Olga Lebedeva veya bilinen Türkçe takma adıyla Gülnar Hanım (Rusça: Ольга Сергеевна Лебедева; d. 1854, Kazan), Rus tercüman, dilbilimci ve oryantalist. St Petersburg'da Şarkiyat Cemiyeti'nin kurucusuydu. Madam Gülnar, Gülnar Hanım, Gülnar Lebedeva ve Olga de Lebedeff mahlaslarıyla yazılar yazmış, ilk olarak Rus edebiyatını Türkiye'ye tanıtanlardan biriydi. 19. yüzyıl sonlarında Osmanlı ve Rus imparatorlukları arasındaki edebi ağlara yaptığı öncü katkılarından dolayı tanınır.

Olga Lebedeva
II. Abdülhamid’in verdiği Şefkat Nişanı ile çektirdiği fotoğraf.
DoğumOlga Sergeevna Barshcheva
1854
Kazan, Rus İmparatorluğu
Ölüm1912'den sonra
Takma adGülnar Hanım
MeslekYazar
MilliyetRus
EvlilikAlexander Lebedev
Çocuklar6

Biyografi

değiştir

Olga Sergeevna Barshcheva, 1854'te Kazan'da soylu bir ailede doğdu. Yaşamının ilk yılları hakkındaki bilgiler tam değildir.[1] Yerel tarlalarda çalışan Tatar halkından Tatarcayı öğrendiği söylenir. 1883-1886 ve 1899-18 Eylül 1903 tarihleri arasında Fransız asıllı soylu olan Kazan Belediye Başkanı Alexander Lebedev ile ikinci evliliğini yaptı.[2] Önceki evliliğinden olan üç çocuğuyla birlikte ikinci evliliğinden de 3 çocuğu oldu.[3]

Lebedeva, Tatar eğitimci Kayyum Nasırî'den Farsça, Arapça ve Türkçe eğitimi alarak Kazan Üniversitesi’ne ve bunun yanı sıra arkeolojik, etnografik ve tarihi cemiyetlere katıldı.[2]

1881 yılında İstanbul'a gitti. Rus eserlerini Türkçeye çevirmek için kapsamlı bir proje planlamıştı. Osmanlı makamlarının, casusluktan şüphelendiği ve Puşkin'in çevirisinin yayınlanmasını yasakladığı iddia edildi.[4][5] Bununla birlikte, çevirilerinden bir dizi 1890'da yayınlanmış ve Osmanlı Sultanı II. Abdülhamid, kendisine madalya vermiştir. Lebedeva, aristokrat çevrelerde çok rağbet gördüğüTürkiye'de popülerdi ve İslami sanatlar ve geleneksel konulardaki coşkulu öğrenimi ve şevkiyle takdir topladı. Ziyaret ettiği İstanbul'da Nigar Hanım ve Fatma Aliye'nin beğenilerini kazandı.

Bazı çalışmaları

değiştir

Tarih ve sosyoloji

değiştir
  • Olga de Lebedeff (1906). "De l'émancipation de la femme musulmane". Içtihat (Fransızca). Kahire: Abdullah Cevdet Karlıdağ. 
  • Olga de Lebedeff (1905). Histoire de la conversion des Géorgiens au christianisme, par le patriarche Macaire d'Antioche. Traduction de l'arabe par Mme Olga de Lebedew (Speech) (Fransızca). Casa editrice italiana. 
  • Olga de Lébédeff (1899). Abrégé de l’histoire de Kazan. Rome: Società editrice Dante Alighieri. 

Edebiyat

değiştir
  • Gülnar Lebedeva (1895). Rus Edebiyatı. İstanbul: Adadoryan Matbaası. 

Çeviriler

değiştir
  • Keikavus (1886). Кабус Намэ [Mirror of Princes]. Lebedeva, Olga tarafından çevrildi. Imperial University of Kazan. 
  • Kar Fırtınası. Puşkin’den Tercüme [The Blizzard. Translation from Pushkin]. Dölebedeff, Gülnar Olga tarafından çevrildi. İstanbul: Tercüman–ı Hakikat Matbaası. 1891. 
  • Lermontof’un Iblisi [Lermontov’s Demon]. Dölebedeff, Gülnar Olga tarafından çevrildi. İstanbul: Tercüman–ı Hakikat Matbaası. 1891. 
  • Bayazidof, Ataullah (1891). Islâmiyetin Maarife Taalluku ve Nazar-I Muarizinde Tebyini [The Relation of Islam to Science and the Heterodoxes]]. Dölebedeff, Gülnar Olga; Cevdet, Ahmet tarafından çevrildi. İstanbul: Tercüman–ı Hakikat Matbaası. 
  • Tolstoy, Leo (1893). Ilyas, yâhut, Hakikat-i gına [Ilyas or Truth Wealth]. Dölebedeff, Gülnar Olga tarafından çevrildi. İstanbul: Tercüman–ı Hakikat Matbaası. 
  • Aliye, Fatma (1896). "Nisvan-ı İslâm" [‘Les Femmes musulmanes’ par Fathma Alié]. Bibliothèque du journal ‘Orient’ et ‘La Turquie’ (Fransızca). de Lebedeff, Olga tarafından çevrildi. Paris: N. Nicolaides. 

Kaynakça

değiştir

Atıflar

değiştir