verildi". 23 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023.