McDonnell Douglas F-15 Eagle

Amerikan menşei savaş uçağı.
(F-15 sayfasından yönlendirildi)

F-15 Eagle her türlü hava şartlarında görev yapabilen, yüksek manevra yetenekli ve hava muharebelerinde üstünlük sağlamak üzere tasarlanmış bir avcı uçağı ve hava üstünlük uçağı'dır.

F-15
USAF F-15C fires AIM-7 Sparrow 2.jpg
Türü Avcı, Hava Üstünlük Uçağı
Ulusal köken  ABD
Üretici McDonnell Douglas/Boeing IDS
İlk uçuş 27 Temmuz 1972
Hizmete giriş 9 Ocak 1976
Diğer kullanıcılar Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri
İsrail Hava Kuvvetleri
Japon Öz Savunma Kuvvetleri
Suudi Arabistan Kraliyet Hava Kuvvetleri
F-15 kullanıcıları

F-15 manevra yeteneği, ivmelenme, menzil, silah donanımı ve gelişmiş avionikleri (radar,yön bulma sistemi vs. vs.) ile çok üstün bir uçaktır. F-15'in elektronik sistemi birden fazla düşman uçağını tespit etme, bilgi toplama, izleme ve taarruza uygundur. Silah donanımı bir kişinin güvenli ve verimli bir şekilde hava muharebesi yapmasına imkân verecek bir tarzdadır.

F-15 Eagle 1960’ın ortalarında “FX” (Fighter Experimental- Deneysel Avcı) kavramı ile hayata geçirildi. FX çalışmalarının gayesi eşsiz manevra yeteneği olan, çok iyi avioniklerle ve silah teçhizatıyla donatılmış bir avcı uçağıydı. Bütün sanayiye açık olan rekabet 23 Aralık 1969’da sonuçlandı ve daha sonraları Boeing ile birleşecek olan McDonnell Douglas’a F-15 ihalesi verildi. USAF tarihindeki en başarılı uçak geliştirme ve siparişini içeren F-15A nın ilk uçuşu 27 Temmuz 1972’de gerçekleşti. Kazasız geçen bir deney ve değerlendirme sürecinden sonra uçak 14 Kasım 1974'te USAF’a teslim edildi. 1976 Ocak’ında da ilk “Eagle” 1. Taktik Avcı Filosu’na teslim edildi.

1978’de F-15C’lerin imalatına geçilene kadar 365 F-15A üretildi. F-15C tek kişilik hava üstünlük savaşçısı F-15A’nın geliştirilmiş bir modelidir. İlaveler geliştirilmiş avionikleri, arttırılmış dahili yakıt miktarını ve daha fazla brüt kalkış ağırlığını içermektedir. Tek kişilik F-15C ile iki kişilik F-15D USAF’a 1979’dan itibaren girmeye başladı.

F-15’in sıfır kayba karşılık 100 zafer gibi harika bir hava muharebe rekoru vardır. Balkan olaylarında dört MiG-29 düşürmüş, Çöl Fırtınası Operasyonu’nda düşürülen 35 sabit kanatlı Irak uçağından 33’ünü düşürmüştür. Şu anda USAF’a ilaveten Suudi ve İsrail hava kuvvetlerinde 1,300’den fazla F-15 görev yapmaktadır.

Hava aracının en son müşterisi Katar'dır. Ağustos 2019 da 36 uçağı kapsayan 12 milyar $'lık anlaşmayla, Katar uçağın son kullanıcısı konumuna gelmiştir.[1] Test uçuşlarına Temmuz 2020'de başlayan uçakların ilkinin Mart 2021'de Katar'a teslim edilmesi öngörülmektedir. Projenin 2023'in ortasında tamamlanması planlanmaktadır.[2]

Teknik özellikleriDüzenle

 
F-15 Proje çizimi
  • Uzunluk: 19,43 metre
  • Yükseklik: 5,69 metre
  • Kanat açıklığı: 13,06 metre
  • Servis tavanı: 19812 metre
  • Hızı: 2,5 Mach (13716 metrede)
  • Ağırlık: 30.600 kilogram (tam yüklü)
  • Menzil: 2000-3500 kilometre
  • İtme: Çift motor (6744 lb)
  • Motor: 2 × Pratt & Whitney F100-PW-100 ya da 220 afterburning (ard yakma) turbofans
    • Özgün itme gücü: 14,590 lbf[124] (64.9 kN) her biri
    • Ard yakmayla itme gücü: 23,770 lbf (220[124] için 105.7 kN ) her biri

ÇeşitleriDüzenle

Tipik modellerDüzenle

 
USAF F-15C AIM-7 Sparrow'a ateş ederken, 2005
 
F-15E kokpitinin dolum tankerinden görüntüsü.
F-15A
(1972–1979'da 384 adet üretildi[3])
F-15B
(1972–1979'da 61 adet üretildi[3])
F-15C
F-15D
(1979–1985'de 92 adet üretildi[3])
F-15J[3]
F-15DJ[3]
F-15N Sea Eagle[4][5]
F-15E Strike Eagle
F-15SE Silent Eagle
F-15 2040C[6][7]

PrototiplerDüzenle

 
F-15A 71–0280, ilk protorip
F-15A-1, AF Seri No. 71-0280
F-15A-1, AF Ser. No. 71-0281
F-15A-2, AF Ser. No. 71-0282
F-15A-2, AF Ser. No. 71-0283
F-15A-2, AF Ser. No. 71-0284
F-15A-3, AF Ser. No. 71-0285
F-15A-3, AF Ser. No. 71-0286
F-15A-4, AF Ser. No. 71-0287
F-15A-4, AF Ser. No. 71-0288
F-15A-4, AF Ser. No. 71-0289
F-15B-1, AF Ser. No. 71-0290
F-15B-2, AF Ser. No. 71-0291

SilahlarDüzenle

GaleriDüzenle

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynaklarDüzenle

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2020. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2020. 
  3. ^ a b c d e Davies 2002.
  4. ^ Jenkins 1998, pp. 71–72.
  5. ^ https://tacairnet.com/2015/04/15/f-15n-sea-eagle/
  6. ^ "Boeing Positions F-15 as F-22 Supplement". Defense News. Erişim tarihi: 15 Eylül 2015. 
  7. ^ "Boeing doubles F-15C missile load in '2040C' Eagle upgrade". Flight global. 15 Eylül 2015. 17 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2017.