Hoy

İran'ın Batı Azerbaycan eyaletinde bulunan şehir

Hoy (ingilizce: khoy, Azərbaycanca: Xoy/خوي, farsça: خوی Osmanlıca: Kent-i Hoy veya Hoy Kend), İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti'nde şehir.

Hoy
Azerbaycan Türkçesinde : Xoy

(خوی چوخوری)
ilçe
Khoy/خوی
Hoy'da bir çarşı
Hoy arması
Arma
İran konumunda Hoy
Hoy
Hoy
Şehrin İran'daki konumu
Ülke İran İran
Eyalet Batı Azerbaycan Eyaleti
Şehristan Hoy şehristanı
Bahş Hoy merkezî bahşı
İdare
 • Belediye Başkanı Mahbub Tizpar
Rakım 1,107 m (3.631 ft)
Nüfus
 • Toplam 478,708
Zaman dilimi + 3:30
 • Yaz (YSU) + 4:30

Şehir, Urmiye Gölü'nün kuzeybatısında, Çaldıran Ovası'nın güneydoğusunda yer alır. Hoy şehri büyük oranda Azerbaycan Türklerinden oluşmaktadır. Nüfus bakımından Batı Azerbaycan'ın Urmiye'den sonra ikinci büyük kentidir.

TarihiDüzenle

Hoy şehrinin tarihi M.Ö. 3000-4000 yıllarına dek uzanır. Sümer kaynaklarında adı geçen Arrata isimli bölgenin bugünkü Urmiye ile Van şehirleri arasındaki bölge olduğunu tarihçiler belirtmiştir. Ve burada o yıllarda yerleşim olduğunu belgelemektedir. İlk önce Hoy şehri, Azerbaycan'da kurulan Manna Devleti sınırları içinde iken daha sonra Van ve çevresinde hüküm süren Urartuların hakimiyetine girdi. İslam dininin ve devletinin bu coğrafyayı da ele geçirmesiyle Müslümanların eline geçen şehir uzunca bir dönem beyliklerle yönetildi. Büyük Selçuklu hakimiyeti sırasında Alparslan'ın Rum ordusunun gelişini Hoy'da haber aldığı kaynaklarda geçmektedir. Hoy, Anadolu'nun alınmasında üs olarak kullanıldı. Şah İsmail ile Yavuz Sultan Selim arasındaki Çaldıran Muharebesi Hoy yakınlarında yapıldı (1514). İran-Osmanlı savaşlarında birkaç kez Osmanlılar'ın eline geçti. Şehir, Osmanlı idaresinden sonra tekrar İran hakimiyetine geçmiştir. Hoy, değişik halk destanlarında ve hikâyelerinde geçer.

I. Dünya Savaşı'nda Ermeniler ile Osmanlılar arasında Hoy ve çevresinde şiddetli çarpışmalar yaşanmıştır. (Bknz. Kafkasya Cephesi)

Hoy isminin kaynağıDüzenle

'Hoy' ismine tarihi kayıtlarda ilk olarak 844 tarihli İbn Hordatbeh'in Mesalik ve Memalik adlı eserinde rastlanır.[1] O yıllarda da Hoy olan kentin adı hiç değişmeden günümüze kadar gelmiştir.

Bu ismin kökeni hakkında ise değişik görüşler vardır. Arapça kaynaklara göre 'Hovayy' ismi geniş vadi anlamına gelen 'Havv' ismiyle ilintilidir ve şehrin isminin kaynağıdır. İranlı tarihçi Mehmet Emin Riyahi ise Hoy'un adını 2700 yıl önce bu bölge yakınlarında kurulan Urartu şehri 'Ulhu' ve ona bağlı 'Sardorihort' (Sardorixort) kalesinin adından alındığı ihtimalini ileri sürmektedir.[1] Hoy, Ermeni kaynaklarında 'Hir', Pehlevi dilinde tuz ve ter anlamında 'Hoy' ve 'Hey' ve Türkçe kaynaklarda ise 'Koyun' isminin zamanla değişerek Hoy şekline geldiği belirtilmiştir. Kentin Kaçar Hanedanı zamanındaki unvanı ise hoşluk, güzellik, rahatlık ülkesi anlamında Dar'us Safa'dır.

Kardeş şehirlerDüzenle

GaleriDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 9 Eylül 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2010. 
  2. ^ "Rumi Remembered in Birthplace of Shams". 7 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2015. 

Ayrıca bakınızDüzenle

  Wikimedia Commons'ta Hoy ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.