Hamza Hakimzade Niyazi

Hamza Hakimzade Niyazi (ÖzbekçeHamza Hakimzoda Niyoziy Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий; 6 Mart 1889, Hokand-18 Mart 1929, Şahimerdan), Özbek şair, yazar ve edebi çevirmen.

Hamza Hakimzade Niyazi
Hamza Niyazi.jpg
Doğum 6 Mart 1889(1889-03-06)
Hokand, Rus Türkistanı
Ölüm 18 Mart 1929 (40 yaşında)
Şahimerdan, Özbekistan SSC, SSCB
Meslek Yazar, besteci, oyun yazarı, şair, bilim adamı ve siyasi eylemci
Önemli ödülleri Özbek SSC Ulusal Şairi (1926)

HayatıDüzenle

Niyazi, 1920'lerde, eski Çağatay Türkçesi'nin yerine edebî bir Özbek dilini yaratan tartışmalı Özbek dil reformlarına da katıldı. Niyazi, Özbekçe'ye ek olarak Arapça, Farsça, Rusça ve Türkçe de dahil olmak üzere birçok dil biliyordu. Eserlerinde genellikle kadın hakları, toplumsal eşitsizlik ve batıl inanç yaygınlığı gibi toplumsal sorunlar dile getirilirdi.

Niyazi 1929'da din karşıtı propaganda yaptığı gerekçesiyle Şahimerdan'da linç edilerek öldürüldü.[1] 1926'da Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin ulusal şairi ilan edildi.[2] Anılarını onurlandırmak için, 1967 yılında Özbekistan Komünist Partisi Merkez Komitesi, edebiyat, sanat ve mimarlık alanındaki olağanüstü başarıyı tanımak için Devlet Hamza Ödülü'nü kurdu.[3] Adı Taşkent metrosunda bir istasyon, üç tiyatro, çeşitli okullar ve sokaklar da dahil olmak üzere Özbekistan'daki birçok kuruma verilmiştir.[4]

Niyazi, Gafur Gulam ile birlikte 20. yüzyılın en etkili Özbek yazarlarından biri olarak bilinir.[5] Özbek toplumsal gerçekçiliğinin kurucusu olduğu kadar, modern Özbek müzik formlarının kurucusu ve ilk Özbek oyun yazarı olarak da kabul edilir.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Malcolmson, Scott (1995). Empire's Edge: Travels in South-Eastern Europe, Turkey and Central Asia. Verso. ss. 212-219. 
  2. ^ "Hamza Hakimzoda Niyoziy". Ensiklopedik lugʻat (Özbekçe). 2. Taşkent: Özbek Sovyet Ansiklopedisi. 1990. s. 515. 5-89890-018-7. 
  3. ^ Zufarov, Komiljon. "Hamza Hakimzade Niyazi Özbek SSC Devlet Ödülü". Özbek Sovyet Ansiklopedisi (Özbekçe). 14. Taşkent. s. 367. 
  4. ^ Karimov, Naim. "Hamza Hakimzoda Niyoziy (1889-1929)". Ziyouz (Özbekçe). 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2017. 
  5. ^ Mirbadaleva, A. S.; Prokhorov, A. M. "Gafur Gulyam". Büyük Sovyet Ansiklopedisi (Rusça). Moskova: Sovyet Ansiklopedisi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2017. 

Dış bağlantılarDüzenle