III. Boris

Bulgar Çarı

III. Boris (30 Ocak 1894 - 28 Ağustos 1943), 1918-1943 arasında Bulgaristan çarı. İktidarının son beş yılı örtük bir diktatörlüğe dönüşmüştür.

III. Boris
Boris III of Bulgaria.jpg
Bulgaristan Çarı
Hüküm süresi 3 Ekim 1918 – 28 Ağustos 1943
Önce gelen I. Ferdinand
Sonra gelen II. Simeon
Doğum 30 Ocak 1894(1894-01-30)
Sofya, Bulgaristan
Ölüm 28 Ağustos 1943 (49 yaşında)
Sofya, Bulgaristan
Defin Rila Manastırı
Eş(ler)i İtalya Prensesi Giovanna
Çocuk(lar)ı Koháry Prensesi Marie Louise
Bulgaristan Çarı II. Simeon
Tam ismi
Boris Klemens Robert Maria Pius Ludwig Stanislaus Xaver
Hanedan Saxe-Coburg ve Gotha-Koháry
Babası Bulgaristan Çarı I. Ferdinand
Annesi Bourbon-Parma Prensesi Marie Louise
Dini Doğu Ortodoks
önceden Roma Katolik
İmza

HayatıDüzenle

GençliğiDüzenle

Bulgaristan çarı I. Ferdinand ile Bourbon hanedanının Parma kolundan Maria Luisa'nın oğluydu. Anne babasının Katolik olmasına karşın, siyasi nedenlerle Ortodoks olarak yetiştirildi.

I. Dünya Savaşı dönemiDüzenle

Boris, Sofya Askerî Okulu'ndan mezun oldu ve Balkan Savaşlarında yer aldı. I. Dünya Savaşı sırasında Makedonya Cephesi'nde Bulgar Ordusu Genelkurmay irtibat subayı olarak görev yaptı. 1916'da Albay'lığa terfi etti ve Ordu Grubu komutanı August von Mackensen'in irtibat subayı olarak görev yaptı. Boris, mareşal Mackensen ve 3. ordu korgenerali Stefan Toshev arasındaki zor ilişkileri düzeltmek için çok çalıştı. Üst düzey Bulgar ve Alman komutanların saygısını kazandı. 1918'te Generalliğe yükseltildi.

Tahta geçişiDüzenle

Babasının 4 Ekim 1918'de tahttan çekilmesi üzerine, Bulgaristan kralı oldu. Ülkenin güçlü siyaset adamlarından, Çiftçi Birliği'nin önderi Aleksandır Stamboliyski'ye karşı olduğundan, onu deviren Haziran 1923 darbesinde etkili olduğu sanılır. Boris, darbeden sonraki yıllarda çeşitli suikastlere hedef oldu; Nisan 1925'te birkaç gün arayla iki suikast girişimi atlattı. 1930'da İtalyan prenses Giovanna'yla evliliği, İtalya ile ilişkilerin geçici olarak düzelmesini sağladı. Ama 1930'ların sonunda daha çok Almanya'ya yaklaştı ve Yugoslavya'yla uzlaşmaya çalıştı. 1934'te, Bulgaristan'da askeri diktatörlüğün kurulmasından sonra, yeniden güçlenmeye başladı.Kasım 1935'te, gözde adamlarından Georgi Kyoseivanov'un başbakan olmasını sağladı. 1938'den ölümüne değin, bu unvanı resmen taşımamakla birlikte, mutlak diktatör oldu.

II. Dünya Savaşı dönemiDüzenle

Mart 1941'de, Bulgaristan'ın Mihver Devletleri'yle ittifaka girmesinden sonra bağımsızlığını olabildiğince korumaya çalıştı. Bulgaristan'ın, Mihver Devletleri'nin yanında II. Dünya Savaşı'na, hatta Yugoslavya ve Yunanistan'ın işgaline katılmasından sonra bile, SSCB'ye savaş açma konusundaki baskılara karşı koymayı başardı.

ÖlümüDüzenle

28 Ağustos 1943'te, Adolf Hitler'le bir toplantı yapıp Sofya döndükten sonra, kalp yetmezliği nedeniyle hayatını kaybetti. Kalp krizi sonucundan mı öldüğü, yoksa zehirletilerek bir cinayete mi kurban gittiği kesinlik kazanmamıştır. Ölümü ile ilgili komplo teorileri arasında, daha itaatkâr bir hükûmet kurmak amacıyla Hitler tarafından zehirlettirilmiş olduğuna inananlar ortaya çıktı. Bir diğer teori ise Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık ile iletişime geçmeye çalıştığı için Sovyet ajanları tarafından zehirletildiği iddia edilir. Tahta ilk olarak kardeşi Kiril geçer ama 1944'te Sovyetlerin Bulgaristan'a ilhakının ardından Kiril yakalanır ve 1945 yılında kurşuna dizilir.

Sokaklarda ağlayan kalabalık ile Sofya'daki Alexander Nevsky Katedrali'nde, büyük ve etkileyici bir devlet cenazesinin ardından, Çar III. Boris'in tabutu dağlara trenle götürüldü ve Bulgaristan'ın en büyük ve en önemli manastırı olan Rila Manastırına gömüldü. 1944 Eylül'ünde, Komünist hükûmet tarafından III. Boris'in naaşını mezardan çıkarıldı ve gizlice Sofya yakınındaki Vrana Sarayı'nın avlusuna gömüldü. Daha sonra Komünist yetkililer Vrana'daki Boris'in tabutunu tekrar çıkardı ve gizli bir yere naaşını taşıdı. III. Boris'in mezarını nerede olduğu bugüne kadar bilinmemektedir.

III. Boris'in ölümünden sonra tahta 6 yaşındaki oğlu II. Simeon geçti.

KaynakçaDüzenle

III. Boris
Doğumu: 30 Ocak 1894 Ölümü: 28 Ağustos 1943
Resmî unvanlar
Önce gelen
I. Ferdinand
 
Bulgaristan Çarı

3 Ekim 1918 – 28 Ağustos 1943
Sonra gelen
II. Simeon