Ana menüyü aç

Evrensel Basım Yayın, 1988 yılında kurulan[1] yayınevi. Ocak 2017'de kanun hükmünde kararname ile faaliyeti durdurulmuştur.[2]

Evrensel Basım Yayın
Kuruluş 1988 (30 yıl önce) (1988)
Şehir İstanbul
Ülke Türkiye
Hizmet bölgesi Yayıncılık
Ürün Basılı kitap, dergi, e-kitap
Ana sayfa Evrenselbasim.com

Türkçe[3], Kürtçe[4] , Ermenice ve Arapça dillerinde yayın yapan Evrensel,[5] 2017 Uluslararası Yayıncılar Birliği (IPA) Voltaire Ödülü'nü, Cumhuriyet gazetesi kitap eki yayın yönetmeni Turhan Günay ile paylaştı.[5][6] Yayın Özgürlüğü Komitesi Başkanı Kristenn Einarsson, “Evrensel, suni gerekçelerle kapatılıp, yüzlerce çalışanın işsiz kaldığı çok sayıda yayınevini temsil ediyor. Her ikisi de IPA Voltaire ödülünü yetkililerin onları susturmak için engel tanımadığı bir ülkede özgür yayıncılığı somutlaştırdığı için hak ediyor” dedi.[5] Ayrıca, Türkiye Yayıncılar Birliği tarafından verilen 2017 Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülleri Yayınevi Ödülü'ne layık görüldü.[7][8]

Yayınevi Özgürlük Dünyası, Evrensel Kültür, Tiroj[9] gibi çeşitli konular hakkında[10][11][12] yazılar yayımlanan kültür, politika, sanat ve edebiyat dergileri çıkarmış, fakat bu dergiler 29 Ekim 2016 tarihince çıkartılan kanun hükmünde kararname ile[13][14] kapatılmıştır.[15][16][17][18] Bu kapsamda kuruluşun bağlı olduğu şirketin hesaplarına ve mal varlıklarına da el konmuştur.[19][20][21][22] Bu karar sonrasında faaliyetlerini sürdürmeye devam etmiştir.[23][24]

İçindekiler

TarihiDüzenle

KuruluşDüzenle

Evrensel Basım Yayın, 1988 yılında İstanbul'un Cağaloğlu semtindeki Ankara İşhanı'ndaki bir dükkanda yayın hayatına başladı. Kurulduğu dönemde, dönemin yasaları uyarınca, yayınladığı kitaplar denetimlere tabi tutulmuş, çeşitli toplatmalara ve para cezalarına maruz kalmıştır.[25]

İleriki yıllarDüzenle

Yayınevinin bürosu 1990'lı yılların başında Çemberlitaş-Piyerloti'deki bir daireye taşındı.[25] Bu dönemde Evrensel Kültür dergisi, yayınevinden aylık olarak yayınlanmaya başlandı. Yeni çıkan dergiye Asım Bezirci, Can Yücel, Şükran Kurdakul, Veli Yılmaz'ın da aralarında olduğu isimlerin yazıları yayınlandı. Kısa süre sonra Sivas Katliamı'nda hayatını kaybeden Asım Bezirci'nin kitaplığı, halen yayınevinin Tarlabaşı bulvarındaki binasının beşinci katında korunmaktadır.

1990'lı yılların başında Sennur Sezer, Aydın Çubukçu, Adnan Özyalçıner, Gülsüm Cengiz, Kemal Özer, Alaattin Bilgi, Cengiz Bektaş, Eray Canberk, Yılmaz Onay, Gülsen Tuncer, Arif Damar, Sunay Akın, Akgün Akova, Adnan Satıcı, Halit Çelenk'in aralarında olduğu çeşitli yazar, şair ve edebiyatçı bu dönemde yayınevi ile birlikte çalışmıştır.[25]

Yayınevi, kuruluşunun 25. yılı olması münasebetiyle 600. kitap olarak 7 dilde hazırlanan Komünist Manifesto yayınlamıştır. Uluslararası Marksist-Leninist Parti ve Örgütler Konferansı'nın (CIPOML) 20. kuruluş yılı için özel olarak hazırlanan kitap, Türkçe, Kürtçe, Almanca, Fransızca, İngilizce, İspanyolca ve Arapça olmak üzere 7 dilde cep boy olarak basılmıştır. Kitap, Türkiye'de ilk kez Kürtçeye Evrensel Basım Yayın tarafından çevrilerek basılmıştır.[26][27][28]

Evrensel Basım Yayın bazı Marksist-Leninist eserleri Kürtçe'ye kazandıran ilk yayınevidir.[29][30] Komünist Manifesto, Devlet ve Devrim, Ne Yapmalı? gibi birçok kitabın Kürtçe çevrilerini yayımlamıştır. Bunun yanında, dünya çocuk edebiyatının klasikleşmiş başyapıtlarından biri olan Pinokyo, kitabının Kürtçesi ilk kez Evrensel Basım Yayın tarafından basılmıştır. Yayınevi 50'yi aşkın Kürtçe roman, öykü, şiir ve araştırma kitabı yayımlamıştır.[31][32]

Kurulduğu günden bu yana, başta Marksist-Leninist klasiklerin çevirileri olmak üzere, Türkçe ve Kürtçe dillerinde 600'ün üzerinde basılı kitabı bulunmaktadır.[33] Bunun yanında yayınevinin evrim[34] , işçi direnişleri[35], yaşam[36], tarih[37] gibi çeşitli konularda çıkardığı eserler mevcuttur.[38][39]

Yayın politikasıDüzenle

Evrensel Basım Yayın, kendini "demokrasi güçlerinin önemli bir parçası ve desteği" olarak tanımlamaktadır.[25] Yayınevi, Kürt siyasi hareketi'ne benzer olarak, Kürtlerin kültürel haklarını ve anadillerini özgürce kullanıp geliştirmelerini, köy boşaltmalarına son verilmesini, gözaltında kayıpların, işkencelerin durdurulmasını, faili meçhul cinayetlerin faillerinin bulunmasını savunanlara dair bir politika izlemiştir.[40] Buna örnek olarak ilk yıllarda Cihan Soylu imzasıyla basılan "Kürt Ulusal Mücadelesi" ve "Sosyalizm ile Emperyalizm, Milliyetçilik, Kürt Sorunu" başlıklı kitaplar yayınlandı. Ardından Faik Bulut tarafından "Dar Üçgende Üç İsyan", Edip Polat tarafından "Bilim Dilinde Kürtler", Müslüm Yücel tarafından "Göl ve Irmak Efsaneleri", bu politika uyarınca yayınlanan eserlere örnek teşkil eder.[25]

Bununla birlikte emek hareketleri ve tarihi de yayınevinin yayın politikası içerisindedir. Sovyetler Birliği'nin dağılması dönemine tekabül eden bu dönemde, bu gelişmeye rağmen dünyanın geleceğinin hala işçi sınıfının eylemine bağlı olduğuna dair eserler yayınladı. Bununla birlikte sendikalaşma sorunlarına ilişkin kitaplar, işçi hareketinin tarihsel eylemiyle ilgili anlatılar, romanlar, işçi liderlerinin biyografilerini yayınladı.[25]

Düzenlediği bazı etkinliklerDüzenle

  • Evrensel Basım Yayın aynı zamanda kendi yazarlarından da olan ve 30 Ekim 2012 tarihinde yaşamını yitiren Arjen Arî için her yıl başka birçok yayınevi ile birlikte ödüllü Kürtçe şiir yarışması düzenlemiştir.[41][42]
  • Yayınevi llustrati ve Today’in ‘Tahran’dan İstanbul’a kişisel bir yolculuk’ ismiyle hazırladığı sergiye ev sahipliği yapmıştır.[43]
  • 12-20 Kasım 2016 tarihleri arasında düzenlenen 35. İstanbul Kitap Fuarı kapsamında çeşitli panel ve etkinlikler düzenlemiştir.[44][45]

Yayınevinin çevirdiği eserlerDüzenle

Türkçeye bazı çevirilen eserlerDüzenle

Yayınevi tarafından Türkçeye çevrilen bazı eserler şunlardır;[46]

Kürtçe'ye çevirilen bazı eserlerDüzenle

Kürkçe'ye çevrilen bazı eserler şunlardır;[31]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Hakkımızda". Evrensel Basım Yayın. 6 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2017. 
  2. ^ "KHK ile faaliyeti durdurulan Evrensel Basım Yayın: Her koşulda devam edeceğiz". Cumhuriyet. 24 Ocak 2017. 6 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.  |erişimtarihi=3 Ağustos 2017}}
  3. ^ Türkçe ve Yabancı Dilde Kitap Listesi, kutuphane.bartin.edu.tr, Erişim tarihi: 9 Kasım 2016.
  4. ^ Ergül, S. T. (2015). An overview of Kurdish literature in Turkish. Tradition, Tension and Translation in Turkey, 118, 253.
  5. ^ a b c "Yayıncılığın prestijli ödülü Voltaire, Turhan Günay ve Evrensel Yayınları'nın". Diken. 3 Ağustos 2017. 6 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2017. 
  6. ^ "2017 IPA Prix Voltaire jointly awarded to Turkish publishers Turhan Günay and Evrensel". IPA. 3 Ağustos 2017. 6 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2017.  (İngilizce)
  7. ^ "Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülleri Tutuklu Gazeteciler ile Gülmen ve Özakça İçin". Bianet. 24 Mayıs 2017. 6 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2017. 
  8. ^ "Aslı Erdoğan ve Turhan Günay'a ödül". Hürriyet. 24 Mayıs 2017. 6 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2017. 
  9. ^ "IPA condemns closure of Turkey's Evrensel publishing house". thebookseller.com (İngilizce). The Bookseller. 8 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2016. 
  10. ^ Binark, M. (2009). Yeni Medya Dolayımlı İletişim Ortamında Olanakların ve Ol (a) mayanların Farkında Olmalı. Evrensel Kültür, 216, 60-63.
  11. ^ Galip, A. Mevlâna, Ahi Evren (Nasreddin Hoca) ve Hacı Bektaşi Veli İlişkisi. Evrensel Kültür, 49-53.
  12. ^ SÖYLEMEZ, İ. (2012). Geçmişten Günümüze Zazaca Dergiler: Kronoloji, Sorunlar ve Çözümler. eds. M. Varol, 175-191.
  13. ^ OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA BAZI TEDBİRLER ALINMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME, Resmigazete.gov.tr, 29 Ekim 2016, Erişim tarihi: 9 Kasım 2016.
  14. ^ Kapatılan gazete ve dergiler listesi, Resmigazete.gov.tr, 29 Ekim 2016, Erişim tarihi: 9 Kasım 2016.
  15. ^ Kültür sanata tahammül yok: Susmuyoruz, siz de susmayın, 31 Ekim 2016, Erişim tarihi: 8 Kasım 2016.
  16. ^ Evrensel Kültür de KHK ile Kapatıldı, 30 Ekim 2016, Erişim tarihi: 8 Kasım 2016.
  17. ^ Turkish government shuts down 15 Kurdish media outlets, 30 Ekim 2016, Erişim tarihi: 8 Kasım 2016.
  18. ^ Turkey Crackdown Chronicle: Week of October 30, Erişim tarihi: 8 Kasım 2016.
  19. ^ "WORLD PUBLISHERS DECRY ANKARA'S ABUSE OF STATE OF EMERGENCY POWERS TO SHUTTER A 30TH TURKISH PUBLISHING HOUSE". internationalpublishers.org (İngilizce). International Publishers Association. 5 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2016. 
  20. ^ Evrensel Basım Yayın’ın hesaplarına el koyuldu!, Erişim tarihi: 10 Kasım 2016.
  21. ^ IPA condemns closure of Turkey’s Evrensel publishing house
  22. ^ Evrensel Basım Yayın’a fiili kapatma: Tüm hesaplar ve mal varlığı bloke edildi, 3 Kasım 2016, Erişim tarihi: 10 Kasım 2016.
  23. ^ Evrensel Basım Yayın kitap fuarına hazır: #DevamEdiyoruz, Evrensel, 11 Kasım 2016, Erişim tarihi: 11 Kasım 2016.
  24. ^ "Evrensel Basım Yayın: Durmuyoruz, devam ediyoruz". BirGün. birgun.net. Erişim tarihi: 12 Kasım 2016. 
  25. ^ a b c d e f Hakkımızda, Erişim tarihi: 12 Kasım 2016.
  26. ^ Komünist Manifesto 7 dilde yayımlandı - Evrensel, Erişim tarihi: 9 Ekim 2016.
  27. ^ Komünist Manifesto 7 dilde yayımlandı, 15 Ağustos 2014, Erişim tarihi: 8 Kasım 2016.
  28. ^ Komünist Manifesto 7 dilde yayımlandı, 16 Ağustos 2014, Erişim tarihi: 8 Kasım 2016.
  29. ^ Marksizm U Pirsgireka Netewayi: "Lenin-Stalin'in Marksizm ve Ulusal Sorun Kitabı İlk Kez Kürtçede…", Erişim tarihi: 12 Kasım 2016.
  30. ^ ‘Ne Yapmalı?’ ilk kez Kürtçede, Erişim tarihi: 12 Kasım 2016.
  31. ^ a b Evrensel Basım Yayın, Erişim tarihi: 9 Kasım 2016.
  32. ^ Pînokyo, Erişim tarihi: 9 Kasım 2016.
  33. ^ Evrensel Basım Yayın Hakkımızda, Erişim tarihi: 9 Ekim 2016.
  34. ^ Fuar'da en çok evrim kitapları ilgi görüyor, 22 Nisan 2016, Erişim tarihi: 8 Kasım 2016.
  35. ^ Tekel Direnişini İşçiler Anlatırsa, 22 Nisan 2016, Erişim tarihi: 8 Kasım 2016
  36. ^ Evrensel Basım Yayın'dan "Öyküleriyle İstanbul Anıtları", 2 Kasım 2010, Erişim tarihi: 8 Kasım 2016.
  37. ^ Yüzüncü yıla özel kitaplar Yüzüncü yıla özel kitaplar, 30 Mart 2015, Erişim tarihi: 8 Kasım 2016.
  38. ^ Yayın Kataloğu, Erişim tarihi: 10 Kasım 2016.
  39. ^ "EVRENSEL PUBLISHING HOUSE". londonbookfair.co.uk (İngilizce). London Book Fair. 12 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  40. ^ Yücel, C. S. (2011). Languages and the Definition of Literature: The Blurred Borders of Kurdish Literature in Contemporary Turkey: "Another Turkish publishing house also started to publish Kurdish authors, often translated in Turkish: and since 2003 the left-wing Evrensel publishing house has set up not only a collection on Kurdish history and culture", Middle Eastern Literatures, 14(2), 171-184.
  41. ^ Arjen Ari Şiir yarışması başlıyor, Erişim tarihi: 9 Ekim 2016.
  42. ^ Arjen Arî Diyarbakır’da düzenlenen etkinlikle anıldı - Evrensel, Erişim tarihi: 9 Ekim 2016.
  43. ^ Evrensel Basım Yayın’da illüstrasyon sergisi açıldı", Erişim tarihi: 9 Ekim 2016.
  44. ^ “Şehzade’nin Sırrı'na Yolculuk”, Erişim tarihi: 12 Kasım 2016.
  45. ^ “600. Yılında Börklüce İsyanı”, Erişim tarihi: 12 Kasım 2016.
  46. ^ Basında Evrensel Basım Yayın, Erişim tarihi: 10 Kasım 2016.
  47. ^ Büyük Geri Sıçrama Yıkıntı ve Umut Rusyasında Röportaj ? Henri Alleg, Erişim tarihi: 9 Kasım 2016.
  48. ^ Sosyalist Savunmalar Babeuf’tan Dimitrov’a, Erişim tarihi: 9 Kasım 2016.
  49. ^ Fransız Devriminde Kadınlar, Erişim tarihi: 9 Kasım 2016.
  50. ^ İşçi B'nin Hikayeleri - Peter Maiwald ?Güzel günler gelmez bize, diyor diyor işçi B,Biz güzel günleer yürümedikçe!, 12 Haziran 2013, Erişim tarihi: 10 Kasım 2016.
  51. ^ Paris Düşerken, Erişim tarihi: 10 Kasım 2016.
  52. ^ "Echoes of the Twenty from Istanbul". armenianweekly.com (İngilizce). Armenian Weekly. 8 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  53. ^ ISBN Divê Çi Bê Kirin?, Vladimir İlyiç Lenin, Evrensel Basım Yayın Kürt Tarihi ve Kültürü Dizisi, ISBN 9786055315610

Dış bağlantılarDüzenle